Rusya ergen psikolojisinde

Türkiye'nin hava sahasını ihlal eden Rus uçağını düşürmesinin ardından Rusya'nın verdiği tepkiler tartışılıyor. “Dönerden vazgeçin” çağrısına varan tepkiler gösteren ve bunun süper güç olarak gösterilen bir ülke tarafından sergilenmesi ise eleştiriliyor. Akademisyenler, Rusya'nın tavır ve davranışının büyük devlet tavrı olmadığı vurgularken, “Putin hem kendi şahsi karizmasını kurtarmak hem de baskılardan kurtulmak için bu yolları deniyor. Askeri olarak bir karşılık veremez. Türkiye'yi rahatsız etmek için PYD'ye daha fazla destek verecek. Türkiye dikkatli olmalı. Diplomasinin kurallarına, nezakatine, olgunluğuna uymayan tavır içerisindeler. Ergen tavırlar sergiliyorlar” değerlendirmesinde bulundular.

Rusya'nın tavırlarının bir süper güce yakışmadığını vurgulayan Siyaset Bilimci Doç. Dr. Mehmet Akif Okur “Büyük devletler çok ciddi krizlerle yüzyüze geldiklerinde tepkilerini iyi ölçerek ve seviyeli verirler. Liderlerin verdiği tepkiler toplumları da etkiler. Rusya'nın verdiği tepkiler toplumlar arasına nefret tohumları ekebilecek nitelikte. Türkiye vatandaşlarına ticaret için gittikleri Rusya'da tahkir edici bir şekilde davranıyorlar. Bu tür tepkiler, bırakın büyük devletleri hukuk devletilerinin yapacağı davranışlar değildir. Rusya ile Türkiye'nin geçmiş tarihine bakıldığında çok çatışmalarla dolu bir hafıza var. Rusya bu tavrını sürdürdükçe o tarihi hafıza, toplumsal şuur üzerinden su yüzüne çıkacaktır. Bu da uzun süreli ilişkileri etkileyecektir” dedi.

Rusların çok duygusal olduğu için aşırı tepki verdiğini belirten USAK Uluslararası İlişkiler Uzmanı Mehmet Yeğin, “Bunun da beraberinde getirdiği bir durum var. Putin bir ay öncesi kadar kaplanlarla poz veriyordu. Dünyada güçlü ülke, lider görüntüsü çiziyorken Rus uçağı düşürülünce Rusya'nın ciddi olarak kimyası bozuldu. Askeri olarak da karşılık vermeleri mümkün değil. Eğer öyle bir şey yapsa NATO buna yanıt verecek. Böyle olunca onlar da kuyruğu dik tutmaya çalışıyorlar. Bunu da yapabilecekleri alan, sosyal ve ekonomik alanlar. Askeri olarak yapacağı bir şey yok. Ama Suriye'de Türkmenlere daha çok baskı yapabilir.Türkiye'yi rahatsız etmek için PYD'ye daha fazla destek verecektir. Türkiye'nin dikkatli olması gerekir. Bunlar provakatif şeyler olacak. Rusya'nın tepkiler ile Türkiye'yi zora sokmaya çalışmak isteyecek. Dikkat etmek gerekir” diye konuştu.

AB eski Bakanı Beril Dedeoğlu Rusya'nın caydırıcılık kapasitesini bölgede kullandığını ifade ederek “Bunun için de Türkiye sınırını seçmiş. Büyük devletler böyle şeyleri diplomatik yöntemlerle yönetme iradesine sahiptirler. Ama Rusya'nın derdinin bunun ötesinde birşey olduğu anlaşılıyor. Türkiye ötesindeki bölgenin dizaynında söz sahibi olma isteğinin ifadesidir. Türkiye'yi de oyunun dışına itmek istiyor” şeklinde konuştu.

Türkiye'nin Rus uçağını düşürmesini Rusların alışık olmadıkları bir durum olarak değerlendiren AK Parti Gençlik Kolları Dış İlişkiler Başkanı Mehmet Alğan, “NATO üyesi bir ülkenin böyle bir tepki vereceğini beklemiyorlardı. Rusya son 10 yılda çok agresif bir dış politika güdüyor. Gürcüstan, Kırım, Baltık ülkerinden bir karşılık görmedi. İlk kez böyle bir karşı hamle gördüler. Onun getirdiği bir şaşkınlık var. O şaşkınlık ile de çok ergen tavırlar sergiliyorlar. Diplomasinin kurallarına, diplomasinin nezakatine, olgunluğuna uymayan tavır içerisindeler. Rusya'nın aşırı agresif politikası şimdiye kadar bir tepki görmedi. İlk kez böyle karşı hamle yapıldı” diye konuştu.

Rusya'nın büyük devletlere yakışmayacak bir tavır ve davranış içerisinde olduğunu söyleyen AK Parti Siirt Milletvekili Yasin Aktay, “Bu durum, Rusya'nın akıl ile değil kaba kuvvet ile hareket ettiğini gösteriyor. Büyük devletler insan haklarına daha saygılı olurlar. İnsana saygılı olurlar. Milyonlarca insanın katili olan Esed'e destek vermesi Putin'in dünyadaki imajına yeterince zarar verdi. Rusya'nın buna rağmen Esed'in yanında olacağı mesajını veriyor oluşu siyasi bir aklın işlemediğini gösteriyor. Yaptığı hakeretlerin sonuçlarını kestiremedi. Şimdi de toparlamaya çalışıyor. Ama toparlamaya çalıştıkça, çırpındıkça daha da batıyor” dedi.

Doç. Dr. Mehmet Akif Kireçci Rusya'nın hukuka uygun tepki vermediğini belirterek şu değerlendirmede bulundu: “Bu olaya Rusya'nın tepkisinin mevcut uluslararası hukuk içersinde olması gerekirken Rusya tam tersine bu olayı ticari boyutlara taşıyarak, sivil halkla, Rusya'yla ticaret yapan insanlar üzerinden intikam almaya dönüştürdü. Netice olarak buradan zararlı çıkacak olan sadece Türkiye değil. Ticaretin azalması, iki ülke arasında, Rus ticaretinin de azalması anlamına gelecek. Ticari anlamda Rusya'yı rahatlatan bir ülke Türkiye. Eğer Rusya kendi isteğiyle burayı da kapatırsa nereden nefes alacak?”