'Şangay Beşlisi' toplanıyor

Moskova- "Şangay Beşlisi" olarak adlandırılan ve Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan liderlerini biraraya getiren grubun zirve toplantısı bugün Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te başlayacak. İlk kez 1996 yılında, Çin'in Şanghay kentinde yapılmasından dolayı, Şanghay Beşlisi olarak adlandırılan grubun 25-26 Ağustos günlerindeki toplantısında, ortak bir bildiri benimsenmesi planlanırken, farklı beklentiler içerisindeki taraflar, görüşlerini bu bildiriye yansıtmaya çalışacaklar. Bu grubun uzun dönemde, uluslararası askeri sorunlar karşısında ortak hareket etmesini sağlamayı hedefleyen Rusya, bu ülkeler arasında "yakın stratejik ortaklığın" kurulmasını hedefleyen bir dizi öneri sunmaya hazırlanıyor. Önerilerin öncelikle, "uluslararası durum ve Asya kıtasının güvenliği konusunda bu ülkeler arasında düzenli görüş alışverişi yapılmasını hedeflediği" belirtiliyor.

NATO'nun Doğu Avrupa yönünde genişlemesi, Batı'nın Irak, Bosna ve Sırbistan'a yönelik bombardımanlarına yoğun muhalefet yapan ve yanıt olarak, özellikle Çin ile ilişkilerini genişletmeyi, askeri ve siyasal alanlarda ortak hareketi amaçlayan Rusya'nın bu beklentileri diğer ülkelerden henüz çok büyük bir ilgi görmedi. Zirve öncesinde Çin basınına demeç veren Rusya Devlet Başkanı Yeltsin'in Dış Politika Danışmanı Sergey Prikhodko, "ABD ve diğer ülkelerin bölgedeki çıkarlarının çok iyi farkındayız. Biz hem bölgenin tümüne yönelik, hem de tek tek bölge ülkelerine yönelik çıkarlarımızı korumayı sürdüreceğiz" dedi. Yeltsin'in, zirve çerçevesinde Çin Lideri Zemin ile yapacağı görüşmeye de değinen Prikhodko, "Öncelikli görevimiz, bir ülkenin güç ve liderlik politikaları sonucunda tek kutuplu dünya düzeni yaratma politikasına karşı denge oluşturmak, çok kutuplu dünyayı amaçlayan ortak ve koordineli adımları belirlemektir" dedi. Prikhodko, özellikle Kosova krizinden sonra, dünyadaki gelişmelerin daha derin analiz edilmesi ve 21. yüzyıla yönelik Rus-Çin stratejik ortaklığının şekillendirilmesi gerektiğini kaydetti.