Sarkozy'nin yasası 'düş'tü

Fransa Anayasa Konseyi, 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarının reddinin suç sayılmasını öngören yasanın iptali konusundaki itirazı kabul etti. Bir grup milletvekili ve senatörün yasanın iptali için yaptıkları başvuruyu karara bağlayan Anayasa Konseyi, dünkü oturumda, inkâr yasasını hem biçim, hem de esastan anayasaya uygun olup olmadığını inceledi. Konsey açıklamasında, "Bu nedenle Konsey, tasarının anayasaya aykırı olduğuna hükmetmiştir" dedi.

Açıklamada ayrıca, ""Konsey, yasa yapıcıların kendilerinin kabul ettiği ya da suç olarak tanımladığı olguların... varlığına karşı çıkanların cezalandırılması halinde yasa yapıcıların ifade özgürlüğüne konusunda anayasaya aykırı bir eylemde bulunmuş olduklarına hükmetmiştir" denildi. Ancak Konsey, gerekçeli kararında, 2001 yılında kabul edilen ve 1915 olaylarının "soykırım" olarak kabul edilmesini öngören yasaya değinmedi ve böylece söz konusu kanunun tartışmaya açılması riskini de ortadan kaldırdı.

Sözkonusu yasa, Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin de desteğiyle aralık ayında mecliste ve ocak ayında senatoda oylandıktan sonra kabul edilmişti. Yasanın kabulünün ardından Senatoda Avrupa Demokratik ve Sosyalist Birlik Grubu Başkanı Jacques Mezard'ın öncülüğüyle başlayan girişim sonucu toplam 77 üyenin imzası toplanırken, mecliste de iktidardaki Halk Hareketi Birliği (UMP) üyesi Michel Diefenbacher'ın girişiminde 65 imzaya ulaşılarak, Anayasa Konseyine itiraz edilmişti.

Gerekli imza sayısına fazlasıyla ulaşan milletvekilleri ve senatörler, Fransız Anayasası'nın 33. maddesine ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10'uncu maddesiyle garanti altına alınan 'ifade özgürlüğüne aykırı' olduğu gerekçesiyle yasanın iptalini istemişti. Anayasa Konseyi tarafından iptal edilen yasa, Fransa'daki medya kuruluşları, tarihçiler ve tarihçilerin de sert tepkisine yol açmıştı. Bozulan yasa, 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarının reddini inkar edenlerin 1 yıl ile 45 bin avroya kadar ceza istemiyle yargılanmalarını öngörüyordu. Yasanın parlamento tarafından kabul edilmesi ikili ilişkilerin tamamen durma noktasına getirmişti.

Başkanlığını eski Meclis Başkanı Jean Louis Debre'nin yürüttüğü 11 üyeli Anayasa Konseyi'nin gerçekleştirdiği oylamaya sekiz üye katıldı. Üyelerden Hubert Haenel ve Jacqueline de Guillenschmidt, daha önce yasaya karşı görüş belirttikleri; eski Cumhurbaşkanı Jacques Chirac da hafızasını kaybettiği ve hukuken ceza aldığı için oylamaya katılmadı.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve NATO Parlamenter Asamblesi Türk Grubu Üyesi Ömer Çelik, Türkiye'nin bu kararın ardından Fransa'ya yönelik ikinci tur yaptırımları uygulama yoluna gitmeyeceğini söyledi Çelik, "Fransız hükümeti tasarıyı başka bir koldan tekrar gündeme getirmeye çalışırsa, aynı gerginlik devam edecektir" dedi.

Fransa Anayasa Komisyonu'na başvuru yapılabilmesi için gerekli olan imzalar Türkiye'nin diplomasi atağı ile toplanmıştı. Fransız Senatör Jacques Mezard'ın öncülüğüyle meclisten 65, Senato'dan 77 üye Anayasa Konseyi'ne başvurmuştu. Yasanın reddi için Senato'da muhalefet senatörleri Demokratik ve Sosyal Avrupa Topluluğu (RDSE) grubundan Jacques Mezard ve merkez sağ gruptan Nathalie Goulet, Ulusal Meclis'ten de Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin Halk İçin Birlik Hareketi'nden (UMP) vekiller Jacques Myard, Michel Diefenbacher ve François Cornut-Gentille imza toplanması için etkin olarak çalıştı. Sarkozy'nin baskılarına rağmen iktidardaki UMP başı çekti. Başvuru metnine UMP'den 52, Sosyalist Parti'den 11, bağımsızlardan da 2 milletvekili imza attı. Jacques Mezard senatörlerden "Fransayı umutsuzluğa sürüklemeyin" çağrısıyla imza toplamıştı.