Kürtlere değil PKK/PYD'ye karşı duruş

Ortadoğu, tarihsel olarak en çok ilgi çeken coğrafyalardan birisidir. Medeniyetin doğduğu ve aynı zamanda insanlığın en acımasız çatışmalarının da yaşandığı bir yerdir. Bütün semavi dinlerin anavatanıdır. Coğrafyanın insan yaşamını etkilediğine dair tezin de ilk teorisyeni buralıdır. Bu toprakların geleneğine, geçmişine, sosyolojik dokusuna ve gelecek umutlarına uygun olmayan hiçbir yapı burada tutunamaz. Bu dokuya uymayan siyasi yapılar bugüne kadar tıpkı lanetlenmiş bir yaratık gibi etrafına hep ölüm, kan ve acı kusarak var ola gelmişlerdir.

Son zamanlarda buralarda yaşanan halk hareketlerini farklı bir okumaya tabi tutarak bu yapıların uzun bir zamandan beri pek çok ajan üzerinden kendisine sosyolojik bir alan oluşturamamış olmalarını da bu çerçevede değerlendirmek mümkündür. Devası bir kudret sahibi olarak görülen ve dünyaya kök saldığı sanılan diktatörler, bir gecede halkın maskarasına dönüştüler. Bu hareketlenmeye direnenler de kendi güçleri ve halklarının desteği ile değil, bir başkasının emellerine alet olma kabiliyeti ile ayakta kalabilmektedirler.

Suriye'de yaşanan dramdan ve acılardan bir fırsat yaratmak isteyen PKK ve onun uzantısı PYD belki de burada belli bir süreliğine de olsa arzu ettikleri gibi bir derebeylik kurabilirler. Ama onlar da tıpkı kadim dostları ve koruyucu ilk ataları olan Esed'lar gibi bir müddet sonra ya bir halk hareketi ya da bir başkasının müdahalesi ile devrileceklerdir. Çünkü bu toprakların yabancısıdırlar. Çünkü bir başkasının acısından ve durumundan nemalanmaktadırlar. Çünkü dünyanın gittiği yönde bir istikamet sahibi değildiler. Bütün semavi dinlerin anavatanı olan bir coğrafyada din karşıtlığı üzerinden oluşturulan her yapının sonu hezimettir.

Ortadoğu'da 'dar bölgeli' ve sadece ya belli bir etnisite, belli bir mezhep ya da ideoloji üzerinden oluşturulan siyasi yapılanmaların yaşattığı acıları bilmeyen bir kavmin olduğunu sanmıyorum. Bu coğrafyada güçlü olanın güçsüzü ezdiği her yapının altında etnisiteye dayalı bir proje vardır. Türkiye de dahil olmak üzere kim ki bu gerçeği göz ardı edip rotasını çizerse hem kendisine hem de çevresine büyük zararlar verir.

Türkiye bundan dolayı PKK ve onun uzantılarının bölgede (herhangi bir alanda sadece Suriye'de değil) bir siyasi oluşuma öncülük etmesinden endişe etmektedir. Nitekim karşı olduğu rejimden farklı olmayan bir yapının oluşmasının var olan sorunları daha da derinleştireceğinin farkındadır. Hangi gerekçe ile Esed'a karşı ise, aynı gerekçe ile de PKK'ya karşıdır. Hangi gerekçe ile Saddam'a karşı idiyse aynı gerekçe ile de PYD'ye karşıdır. Hangi gerekçe ile şu anda Mısır'ı destekliyorsa aynı gerekçe ile de K. Irak bölgesel yönetimini desteklemektedir. BDP eşbaşkanı Demritaş'ın bu konuda Mesut Barzani ile kurulacak bir diyalog yerine PKK'yı işaret etmesi de esas olarak kimin neyin peşinde olduğunun açık bir resmidir adeta.

Doğru olan, Türkiye'nin hem komşu hem de akraba olduğu ve yakın bir tarihe kadar da yüreğinin bir parçası olan bir coğrafyaya uzak kalmaması ve burada kanlı hesaplara ve diktatörlere karşı durmasıdır. Pek çok çevrelerin istemesine ve kışkırtmasına rağmen Türkiye'nin Suriye'ye fiili bir müdahalede bulunmamasının asıl nedenini de bu açıdan okumak gerekir. Eğer Türkiye müdahale ederse bu durum hem Rusya hem de İran için de bir müdahale gerekçesini oluşturacaktır. Dış müdahalelerin de nihayetinde halk dışı bir başka projenin uygulaması olacağından değişen bir durum aslında olmayacaktır.

Türkiye'nin PYD ile PKK dayanışmasına itirazı Kürtlere yönelik değildir, kendisinden başkansına hayat hakkı tanımadığını yakından bildiği örgüt ve bileşenlerine karşıdır. Suriye muhalefeti ve Kürtleri ile yakından ilgilenen Türkiye, M. Temo'nun kimler tarafından ve niçin katledildiğini kendi topraklarında tanık olduğu olaylardan çok iyi bilmekte ve benzer bir sürecin orda yaşanmasından da doğal olarak kaygı duymaktadır. Bugüne kadar bu konuyla ilgili olan her bir aktör, bu yöndeki kaygının ne kadar yerinde olduğunun bizzat kanıtıdır.

Bütün bunlar bir yana, yanı başımızdaki komşumuz ve akrabamız olan bir ülke ile ilgili sahip olduğumuz sosyolojik bilginin komikliği geçmişte bu alanlarda izlenen politikaların ne kadar sığ ve yetersiz olduğunu gösterir. Bir toplumu tanımanın biricik yolu onları izlemek ve dinlemektir. Uzaktan oluşturulan önyargılar üzerinden gerçekleşecek olan bir okumanın politik yansımaları da eksik ve yetersiz olacaktır.

Sezai Bey'in Dicle ve Fırat'ın kardeşliği metaforu üzerinden bu coğrafyayla ilgili söylediği ittihadı İslam hem güçlü bir siyasi yapılanmayı beraberinde getirir hem de bu tür sorunların çözümü için de çok önemli bir irade ortaya çıkarır. Bu bir ütopya olabilir ama hayal edemeyenler, gerçeğini asla bulamazlar. Bu kardeşliğin tesis edilmesinde niza çıkaran her unsur doğaldır ki hepimizi derinden yaralayacaktır.

Bu coğrafyanın kurtuluşu mikro siyasi yapılanmalarda değil hatta mega birlikteliklerde saklıdır. Bu gök kubbenin altında ezelden beri ve buralarda, bu torakların bir doğal uzantısı haline gelerek bir ve beraberiz. Benim memleketim olan Urfa, bunun tarihsel ve toplumsal örnekliğini ta eski çağlardan beri bize her gün fısıldamaktadır. Ortadoğu tılsımlı bir hazinedir. O tılsımı dikkate almadan ya da bilmeden onu elde etmeye çalışan lanetlenecektir. Bölgenin yeniden şekillendiği bir süreçte geçmişteki acı tecrübelerin bir daha yaşanmaması aynı hatalara düşmemekle mümkündür.