Küresel çatışmalar, uzlaşmalar ve Mısır

Mısır''daki darbeye sessiz kalanların, bugünlerde yaşanan insanlık suçuna da göz yummaları şaşırtıcı değil. Zira onların diliyle ''yönetimin el değiştirmesi'' ve ardından yaşanan ''istenmeyen olaylar'', projelerinin başarıya ulaşmasının yanında anlam ifade etmiyor. Hiç beklenmedik yerlerden gelen ''ortak'' açıklamalar ise yine rutin bir durum… Kıyasıya rekabet eden güç odaklarının Mısır konusunda uzlaşmaları için bir masanın etrafında toplanmak, çıkar zedeleyici bir iş olmasa gerek.

Mahir Kaynak hocanın yıllardır dile getirdiği küresel sermaye-ulus devlet çatışması devam ediyor. Bu çatışmanın aktif alanı olan Türkiye, etkisi halen devam eden Gezi olayları ile karşılaştı. Küresel sermaye nâmekandır. Ne bir coğrafyaya hakimdir, ne de bir şirket sahibidir. Paranın sahibi de değillerdir. Sadece yönetirler. Kimileri İngiltere''yi sermaye merkezi olarak görüyor ki, bunun doğruluk payı vardır. Çünkü küresel sermaye AB''yi destekliyor. Tabii kendi kontrolünde olmak şartıyla. Almanya-Fransa modeline/eksenine de karşıdır. Bağımsız olarak Avrupa''ya hükmetmek isteyen İngiltere ise kürsel sermaye için iyi bir coğrafyadır. (Tony Blair''in istifasını da bu çerçevede düşünmek gerekir) Fakat bu parayı yönetme işi Mozambik''te bir parkta eğlenirken, Trabzon''da bir yaylada çam sakızı toplarken yahut Boğaz''da rakı-balık keyfi sürerken de yapılabilir.

Mısır''ın da dahil olduğu bir bölge olan Ortadoğu''nun geleceği hakkında yapılan planlar İngiltere''den bağımsız değildir. Bölgede meydana gelen her olayda İngiltere de söz sahibidir. Birinci Dünya Savaşı''ndan sonra bir ofiste çizilen sınırlarımızın mimarı da İngiltere''dir. Bugün Suudi Arabistan''da, hükümet yetkililerinin bir projenin onayı için danıştıkları kişi İngiliz''dir. Bir medeniyet timsali olan Mısır''da da yıllardır mevcudiyetini hissettirmiştir üzerinde yıllardır güneşin batmadığı ama birçok ''Güneş''leri batıran İngiltere…

ABD ve Rusya halen düşman değiller. Aksine, ortak hareket ediyorlar. Bu ortaklığa müttefiklik diyemeyiz belki ama bir uzlaşma ile ortak hedeflere ulaşmak istiyor olabilirler. Yani stratejik ortaklık… Mısır''daki darbede, Rusya''nın ABD gibi sessiz kalması ve darbeye darbe diyememesi bunun bir göstergesidir. Aynı şekilde, ABD İngiltere ile de ortak çıkarları için bir uzlaşma sağlayabilirler.

Küresel Sermaye ve ulus-devlet çatışmasının ilk galibi Rusya olmuştu. Putin, iktidara geldikten sonra ilk işi Sermaye''yi tasfiye etmek oldu ve yerine kendi toprağının/vatanının müteşebbislerini getirdi. Böylece Rusya''da ulus-devletin temelleri atılmış oldu. O dönemde şaşkınlık uyandıran bir durum da vardı; yurtdışında yaşayan birçok Rusya vatandaşı bu tasfiyenin akabinde büyük zenginlikler elde ettiler. Bu insanlar bir yerlerden ganimet bulmadıklarına göre, birileri onlara hazır sermaye verdi.

Rusya bu tasfiyenin ilk yapıldığı yerdi. Ardından ABD''deki Bush yönetimi de büyük bir darbe indirdi. Geçtiğimiz yıllarda yaşanan küresel ekonomik krizin en çok etkilediği ülke olan ABD, krizden sonra kendini hızlı toparladı. Krizin niçin oluştuğu konusunda ise farklı söylemler mevcut... Ancak ağır basan düşünce, krizi tetikleyen nedenin bu çatışmadan kaynaklandığıdır. Krizin sonucunda sermaye ağır bir darbe aldı. ABD Küresel Sermaye''yi tasfiye etmek istiyor. Ancak henüz kurtulabilmiş değil.

Tasfiyenin üçüncü ayağı Türkiye… 28 Şubat döneminden sonra Türkiye''nin rotası Avrupa''ya çevrildi. Herkes darbenin Müslümanlara, İslamcı hükümete yapıldığını söyler, ancak bu yeterli bir neden değil. Zira bu dönemden sonra iktidara gelen AK Parti de İslamcı… O halde şu sonuç çıkıyor; İşin arkasında ekonomi temelli nedenler var. Dışarıdaki güç için önemli olan ideoloji, din, ırk vs. değil. Siyasi hesaplar ve hedefler önemli. Türkiye''de her kadın başörtülü olsa hatta kara çarşafa bürünmüş olsa ve ''Kahrolsun ABD!'' dese, Avrupa bunda hiçbir sorun görmez. Çünkü bunlar onun ilgi alanı değil…

ABD ve Rusya''dan darbe yiyen küresel sermaye, Türkiye''den de ümidini kesmeye başladı. Rüzgar aleyhine esiyor artık… Ortadoğu''da tehdit olan iki ülke vardı; Türkiye ve Mısır. Türkiye''den umduğunu bulamayan sermaye, Mısır''ı da kaybetmek istemedi. Ve hedef Mısır oldu.

Sisi''nin darbe girişimlerine Mursi direndi. Ama Mursi tek başına kaldığında artık yapacak bir şey yoktu. Kendisi de bunu gördü. Halkının desteğinden ziyade müttefiklerinden de destek görmek istedi. Dışarıdaki ittifakı gördü. ABD göz yumdu, Rusya sessiz kaldı. ABD ile İngiltere''nin bu ihtilal sürecinde anlaşmalar yapmış olması ihtimal dahilinde. Rusya''ya da söz hakkı kalmadı. Çünkü o bu savaşın hiçbir tarafında yer almıyor artık. Mısır''da şu an katliam var. Ön planda dünya bunu görüyor. Arka planda neler dönüyor bilemeyiz. Bunu zaman bize gösterecek…