Süt ve et üreticisini terbiye eden abiler

1980 yılında 16 milyon olan büyükbaş hayvan sayısı 2007 yılında 10 milyona, keçi ve koyun da 25 milyondan 15 milyona geriledi.

2003 yılından bu yana enflasyon yüzde 61, yem fiyatları yüzde 67 artarken, et fiyatlarındaki artış yüzde 24 civarında kaldı.

Türkiye''de 2 milyon 200 bin hayvan var.

Bunun yüzde 10''u büyük firmaların elinde.

O yüzde 10 et piyasasına hükmetmeye yetiyor.

*

Türkiye''nin 1 milyon 200 bin ton civarında kırmızı et tüketimi, 576 bin ton ise kayıt altında kırmızı et üretimi var.

Türkiye''de toptan etin maliyeti 14,5 lira.

Marketler besiciden 16 liraya aldığı eti 30-35 liraya satıyor.

İthalatı açtın mı, etin toptan fiyatı 10 liraya düşer.

Peki üretici kalır mı?

*

Bağımsız Süt Platformu''na göre, et piyasasındaki fiyatların seyri doğrudan çiğ süt fiyatlarıyla bağlantılı.

Nasıl bağlantılı?

Platform temsilcilerine bir kulak verelim;

"Bazı ithalat çığırtkanları üreticiyi suçlayarak "üretici hayvanı satmıyor bekliyor" diyor.

Zaten et şimdi para ediyor.

Üretici neyi bekleyecek.

Eğer işi suistimal edenler varsa bunlar üreticiler değil, aracılar ya da perakende zincirleridir.

*

Et arzını ve et fiyatını belirleyen mekanizma çiğ süt fiyatıdır.

Eğer çiğ süt fiyatları kâr edilebilir seviyede olursa, üretici hayvanını çoğaltacak, dişi hayvanından 5-6 yavru almaya çalışacak.

Et üretimi bu şekilde artar ve fiyatlar stabil hale gelir.

Ama çiğ süt fiyatları hep üretici aleyhine düşürülürse o zaman zarar eden üretici hayvanını kesime gönderir ve gelecek nesiller de kaybolur.

72,5 kuruşa düşürülen süt fiyatı kesinlikle zarardır.

*

Süt fiyatları, arz-talep palavrası ile yıllardır üreticiye dayatıldığı için, zarar eden üreticiler dişi hayvanları da kesime göndermiştir.

Çiğ süt fiyatları düştüğü halde marketlerde süt ve süt ürünlerinin fiyatları düşmedi.

Sıra et fiyatlarına geldi.

Süt fiyatlarında üreticiyi terbiye eden büyük abiler, şimdi et fiyatlarını terbiye etmek istiyorlar.

Sonuç olarak et arzının azalması ya da et fiyatının yüksekliği, çiğ süt fiyatları ile direk ilişkilidir.

Çiğ süt fiyatları kâr edilebilir seviyede tutulursa et üretiminde sıkıntı kalmaz. Yine de et fiyatlarında fahiş kar marjı elde etmek isteyenler olacaktır.

Bu konuda da devlete iş düşüyor ve üreticiden 17 liraya alınan etin kasapta nasıl 30 liraya çıktığının denetlenmesi gerekiyor.

*

Üretici ne eti ne de sütü bekletemez.

Süt ve et piyasasında yaşanan sorunların kaynağı üretici değildir.

Kombinalar ve perakende zincirleri denetlenmeden, ithalata başvurmak geçici bir çözümdür."

Süt Platformu sözcülerinin düşünceleri bu şekilde.

*

Temel ile İdris lokantaya gitmişler.

Garson, ne istediklerini sormak için yanlarına geldiğinde İdris, "Bana pilav getir üstüne de biraz et" demiş.

Garson Temel''e dönerek, "Siz ne istiyorsunuz" deyince,

Temel, "Bana da pilav ver ama üstüne etme" demiş.

Et fiyatlarını düşürmek için canlı hayvan ve et ithal ederken pilavın üstüne etmeyelim.