İsrail'in ikili oyunu

İstanbul- Yunanistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Yiannos Kranidiotis'in 4 Ağustos'ta Kudüs'te, İsrailli meslektaşı David Levy ve İsrailli Bakan Chaim Ramon ile görüşmelerde bulunduğu ve Atina ile Tel Aviv arasında bir dizi önemli anlaşmanın imzalandığı öğrenildi. Ehud Barak'ın Başbakan seçilmesinin ardından İsrail'e giden ilk Yunan yetkili olan Kranidiotis, ekonomik işbirliğinden, iki ülke arasında askeri ilişkilerin artırılmasına kadar çok geniş bir perspektifte temaslarda bulundu. Kraniditos ayrıca, Barak ve İsrail Cumhurbaşkanı Ezer Weizman'ın çok kısa bir süre içinde Atina'yı ziyaret etmeleri konusunda söz aldı.

Yunan haber ajansı ANA da 5 Ağustos'ta yayınladığı bir haberde, İsrail ile Yunanistan'ın iki ülke arasındaki askeri işbirliğinin geliştirilmesi için anlaşma safhasına geldiklerini belirtti. Ayrıca, İsrail Deniz Kuvvetleri Komutanı bu ayın sonlarında Atina'ya giderken, Yunan Savunma Bakanı Akis Çohacopulos da Eylül ayında İsrail'e resmi ziyarette bulunacak. Tüm bu geliş gidişler, İsrail ile Suriye arasında gelişen ilişkilerden tedirgin olan Türkiye'nin kaygılarını daha da artırıyor. Ankara ve Tel Aviv arasında imzalanan stratejik anlaşmalara karşılık Yunanistan da İran ve Ermenistan ile ilişkilerini geliştirdi. Bu üç ülke siyasi ve ekonomik işbirliğini artırırken Yunanistan, Ermenistan ile askeri işbirliği anlaşmasını sürdürdü. Atina'da gerçekleştirilen üçlü görüşmelerin öncesinde, Yunan ve İran savunma bakanları, üç ülkenin ortak savunma paktı imzalayacaklarını duyurdular ancak artan tepkiler üzerine bu anlaşma iddiası daha sonraları resmi olarak yalanlandı.

Türkiye'nin Barak'ın Başbakan seçilmesiyle, Ankara-Tel Aviv arasındaki askeri işbirliğinin daha az güvenli hale geldiğine dair endişeleri var. Barak, Suriye, Filistin ve Lübnan'la çok yönlü barış anlaşmaları imzalama çabasında, Barak'ın bu planı, Suriye'nin bölgedeki konumunu kuvvetlendirirken, İsrail'in Türkiye'ye olan bağlılığını da potansiyel olarak azaltacak. İsrail'in İran'la yaptığı gizli görüşmeler halen sürüyor. Resmi olarak Tel Aviv'le anlaşmayı düşünmediğini açıklayan Tahran, İsrail'in Türkiye'nin doğusuna olan ihtiyacını azaltmak ve Irak'ı abluka altında tutmak için önlemler almayı da ihmal etmiyor. İsrail'de yayınlanan Yediot Aharonot gazetesine göre, PKK da boş durmuyor. İsrail'e son dönemde görüşme önerisi götüren PKK, hem ilişkileri geliştirmeyi hem de Abdullah Öcalan'ın başını kurtarmaya çalışıyor. Irak tehdidini karşılamaya elverişli olan Suriye, İran ve PKK ile birlikte İsrail'in Türkiye ile yakın işbirliğine yönelik ihtiyacı azalacaktır.

İsrail, Suriye ve Yunanistan'a açılırken, Türkiye üzerine oynamayı da sürdürüyor. Ankara ve Tel Aviv, havadan karaya Popeye-2 füzelerinin ortak üretimi için anlaşma imzalama yolunda ilerliyorlar. Türkiye, İsrail ve ABD kısa bir süre içinde Akdeniz'de bir tatbikat düzenleyecek. İsrail'in Türkiye Büyükelçisi, önceki gün Mısır ve Suriye'nin de tatbikata iştirak edebileceğini açıkladı. Temmuz ayında İsrail'e resmi bir ziyarette bulunan Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, iki ülke arasında 1996'da başlayan askeri işbirliğini güçlendiriceklerini ve ayrıca Türkiye'nin İsrail'e su vermesine yönelik bir anlaşma üzerinde çalıştıklarını söyledi. İran ise, tuhaf bir şekilde Türkiye'nin sınır ihlalinde bulunduğu yönündeki iddialarını bıçak gibi keserek, olayların Siyonist provokasyonu olmadığını, aksine 'kaza' olduğunu açıklarken, Türk-İran ilişkilerinin geliştiğini vurguladı. Son olarak, İsrail-Suriye barış planının en önemli maddelerinden biri olan, İsrail'in Türkiye ile askeri işbirliğini Şam'a bildirmesi çağrılarına, Suriye'nin PKK'nın Suriye veya Lübnan'da faaliyet göstermesini engellemesi çağrısı eklendi.