Türkiye artık bölgesel güç

Bir dönem Türkiye'de de çalışan CIA'nın eski üst düzey çalışanlarından Graham Fuller, yüz yıl sonra Türkiye'nin artık bölgesel bir güç haline geldiğini söyleyerek “Türkiye artık Amerika'nın müttefiki değil. Ancak bu, iyi ilişkilere sahip olmadığı anlamına gelmez' açıklamasında bulundu. CIA'da 20 yıl boyunca çalışan ve Ulusal İstihbarat Konseyi Başkan Yardımcılığı'na kadar yükselen Fuller, Jamestown kuruluşunda “Gürcistan'dan Sonra Türkiye ve Kafkasya” konulu konferansta Türkiye'nin artık çok daha bağımsız bir düşünceye sahip olduğunu ve “iyi komşu politikası” yaklaşımını Washington'ın da örnek alması gerektiğini söyledi.

Türkiye ile Amerika'nın dış politika çıkarlarının birbirine uymadığını, Türkiye'nin Suriye, İran ve radikal İslami gruplarla çalışmak istediğini savunan Fuller, bunun Washington yönetiminin izlediği “izolasyon” politikalarından farklı olduğunu dile getirdi. “Türkiye açılım yaratmak, İran'ı dünyaya getirmek, dünyanın o bölümüyle müzakerede bulunmak istiyor” diyen Fuller, Türkiye'nin bugün bütün komşularıyla yürüyen ilişkilerine dikkat çekti. Cumhuriyetin ilk elli yılında Türkiye'nin, doğusunda veya güneyinde kimse yokmuş gibi davrandığını söyleyen Fuller, “Samimiyetle Türkiye artık bir Amerikan müttefiki değil” dedi. Bunun, iki ülke arasında iyi bir işbirliği ilişkisinin olmadığı anlamına gelmediğini ancak “müttefik” sözcüğünün ilgisiz olduğunu savundu.

Oldukça geniş bir AB öneren ve “Herkes AB'ye alınmalı. Hatta Rusya, Orta Asya Cumhuriyetleri bile” diyen Fuller, NATO'nun genişlemesine ise karşı çıktı. Türkiye'nin, bir çok farklı kimliğinin yanısıra, “Ortadoğulu” kimliğini de kabul ettiğini söyleyen Fuller, bugün Müslü-man dünyasındaki en büyük krizlerden birinin, “terörizme karşı küresel savaşın algılanma” şekliyle ortaya çıkarıldığını savundu. Fuller, bugün Müslüman dünyasında “Müslüman kimliğinin diğer bütün kimliklerden baskın” olduğunu söyledi.

Dünyada tek baskın kutup döneminin geçtiğini söyleyen Fuller, çok kutuplu dünya düzeninin bugün batı Avrupa'da bile en baskın tek itici güç olduğunu belirterek, çok kutuplu dünya düzeninin faydasının “Bir gücün diğerine karşı kullanılabilmesi” olduğunu belirtti.

ABD'nin dış politikalarını eleştiren Fuller, “Biz hep başkalarını analiz ediyoruz ama kendi yaptıklarımızın analiz edilmesini gereksiz görüyoruz” dedi. 11 Eylül'ün ABD tarafından, “stratejik bir avantaj yaratmak amacıyla” kullanıldığını söyleyen Fuller, bu politikaların geri teptiğini belirterek, Rusya, Çin, İran, Suriye, Irak, Afganistan, Pakistan, Venezüella ve Küba ile ilişkileri ve “Müslüman dünyasının çoğunluğundaki kızgınlığı” örnek gösterdi.