Parti kapatma siyaset yöntemi olmuş

Türk siyasi hayatına baktığımızda parti kapatmanın siyasal bir yöntem gibi kullanıldığını görüyoruz. Siyaseten tasfiye edilmek istenen hareketler, demokrasinin ruhuna uymayan şekillerde muamelelere maruz kalmışlardır.

Tek parti döneminde kapatılan partiler, zamanın toplumsal yapısı nazara alınarak ve Cumhuriyetin temel niteliklerinin oturmadığı düşünülerek tasfiye edilmiştir.

Atatürk''ün iyi niyetli olarak çok partili demokratik sisteme geçme çabaları, doğabilecek muhalif hareketlerin kontrol edilemeyeceği düşüncesiyle istenen sonucu verememiştir. İdeal anlamda demokrasiye geçişin önünde bir çok yetersizlik ve olumsuzluk sözkonusudur. Yine kurucu iradenin yönlendirmesiyle kurulan partiler bile toplumsal bir kısım olaylar gerekçe gösterilerek kapatılmıştır. 1924''te Kazım Karabekir Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasını kurmuş, 1925''deki Şeyh Said isyanı sonrasında dini politikaya alet ettiği iddiasıyla kapatılmıştır.Yine yönlendirmeyle Paris büyükelçisi Ali Fethi Okyar''ın 1930''da kurduğu Serbest Cumhuriyet Fırkası da Ege olayları sebebiyle uzun ömürlü olamamıştır.

Çok partili hayata geçişle 1946''da kurulan Demokrat Parti askeri müdahale sonrası kapatılmış, sağ çizgideki ana akım yine temsilden mahrum kalmıştır. Bunun üzerine 1961''de kurulan Adalet Partisi de yine müdahaleler sonrası kapatılmış, 1983''de kurulan ANAP bu boşluğu doldurmaya çalışmıştır. 1970''de kurulan MNP ve 1969''da kurulan MHP ise sağ kanadın biri dindar, diğeri milliyetçi iki kanadı olmuştur.

2001 yılında kurulan AK Parti Türk siyasetinin merkezinde görülen boşluğu doldurmaya soyunmuştur. MHP ve RP çizgileri ise farklı adlarla ve dönüşüm geçirerek sağ bloktaki yerlerini korumuştur.

Son dönemde geçirdiği dönüşümle devlet-millet ayrışmasını körükleyecek tavırlardan sakınmayan CHP''ye karşılık, AK Parti''nin sergilediği politikalar bu ilişkiyi bir ayrışma değil, bir yakınlaşma sürecine sokmaya çalışmıştır. Katı devletçi, bürokratik, tektipçi CHP anlayışına karşı dışa açılımcı, çoğulcu ve demokrat çizgi AK Parti''de kendisini bulmuştur. Statükocu, değişime direnen, seçkinci CHP anlayışına karşı AK Parti, değişimci, reformcu ve kalkınmacı bir ekseni tanımlar.

Bir yanda içe kapanma, iktidarı belli zümrelerin inisiyatifine bırakma, diğer yanda dışa açılma ve iktidarı millete bırakma…Bir yanda ideoloji zemininde tavır takınma, devleti önceleme, diğer yanda hizmet zemininde icraata odaklanma, milli egemenliği önceleme… Bir yanda laiklik üzerinden gerilim üreterek belli kesimlere güç devşirmeye çalışma, diğer yanda demokrasi üzerinden halkı iktidara taşıma gayreti…Bir yanda devletin temel niteliklerini ayrışma ve kriz konusu yapma, diğer yanda tüm nitelikleri aynı önemde görerek tartışma ve polemik üzerinde tutmaya çalışma…

Mücadele başından beri aynı çizgi üzerinde seyrediyor. Seçkinci bir grubun iktidarı tek başına kullanma ve belli kavramlar üzerinden çıkardıkları krizlerle diğerlerini bastırma çabaları ile, demokrasiyi kökleştirerek halkın iradesini, değer ve tercihlerini yönetime yansıtma çabası…

Birinci grup Cumhuriyet karşıtlığı, laiklik karşıtlığı, modernleşme karşıtlığı ile halkı ehliyetsiz, tehlikeli ve sakıncalı görüyor. Bu yüzden milli iradenin, halkın tercihlerinin iktidara yansımasına sebep olacağı için demokrasiyi de "sözde" ve "kendine özgü" bir yapıda tutmaya çalışıyor. Cumhuriyetin temel niteliklerinin geçen onlarca yıldır halkın kabulüne mazhar olduğunu, halkın böyle bir karşı duruş içinde olmadığını görmek istemiyor, bunların ortak değer haline gelmesine sebep olabilecek her türlü ayrışma ve kutuplaşmaya zemin hazırlıyor.

Siyasi alanda ve demokrasi içinde rekabet edilemeyen hareketler, farklı yöntemlerle ve gerekçelerle siyasi alanın dışına itilmeye çalışılıyor.

Böyle bir eksende iktidar mücadelesi yaşanması, siyaseti de çağdaş bir demokratik mücadeleden uzaklaştırıyor. Muhaliflerini karalayarak, metazori yöntemlerle, darbeyle, hukukun siyasallaştırılmasıyla tasfiye etme geleneği değişmediği sürece Türkiye''nin gerçek anlamda demokratikleşmesi de zor görünüyor.