Petrole istikrar şartı

TİFLİS- "Kafkasya'da Barış ve Avrasya Ulaşım Koridoru" toplantısı, Gürcistan'ın başkenti Tiflis'te dün başladı. Toplantıya, Gürcistan Cumhurbaşkanı Eduard Şevardnadze, Dışişleri Bakanı Irakli Menagirişvili, Başbakan konumundaki Devlet Bakanı Vaja Lortkipanidze, ABD Başkanı Bill Clinton'ın Hazar Havzası Özel Danışmanı John Wolf, uluslararası konsorsiyum AIOC'nin eski başkanı Terry Adams ve Gürcistan Devlet Petrol Şirketi (GIOC) Başkanı Giorgi Çanturiya katıldı. Şevardnadze, açılış konuşmasında, Hazar enerji kaynaklarının dünya pazarlarına ihracını amaçlayan projelerin bir an önce hayata geçirileceğini söyledi. ABD ve diğer Avrupa ülkelerinin bu projelere önem verdiğini ifade eden Şevardnadze, ilk aşamada Kafkasya'daki sorunlara çözüm bulunması gerektiğini belirtti.

Gürcistan'da dün başlayan "Kafkasya'da Barış ve Avrasya Ulaşım Koridoru" toplantısına katılmak üzere Tiflis'e giden ABD Başkanı Bill Clinton'ın Hazar Havzası Özel Danışmanı John Wolf, Bakü-Ceyhan boru hattı projesini ekonomik ve siyasi açıdan önemli gördüklerini söyledi. Wolf, Gürcistan Devlet Petrol Şirketi'nde düzenlenen ve Hazar enerji kaynaklarının ele alındığı görüşmede, Azerbaycan ana üretim petrolünü dünya pazarlarına taşıması planlanan Bakü-Ceyhan projesi ile ilgili kararın alınabilmesi için, taraflar arasında devam eden görüşmelerin bir an önce tamamlanması gerektiğini kaydetti. Projenin, hayata geçmesi halinde Rusya'nın da çıkarlarına yarayabileceğini ifade eden Wolf, BOTAŞ'ın, projede söz sahibi yabancı petrol şirketleri tarafından iyi tanınması gerektiğini belirtti. Projenin ağırlığının büyük bir bölümünün Türkiye'nin üzerinde olduğunu söyleyen Wolf, hattın maliyeti konusunun bir an önce açıklığa kavuşmasını istediklerini kaydetti.

Konuşmasında Türkmen doğalgazını dünya pazarlarına taşıması planlanan Trans-Hazar doğalgaz boru hattı projesine de değinen Wolf, hattın inşasının 2000 yılı sonuna kadar tamamlanacağını söyledi. Azerbaycan'ın bu hat ile kendi doğalgazını Türkiye'ye taşıyabileceğini belirten Wolf, gelecekte ihraç edilecek doğalgaz kapasitesini gözönüne alarak hareket edilmesi gerektiğini kaydetti. Wolf, proje sayesinde Türkiye'nin, on yıllık doğalgaz ihtiyacını karşılayabileceğini ifade etti. Toplantıda söz alan, Hazar'ın Azerbaycan'a ait bölümündeki Azeri, Çıraklı ve Güneşli yataklarını işleten Uluslararası Konsorsiyumun eski başkanı Terry Adams, Azeri petrollerinin dünya pazarlarına taşınmasının, bölge halkının refah seviyesinin yükselmesine katkıda bulunacağını söyledi. Güney Kafkasya'da önce istikrar sağlanması gerektiğini belirten Adams, aksi halde bölgedeki enerji kaynaklarına olan yabancı yatırımların azalabileceğini kaydetti. Bakü-Supsa boru hattının, Gürcistan Cumhurbaşkanı Eduard Şevardnadze ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in büyük çabaları sonucunda hayata geçtiğini söyleyen Adams, iki liderin, ülkelerinin dünya kamuoyunda tanınmasında önemli rolü olduğunu belirtti.