Kriz sona erdi, kafalar karıştı

STANSTED- Afganistan'da iç hat seferi yaparken kaçırılan, Özbekistan-Kazakistan-Rusya üzerinden Londra'daki Stansted Havaalanı'na indirilen Boeing 727 tipi yolcu uçağındaki eylem dün sabah sona erdi. İngiliz polisi tarafından yapılan açıklamada, uçaktaki bütün yolcuların ve hava korsanlarının uçaktan indikleri belirtildi. Hava korsanlarının da uçağı terkettiğini ifade eden polis serbest bırakılan yolcuların sağlık durumlarının iyi olduğunu belirtti. Essex polisi adına açıklama yapan Joe Edwards, uçakta bulunan tüm yolcuların serbest bırakıldığını ve hava korsanlarının silahları ile teslim olduğunu kaydetti. Önce Türkiye saatiyle 05.00 sularında 85 yolcuyu serbest bırakan hava korsanları, yaklaşık 3.5 saat sonra geri kalan yolcuları da serbest bırakarak 5. gününe giren uçak kaçırma olayına son verdiler. Yapılan açıklamalardan sonra Afganlı hava korsanları ile uçakta yolcu olarak bulunan ve korsanlara yardım ettiği spekülayonları yapılan yolculara karşı nasıl bir işlem yapılacağı ve siyasi sığınma hakkı isteyen yolcuların bulunup bulunmayacağı sorularına cevap aranacak. Maskeli polisler ve özel güvenlik birimleri Stansted Havalimanı'ndaki krizin son safhasında da her ihtimale karşı hazırlıklı beklediler. İngiliz polisinin hava korsanlarıyla ne tür bir pazarlık yaptığı açıklanmadı. Yolcular, uçağın arka kapısından elleri yukarıda indirildiler. Afgan İslami Basını daha önce yayınladığı haberlerde, hava korsanlarının Taliban tarafından hapis tutulan muhalif lider İsmail Han'ın serbest bırakılmasını talep ettikleri bildirilmişti. Taliban lideri Molla Muhammed Ömer ise, hava korsanlarının rehineleri serbest bırakması konusunda İngiltere'nin izlediği stratejiden memnun olduklarını belirterek, uçak krizinin rehinelerin burnu bile kanamadan sona ermesinden dolayı bu ülkeye teşekkür borçlu olduklarını dile getirdi.

Afganistan'da başlayan ve Londra'da, hava korsanlarının yolcularla birlikte teslim olmalarıyla sona eren uçak kaçırma eylemi, İngiltere'de yeni bir tartışma başlattı. Uçaktan inen yolcu ve korsanların topluca iltica talebinde bulunma olasılığını değerlendiren basın, bu talebin kabul edilmesi halinde, göklerin yeni korsanlarının bundan böyle ekonomik ve siyasi iltica arayanlardan oluşacağını öne sürüyor. Sudan'dan Londra'ya 6 yıl önce uçak kaçırdıktan sonra hafif cezalarla kurtulan ve daha sonra da İngiltere'ye iltica eden Iraklı hava korsanlarının durumunu anımsatan gazeteler, özellikle 1951 tarihli BM sözleşmesinin İngiltere'yi bütün siyasi iltica taleplerini değerlendirme zorunluluğu altına soktuğunu belirtti. Uçaktan inen ilk 10 kişiden üçünün iltica talebinde bulundukları söylentilerini de anımsatan gazeteler, "Bütün uçak bu talebi iletirse şaşmamak lazım. İngiltere'ye de bu talepleri karşılayarak, kendi vergi mükelleflerinin parasıyla bu kişilere bakmak düşecek" yorumunda bulunuyor. Gazeteler, Afgan hava korsanlarının Taliban rejimine karşı kişiler olma olasılığının İngiltere'nin bu iltica taleplerini geri çevirme şansını iyice azaltacağını kaydetti.

The Times gazetesi bugüne kadar hiçbir basın-yayın organında yer almayan bazı iddialar öne sürdü. Gazeteye göre, korsanlar, tutuklanmama garantisi de dahil olmak üzere, çoktan iltica taleplerini İngiliz makamlarına iletti. Gazete, korsanların İngiltere'de Taliban rejimine karşı bir örgüt kurma isteklerini de İngiltere'ye ilettiklerini iddia etti. Muhafazakar Parti'nin gölge içişleri bakanı Ann Widdecombe, İngiltere'nin hava korsanlarına iltica hakkı tanımasının "dünyaya verilecek son derece yanlış bir mesaj" olacağını savunarak, hükümetten "acımasız bir yargılama ve cezalandırma süreci" uygulanmasını istedi. Essex polisi, "önünde karmaşık bir fotoğrafın bulunduğunu ve durumun açıklığa kavuşmasının zaman alacağını" bildirdi. Korsanların amaçlarının ne olduğunu açıklamanın henüz çok erken olduğunu ifade eden polis şefi John Broughton Broughton, "Sorgulamada çok titiz davranıyor ve olumlu sonucu tehlikeye atmak istemiyouz" diye konuştu.