İzmirli hastalıkla susuzluk arasında sıkıştı

Ege Üniversitesi (EÜ) Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Osman Karababa, "Bir tarafta akut hastalıklar, bir tarafta kronik arseniketkileri... İzmir böyle bir noktada. Buraya gelinmemesi gerekirdi" dedi.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu'nun Tahtalı Barajı'ndaki su oranının azaldığını ve arsenik oranı yüksek olduğu için daha önce kapatılan Göksu ve Sarıkız kuyularından kente su verilmeye başlandığını açıklaması üzerine, Prof. Dr.Karababa, arseniğin çok fazla miktarda alınması durumunda kansere kadar birçok etkisinin bulunduğunu ifade etti. Alınan arsenik miktarının artmasıyla birlikte riskin de yükseldiğinedikkati çeken Karababa, şu anda İzmir'e verilen sudaki arsenikmiktarının, arıtma tesisinin yapım süresi olan 4 ay gibi kısa bir sürede"abartıldığı kadar" büyük bir soruna yol açmayacağını söyledi.

Göksu ve Sarıkız için planlanan arıtma tesisleri tamamlandığında, "İzmir'de kanserden geçilmiyor" durumunda olunmayacağını belirten Karababa, şunları kaydetti: "Arsenikli suyun tüketime sunulması tabii ki istenen, beklenen bir şey değil. Ama İzmir'in su kaynakları belli. Kentin yüzde 38'ine verilen kaynak, susuzluk nedeniyle devre dışı. Kenti susuz bırakmaktansa arsenikli su vermek, bulaşıcı hastalıkların görülme sıklığını azaltacakbir girişim. Öbür taraftan arseniğin riskleri de söz konusu. Hangisidoğru? Bunun bir yanıtı yok aslında. Bir tarafta akut hastalıklar, birtarafta kronik arsenik etkileri. İzmir böyle bir noktada... Buraya gelinmemesi gerekirdi. Çamlı Barajı şimdiye kadar gerçekleşmiş olsaydıİzmir'in bu kadar ağır bir su sorunu olmayacaktı.

EÜ Kanserle Savaş Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ayfer Haydaroğlu, suyu kaynatmakla arsenikten kurtulunmayacağını söyledi. Kaynatılan suyun buharlaştığını ve bu yolla içindeki arsenik oranının yükseldiğini kaydeden Haydaroğlu, "Karbon filtreler ve su yumuşatıcılarda uygun değil" dedi. Arseniği azaltmak için distile cihazları bulunduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Haydaroğlu, Türkiye'de bulunmayan bu cihazın yüksek elektrikt üketimine neden olduğu için çok pahalı bir yöntem olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Haydaroğlu, "Çok titizseniz, evinizde distile cihazıkullanabilirsiniz. Harcayacağınız elektrikle çok pahalıya gelebilir" dedi. Süt veya yoğurt tüketerek vücuttaki ağır metallerin atılacağı yönündekibilgilerin de eski ve kanıtlanmamış olduğunu kaydeden Prof. Dr.Haydaroğlu, şunları söyledi:"Sütü çok içmek lazım, ama 'Süt içiyorum nasılsa, arsenik banadokunmaz' dememek gerek. Almamız gereken tedbirler var. Şu anda İzmir'degüvenli şekilde içeceğimiz su musluklardan akmıyor. O nedenle biz busuyla ancak elimizi yıkarız, duş alırız, dişlerimizi de fırçalarız.Yemeğimizin içine muntazam olarak bu sudan koyarsak ya da çayımızı busuyla yaparsak, arsenik almış oluruz. Benim tavsiyem içmek için ve yemekyapımında kullanılmasın, ama onun dışındaki her şeyde bu arsenikseviyesindeki su rahatlıkla kullanılabilir ve bize zarar vermez."-

Prof. Haydaroğlu, yüksek arsenik oranının uzun süre alınması durumundacilt, akciğer, mesane, tiroit kanseri gibi birçok kanser türüne yolaçabileceğini kaydetti. Global ısınma nedeniyle diğer illerdeki sularda da benzer ağır metal artışının olacağını ifade eden Prof. Dr. Haydaroğlu, "şişelenmiş suiçmenin" en güvenilir yöntem olduğunu ifade etti. Şişelenmiş suların periyodik olarak kontrol edilmesi gerektiğini dilegetiren Prof. Dr. Haydaroğlu, "(Kuyu ya da artezyen suyu içelim mi?)diye bana soruyorlar. Bunlar çok tehlikeli. İzmir'de muntazam kontroller yapılıyor. Diğer illerde de oranları açıklasınlar. Ben İzmir'in çokfarklı olduğunu sanmıyorum." Prof. Haydaroğlu, diğer illere göre daha düzenli kanser vakası kaydıyapıldığı için İzmir'deki kanser hastası sayısının yüksek göründüğünü, kentteki kanser hastası sayısı artışının dünyadaki artıştan çok olmadığını ifade etti.