Öcalan: Hem tartışmasız hem çaresiz otorite

Cumhuriyetin devletleşmiş ilk hükümetinin İmralı denemesi, Habur girişimini hayli geride bırakan bir tarihî adım olmaya adaydır. Ancak en az, henüz 40''ını çıkarmamış körpe bir bebek kadar hassas bir adaydır. Bu nedenle; bu işe çözüm için, ''üzüm yemek için'' girişenler, yani vicdanıyla ve hilelerden arınmış ruhlarıyla girişenler, en az bir annenin kırkını henüz çıkarmamış bebeği üzerindeki dikkati ve şevkatiyle hayatî hata yapmamak zorundadırlar. Yoksa ne Tanrı, ne tarih ne de vicdansız gerçekler onları affetmeyecektir.

Bunun için; hasbelkader tam 20 yıl PKK üzerine hem teorik hem pratik çalışmış bir sosyolojik bilgi çalışanı olarak, bu ''bebek''in gözükara iktidar intiharcılarına kurban edilmesi riskine dikkat çekmek üzere bazı uyarılar yapmayı görev sayıyorum.

Şam''da Öcalan''la (1996) video kayıtlı iki diyalog yapmıştık. Bunlardan birincisi yayınlandı, yayınlanmayan ikincisinde, ''sonuçlarını kaldırabileceğin bir biçimde sor'' diyen ''uyarı''sıyla başlayan şöyle bir diyalog var aramızda:

Öcalan: Sorabilirsin ey dost! ... Geldin, ısrarla soru üzerine soru sordun. Şimdi biraz durakladığın görülüyor... Hayır. Sorularını daha mantıklı ve sonuçlarını kaldırabileceğin bir biçimde sor.

Özcan: Beni en çok düşündüren, büyük insanî çıkışların, muazzam insanî hareketlerin bir süre sonra insanlığın başına bela olması sonucuna ulaşması, yani en çok hem heycanlandıran, hem ürküten, hem döne-dolaşa düşündüren nokta burası.

AÖ.; Normal bilim adamları gözüyle beni anlamak çok zor. Ne kadar çabalasanız da sanırım pek anlamayı beceremeyeceksiniz. ... Onun için dedim; o geldiğiniz yerlerde kendine güvenen bir araştırmacı varsa öğrenmeyi denesin. Sen onu denemek istiyorsun ama sanırım eli boş döneceksin.

AKÖ.; Tümden boş döneceğime inanmıyorum.

AÖ.; Beni kullanmak isteyenlerin hali ortada...

AKÖ; Yaşadığım, gözlemlediğim kadarıyla önderliğinize bu kadar büyük bir bağlılık, hatta ''müritçe'' diye tabir edilen bağlılıkların içerisinde... ''düşüncelerinizin resmi özgürlüğü ancak fiili yasağı'' söz konusu.

AÖ.; Öyle dar kalıplarla ''sizin adınıza resmi-fiili hareket edenler böyle böyle yapıyor'' [demek]... Beni durdursalar ne mutlu! Beni böyle önleyebilene ''bravo'' derim...

AKÖ.; Yani örgüt gücüyle ... insanların kendi [elitsel] ömürlerini uzatma durumu sözkonusudur.

AÖ.; Bu konuda sadece senin önderlik gerçeğini iyi tanımaya ihtiyacın var. Nice ''ben benim'' diyenleri biz nasıl ne hale getiriyoruz. Siz bizim savaş tarzımızı daha anlamamışsınız.

AKÖ.; Sonunun olmadığını ben de görüyorum.

AÖ.; Eskiden çözme, ilerleme işim sınırlıydı. Şimdi daha görkemli olanaklarım artmış, vurma tarzım eskiye göre daha fazla. Başarma tarzımda ciddi bir noksanlık yok. Bu çok açık ortada. Gözlerin görmüyor mu? Daha ne sorabilirsin? Beni neyle sıkıştırabilirsin?

AKÖ.; Sıkıştırmak açısından değil; özgürleşmeye, insanîleşmeye daha erken ulaşmak için söylüyorum.

AÖ.; Bırak erkenden ulaşmayı. Özgürlüğü gerçek boyutlarıyla kavradın mı? Kendin için bile bırakalım, süreç için özgürleşmenin neresindesin... Olumsuzluklar karşısında fazla yılmana gerek yok. Büyütme gözünde.

Bu ''diyalog''dan tam iki buçuk sene sonra, Öcalan''ın gözlerinin bandı İmralı uçağında açıldı ve Sümer Rahip Devletinden Halk Cumhuriyetine Doğru (2001) adıyla yayınlanan (Cilt II, s. 97) ilk geniş savunmasında yer alan şu cümleler sıralandı: ''Kendim dışarıdayken 1998 sonlarında, 6. Kongre sürecine yakın şu konuşmaları yaptığımı çok iyi hatırlıyorum: ''On sefer kazanılabilecek bir meşru savunma savaşını bu hale getiren lağım farelerinin ve yarasaların zihniyetine karşı ben ne yapayım?'' Örgüte karşı yenilmiştim. Çete eğilimi yapıda o kadar duyarsız, sonuç almaktan uzak bir durum yaratmıştı ki, yenilgi asit gibi içimi ertiyordu. Bir İtalyan gazetesine gayri ihtiyari ''artık örgütten istifa ediyorum'' diyecek noktaya gelmiştim''.

Liderin örgütünde bu kadar ''tartışmasız otorite'', ama aynı zamanda bu kadar ''çaresiz otorite'' olmasının iç-içe olduğu başka bir örgütlenme yoktur.

Öcalan İmralı savunmalarında ciddi kişisel ve örgütsel özeleştirilerin yanısıra, sosyalist literatüre/teoriye ciddi katkılar anlamında kapsamlı açılımlar ve analizler yaptı. Bu satırların yazarı, Ortakvatan''ın (Anadolu-Yukarı Mezapotamya) sentez-milletinin geleceği için adeta Donkişotça bunları savundu. Ancak aynı Öcalan''ın hâlâ özeleştirisine yanaşamadığı ''özel''liklerinin olduğu aşikârdır. Ve ''İmralı Süreci'' girişiminin en ''kolayca darbe yemeye çok maruz'' ilk gizi bu ''mekân''dadır. Bu ''mekân'' da şimdilik İmralı''da meskûn olduğu için, şimdilik bu yazının konusu dışındadır.

Bu çabamızın konusu zamansal açıdan İmralı Süreci''nin daha hassas olan örgüt (PKK) boyutudur.

Bitirdiğimiz yılın 23 Eylül''ünde, Ahmet Altan ''PKK''nın İntiharı'' başlıklı bir makale yayınladı Taraf''ta. Örgütün Çukurca saldırısından sonraki açıklamalarından birinde Başbakan da ''Terör örgütü intihar ediyor'' demişti.

14 Temmuz 2010''dan bu yana devletin çeşitli kurumlarıyla sürdürdüğümüz görüşmelerimizin birinin arafesinde, kendilerine şunları yazmıştık: ''Örgütün durumunu anlamak zor değil: bir ulusallık (ulusal devlet/iktidar) ''sevda''sının gözükaralığıyla, kendisiyle birlikte Öcalan''ı ve Türkiye Kürtleri''nin önemli bir bölümünü intihara itiyor ve/ya uçuruma sürüyor. Çözüme, herkesin çözümü olabilecek herhangi bir çözüme gelmeyecek. ''Bu sorunu ben çözdüm, buranın iktidarını bana bırakacaksınız; burası bana, Türkiye hepimizin olsun, yoksa çıngar çıkarırım, intihar ederim'' diyor. Öcalan da bu intihara yarı ikna yarı mahkûm olmuştur. (15 Temmuz 20011)''

Bazı merkezi doğruları –farklı cephelerden bakışlarla da olsa– beraberce görmek mümkündür...

Tabii bizim sorumuz ve dikkati çekmeye çalışacağım ''merkezi doğru'', bu intiharın, intiharcının intiharı ile sınırlı olmayan insansal afet boyutu ile alakalıdır.

PKK''nin intiharı tehlikelidir. Bir ''kişi''yi değil, onbinlerce insanı ilgilendiren devasa bir örgütlenme. Bu anlamda da bu ''intihar'' az yıkıcı değil. Ancak intihar bununla sınırlı olsa ''amenna'' demek de mümkündür. Madem bu örgütlenmenin onbinleri bunu göremiyor, bunu durduramıyor, ''hatalarının bedelini öderler'' deyip kenara kaçmak makul görülebilir. Lakin kazın ayağı öyle değil. ''İntihar'' Kürdistan''ın yarısını içine, Türkiye''nin hepsini pençesine alıyor.

Bundan 1 yıla yakın zaman önce Meclis ek binalarının birinde, aralarında Dengir Mir M. Fırat, Hüseyin Çelik, Haluk Özdalga''nın da bulunduğu 15–20 milletvekili grubuna yaptığım sunumda; ''Kürt sorununun çözümünü nasıl görüyorsunuz?'' sorusuna, özetle ve aşağı-yukarı aynı şu cümlelerle cevap vermiştim: ''Kürt sorununun yüzde doksanbeşine yakını çözüldü. (bir cümlelik anayasal güvence vs, sorun inkâr idi, inkâr aşıldı)... Devletin şiddeti ve terörüyle başlayan sorun, örgütün şiddeti ve terörüyle çözülmüştür. Doktora çalışmamın son bölümünün son cümlesi, ''Ve dolayısıyla bu isyan, bir ulusal kurtuluş hareketi değil, bir ''kimlik kurtuluş hareketi'' olarak tanımlanır olacaktır'' şeklindedir...'' Bunun üzerine Fırat''ın tepkisi de aynen şöyle olmuştu: ''Ama çözen PKK bu PKK değildir''. Bir sessizlik oluştu, itiraz edilmedi.

Öcalan şöyle devam eder yukarıdaki satırlara: ''... Sürecin içyüzü bilinmiyor. Kürt halkının başına tarih boyunca gelen felaketlerin bir benzeri daha kendini gösteriyordu. Kürt gericiliği intikamını alıyordu. Yıllarca dışından, devletlerle anlaşarak yapamadığını, içerden, hem de PKK''nin altın değerinde olanaklarını yok ederek, adeta PKK''yi kör taşa vurarak kendini tatmin ediyordu.

Devlet, daha sonra PKK''nin rahat kazanabileceği bir savaşı neden kaybettiğine bir türlü akıl erdiremedi. Bunun kendi tedbirleriyle olmadığını görecek, Kürt iç ve dış gericiliğinin gücünün katkısını takdir edecekti. (Cilt II. s. 98)''

Bu PKK o 12 yıl önceki PKK''den çok daha geride. ''Kürt iç ve dış gericiliği''nin PKK ''bünye''sinde yerleşmediği yer kalmadı... Verilerin dili her cepheden bunu anlatıyor. Mesela, ''AKP devleti''nin Ahmet Türk ile Ayla Akat''ı İmralı''da Öcalan''la iki-buçuk saat konuşturduğunun ertesi günü, PKK''nin kurucu kadrolarından Mustafa Karasu''nun (Hüseyin Ali) Özgür Gündem''deki köşesinde ''Şantajcı AKP'' başlığı altındaki dili aşağıdaki gibidir: ''Şimdi İmralı''da silah bıraktırmak için görüşülüyor diyen, kendini akıllı sanan ukala ve terbiyesiz Yalçın Akdoğan daha bir buçuk ay önce PKK Lideri''ne en ağır küfürleri yapan zattı.?(4.1.2013)''?

Bu dili ''PKK Lider''ine ağır küfürleri''nden dolayı kullandığı düşünülürse, hergün ''İmralı canisi, bebek katili'' diyen MHP sözcülerine ve ''köşe yazıcı''larına birşeyler denmemesinin açıklanması mümkün olmaz. Bu, bilinçaltındaki Öcalan tepkisi ve korkusunun İmralı ile direkt diyaloga tepkiye dönüşmüş ''masum'' bir halidir.

Bir mesela daha, ilk PKK kadrolarından Şamil Batmaz (Delil Karakoçan) örgütün günlük gazetesinde, Karasu''dan iki gün sonra, iki gün arka arkaya ''İktidar ''İmralı Süreci''ne neden ihtiyaç duydu?'' başlıklı iki yazı yazdı. İkinci yazının başında tekrarladığı birinci yazı sonu şöyledir:

''Türkiye ani bir tutum değiştirerek İmralı ile ilişkiye geçerek Kürtler üzerinden ''bölgesel konum'' kazanmak istedi... Nasıl ki Osmanlı döneminde Kürtlerle ilişki kurarak Doğu''ya girmiş ve aynı ilişkiler üzerinden Batı''ya yönelmişse, Bölgesel güç olma arayışını da aynı denkleme oturttu. İmralı görüşmelerinin tarihsel planı budur. (Özgür Gündem, 6–7 Ocak 2013)''

Öcalan''ın 2005 görüşme notlarının birinde ''benim sözcüm olsun'' dediği ''Çerkez kökenli'' Batmaz iki günlük yazısında, Öcalan''ın İmralı görüşmelerinde Türkiye''nin ''bölgesel konum'' kazanma ''terihsel planı''nın ayağı olma durumuna ''çaktırmadan'' işaret etmektedir. (Halbuki Öcalan ilk savunmasından bu yana 13 yıldır İmralı''da devleti, bu sorununu çözerek ''gelecek yüzyılda bölgede lider ülke olma şansını yaklama''ya (Kürt sorununa demokratik çözüm manifestosu: Savunmalar I-II-III, Weşanên Serxwebun, Kasım 1999, s. 119.) ikna etmeye özel önem vermektedir). Sonra da, devletin eksik olan ideolojik gerekçesini tamamlama önerisini ikinci yazısının sonunda, hem Öcalan''ı hem devleti ''çaktırmadan'' tahrif ederek bitirmeyi uygun görmektedir.

İdeolojik gerekçe ise, ''Türkiye''de Türklerin dışında, farklı dil, kültür, kimlik ve halklardan da olduğunu... Tek ulus, tek dil, tek bayrak söyleminin bu hakikatle çeliştiğini...'' görmek, ifade etmektir...

Çaktırılmadığı sanılan tahrifat önemlidir: Başbakan''ın çokça tekrarladığı ''dört tek''te ''tek dil'' yoktur, Örgüt medyasında ve ''politika''sında bu tahrifat haddinden fazla işlenmektedir. Diğer dört ''tek'' de (vatan, millet, devlet, bayrak), Öcalan''ın savunmalarında ve görüşme notlarında Başbakan''dan daha fazla tekrar ettiği teklerdir. Vatanın tekliğine ''Ortak vatan'', milletin tekliğine ''Türkiye ulusu'', devletin tekliğine ''Cumhuriyet''in demokratikleştirilmesi'' (Kürt devletleşmesinin sorunun çözümü değil kaynağı olduğunu bıktıracak kadar sayfalarca tartışır.) ve bayrağın tekliğine de ''ayyıldızlı bayrak bizim de bayrağımızdır, Van Gölü''nün sodalı sularında yıkayıp halklarımıza teslim edeceğiz'' der.