İran petrolünün kalbi: Hark Adası'nın vurulması ne anlama geliyor?

ABD ile İran arasında tırmanan savaş üçüncü haftasına girerken Washington güçleri İran’ın Basra Körfezi’ndeki stratejik Hark Adası’nı bombaladı. ABD Başkanı Donald Trump, saldırıların İran’ın petrol ihracatının ana merkezi olan adadaki askeri tesislere yönelik olduğunu açıkladı.

ABD’li yetkililer operasyonun füze ve deniz mayını depolarını hedef aldığını, bu sistemlerin Hürmüz Boğazı’nda uluslararası deniz taşımacılığını engellemek için kullanıldığını savundu. Washington saldırılarda petrol altyapısının özellikle hedef alınmadığını vurguladı.

Trump ise yaptığı açıklamada Hark Adası’nı İran’ın “taç mücevheri” olarak nitelendirirken, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişlerini engellemesi halinde petrol tesislerinin de hedef alınabileceği uyarısında bulundu.

İRAN EKONOMİSİNİN EN KRİTİK NOKTASI

Basra Körfezi’nin kuzeyinde bulunan Hark Adası, İran ekonomisi için hayati öneme sahip. Manhattan’ın yaklaşık üçte biri büyüklüğündeki ada, İran’ın ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının gerçekleştirildiği ana terminale ev sahipliği yapıyor.

Adanın çevresindeki derin sular, dev petrol tankerlerinin yanaşabilmesine imkan tanıyan nadir bölgelerden biri. Bu özellik, İran’ın petrolünü deniz yoluyla küresel pazarlara ulaştırmasında Hark Adası’nı vazgeçilmez bir merkez haline getiriyor.

10 SÜPERTANKERE YÜKLEME YAPABİLEN DEV TERMİNAL

1960’lı yıllardan bu yana İran’ın petrol ihracatında kilit rol oynayan adada geniş depolama tankları, boru hatları ve ülkenin en büyük enerji tesislerinden bazıları bulunuyor. Terminal aynı anda yaklaşık 10 süpertankere yükleme yapabilecek kapasiteye sahip.

DAHA ÖNCE DE SAVAŞIN HEDEFİ OLMUŞTU

Hark Adası son olarak 1980’lerdeki İran-Irak savaşı sırasında ağır saldırılara maruz kalmıştı. Saddam Hüseyin yönetimindeki Irak ordusu adanın petrol altyapısını yoğun şekilde bombalamış ve tesislerde ciddi hasar oluşmuştu.

Ancak İran savaşın ardından altyapıyı yeniden inşa ederek petrol ihracatını sürdürmeyi başarmıştı.

Son ABD saldırısının ardından İran Petrol Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili, adada yaklaşık iki saat boyunca aralıksız patlamalar yaşandığını ve sarsıntının “deprem gibi hissedildiğini” söyledi. Yetkili, petrol ve gaz altyapısına doğrudan bir saldırının İran’ın petrol ihracatının büyük bölümünü anında durdurabileceğini ifade etti.

SAVAŞTA SON DURUM NE?

Bölgede çatışmalar yalnızca İran ile sınırlı kalmıyor. İran Devrim Muhafızları, İsrail’e yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediğini ve operasyonun Hizbullah ile koordineli yürütüldüğünü açıkladı.

İsrail ordusu ise 28 Şubat’tan bu yana İran’da yaklaşık 7 bin 600 hedefi vurduğunu duyurdu. İran’dan fırlatılan füzelerin ardından Tel Aviv çevresinde patlamalar yaşandığı bildirildi.

KÖRFEZ GENELİNDE SAVAŞ GENİŞLİYOR

Körfez ülkeleri de çatışmaların etkisini doğrudan hissediyor. Suudi Arabistan hava savunma sistemlerinin altı insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı. Katar’da bir füzenin önlendiği belirtilirken Bahreyn’de sirenler çaldı ve halktan sığınaklara gitmeleri istendi.

Irak’ın başkenti Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği de füze saldırısının hedefi oldu. Iraklı güvenlik kaynaklarına göre saldırıda elçilik kompleksindeki hava savunma sistemi zarar gördü.

KÜRESEL ENERJİ KRİZİ ENDİŞESİ

Hark Adası’na yönelik saldırılar enerji piyasalarında ciddi endişe yarattı. Analistler, adadaki petrol altyapısının hedef alınması durumunda İran’ın petrol ihracatının büyük ölçüde durabileceğini ve bunun küresel petrol fiyatlarında sert artışa yol açabileceğini belirtiyor.

Savaşın etkileri şimdiden küresel ekonomiye yansımaya başladı. Uluslararası Enerji Ajansı koordinasyonunda Kanada’nın acil durum kapsamında 23,6 milyon varil petrol piyasaya sürme kararı aldığı açıklandı.

Artan jeopolitik gerilim havacılık sektörünü de etkiledi. Yükselen yakıt maliyetleri nedeniyle bazı uluslararası uçuşlarda bilet fiyatlarının hızla arttığı bildirildi.

Dünya

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarının 15'inci günü: ABD Hark Adası'nı bombaladı

Dünya

İran'da 'Dünya Kudüs Günü' yürüyüşü: Katılımcılar ABD ve İsrail aleyhine slogan attı

Dünya

ABD'den İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney'i 'ihbar' edene para ödülü