TR
EN
AR
FR
RU
UR
Sudan’da genel grev ve halkın talepleri
Yaklaşık altı aydır
Sudan’da bir halk hareketi yaşanıyor.
Yıllarca Sudan’ı olağanüstü şartlarda idare eden Ömer el Beşir’i diktatör olarak niteleyen, onu savaş suçlusu ilan edip uluslararası cinayet mahkemelerinde yargılamak isteyenler nerede?Savaş, ekonominin daralması, şehirleşmeye paralel olarak işsizliğin artması, enflasyonist ortam ve nihayet ekmek fiyatlarına yapılan zamlar bardağı taşıran son damla olunca; halk hareketleri başladı. Oldukça barışçıl talepler ile süren halk hareketleri, maalesef doğru idare edilemediği için can kayıplarına da neden oldu. Nihayet halk,
-Batı’nın istediği gibi-
, Ömer el Beşir’i görevinden uzaklaştırdı
ve beklenenin altında bir zararla iktidara el koydu. Aslında el koyduğunu zannetti. Yıllarca Ömer el Beşir’in yanında olan askerler, art arda yaptıkları iki darbe ile yönetimi üstlendi.Ancak görülen o ki,
Mısır’da ve Tunus’ta olduğu gibi Sudan’da da halkın iradesi gasp edilip karşı bir devrim ile yeni bir sürece girildi.
Geçiş yönetiminin başkanı ilan edilen askeri konsey başkanı, Mısır, Suudi Arabistan
ve en son BAE
’ne yaptığı ziyareti ardından, ülke iki günlük genel greve gitti.Konsey başkanı
General el Burhan
’ın ziyaretlerine kızgın olan halk, gasp edilen iradesini geri istiyor. Gerçekten Sudan’da istikrar sağlanamadan; genel grev, hatta yeni bir darbe ihtimali varken, el Burhan’ın, Arap baharı sürecinde halk hareketlerine karşı tepki duyan; hatta karşı devrimler hazırlayan liderler ile buluşması ne anlama geliyor? Hiçbir komplo teorisine kapılmadan yorum yapılacak olursa; el Burhan, Ömer el Beşir’in görevden uzaklaşması akabinde Sudan’a üç milyar dolar yardım sunan Körfez liderlerine teşekkür etmek istiyor, denilebilir. Sudan ile Mısır’ın kaderini birbirinden ayırmak imkansız olduğu için Mısır’ı da ziyaret ettiği ileri sürülebilir.Ama insan, Sudan devriminin bedeli üç milyar dolar mıdır? diye sormadan edemiyor tabi ki. Ancak, el Burhan’ın eski ilişkileri ve özellikle
halka ve halk hareketlerine aşık (!) Batılıların Sudan’a yaklaşımlarının da bu ziyareti zorunlu kıldığını düşündürüyor.
Arap baharına adeta “tavşan kaç, tazı tut” diyen, bölgeye demokrasi aşılamak için sahaya binlerce ajanını süren Batı
’nın ikiyüzlülüğü bir kere daha Sudan’da kendini göstermiştir. Sudan halkı yalnız bırakılmıştır.
Aslında, Sudan’ı takip edenler bilirler. Ömer el Beşir, iktidarını korumak için son yıllarında hiç olmadığı kadar Batılılar, hatta İsrail ile flört etmesine rağmen yalnız bırakıldı. Sokak hareketlerine alkış tutan Batılılar, şimdi onlara güvenen askerleri de, halkı da aynı akıbete uğrattı. El Burhan’ı, halk hareketlerine antipati duyan Körfez liderlerine ve Sisi’ye mahkûm etti.
Özetle;
bir millet kendi kaderini tayin edemiyorsa, dışarıdan gelen veya gelecek olan katkı ile ayağa kalması mümkün değildir.
Darfur savaşını başlatanlar, Sudan’ı ikiye bölenler nerededir? Ne Darfur’da ve ne de Güney Sudan’da istikrar sağlanamadığı gibi; Kuzey Sudan da aynı sonuçla karşı karşıya gelmiştir. On dokuzuncu yüzyıldan itibaren Batı müdahale tarihi
ne bakıldığında; özellikle de Müslüman halk veya topluluklar söz konusu olduğunda hep aynı kolonyal zihniyetin devrede olduğu görülmektir.
Kaynaklarını, tarım potansiyelini ve beşeri gücünü idare edemeyen Sudan’da da yaşanan durum, bundan ibarettir.Hiç mi umut yoktur?
Elbette vardır.
Şark toplumlarının bu yaşadıklarını, gelişimlerine ve geleceklerine katkı sağlayacak tecrübeler olarak değerlendirmek gerekmektedir.
Tarih içinde, benzeri süreçlerin Batı’da da yaşandığı unutulmamalıdır. Milyonların hayatına mal olan kanlı Fransız devrimi
nin, hem Fransa’da ve hem de Avrupa’da bugün Ortadoğu ve Kuzey Afrika, hatta Sahraaltında yaşananlardan daha ağır sonuçlar doğurduğu görülecektir.Oldukça heterojen bir yapısı olan Sudan’daki halk hareketinin, belki de şimdilik en önemli meyvesi,
“Özgürlük ve Demokrasi Deklarasyonu”
dur. Sudan’da Ömer el Beşir rejiminin düşürülmesini isteyen lidersiz halk hareketi, sonunda Sudanlı Profesyoneller Topluluğu’na dönüşmüştür. Aynı hareket, 1 Ocak 2019’da bir deklarasyon yayınlayarak, halkın ortalama taleplerine tercüman olmuşlardır. Bu deklarasyonda; Ömer el Beşir’in yönetimden çekilmesi isteniyordu. Diğer temel talepleri ise; sahadaki bütün tarafların rıza göstereceği dört yıllık teknokrat bir geçiş hükümetinin kurulmasıydı. Böylece Sudan dört yılda ekonomik şartlarını iyileştirip bütün parti ve gurupların iştirak edeceği serbest seçimler ile demokratik yönetime geçebilecekti. (Metnin tamamı için bakınız: http://ordaf.org/19-aralik-2018-sudan-halk-ayaklanmasi-ve-sonuclari/)Başlangıçta bu deklarasyona sıcak bakan askerlerin her nedense şimdi fikir değiştirdikleri anlaşılmaktadır. Halk, devrimine sahip çıkmak için
yönetimde sivillerin ağırlıkta olmasında ısrar ederken;
askerler de tersini istemektedir. Grevin nasıl bir baskı oluşturacağı ve iki tarafı ne kadar yakınlaştıracağı şimdilik meçhul olsa da Özgürlük ve Demokrasi Deklarasyonu hala umut vermektedir.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.