Artık gizli gelmiyorlar

Türkiye'yi, "deprem" vesilesiyle bir İsrail Başbakanı ziyaret ediyor. Aceleden olsa gerek, bazı haber kanalları "İsrail'in Başbakan düzeyinde ilk ziyareti" olarak veriyorlar. Bir anlamda doğru, zira bu İsrail'in Başbakan düzeyinde ilk "açık ziyareti". 1950'li yılların sonları. Nasır'ın yükselişi sürüyor. Bu arada Irak'ta 14 Temmuz 1958'de Kral II. Faysal'ın devrilmesi Menderes hükümetini ciddi olarak endişelendiriyor. Abdülkerim Kasım'ın darbesi Ortadoğu'daki dengeleri değiştirdiği gibi, bir başka gelişmeyi de ortaya çıkarıyor. Irak'taki gelişmeden rahatsız olan Türkiye, İsrail'le yakınlaşmaya hız veriyor. O dönem Türkiye'nin İsrail'le yakınlaşmasını isteyen bir diğer güç, İran Şahı. Gelişmeler meyvesini vermeye başlıyor. Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu, İsrail'in Ankara Büyükelçisi olan Eliha Sasun'u "acilen" toplantıya çağırıyor. Bu görüşmenin ardından İsrail'e giden mesajı özeti," Türkiye başbakanlar düzeyinde bir zirveye hazır" Ankara'da Büyükelçi olan Sasun Pek sıradan bir isim değil. MOSSAD'ın Ortadoğu Bölüm Başkanlığı'nı yapan, son derece tecrübeli bir istihbaratçı. Sasun, Bakan Zorlu ile sık sık görüşerek, adeta İsrail'le yakınlaşmanın mimarı görevini üstleniyor. O döneme ilişkin bir başka ilginç noktaya dikkat çekilir. Adnan Menderes'in, "İsrail'le ilişkiler noktasında çekingen davrandığı", ancak dönemin bir diğer "güç merkezi" Celal Bayar'ın ısrarıyla bu yakınlaşmanın gerçekleştiği. Ne de olsa Bayar, merkezi Avrupa'da bulunan Evrensel İsrail Birliği'nin dil öğretmek amacıyla kurduğu Alliance Israilete Okulu'nun Bursa şubesinden mezun olmuştu.