Tercih yapma hakkı

Modernlik ve modern uygarlık Batılı bir tahakküm projesi olarak tasarlandı. Bu proje, ürettiği kavram ve kurumlarla, ideolojik-bilimsel mutlakıyetçilik temelinde şekillendirdiği insanlarla-toplumlarla, sistematik bir biçimde ötekilikler üretti. Ürettiği ötekiliklerle, ötekilerin farklılıklarını parçalayarak, bu parçaları asimile etti. Asimile edilen unsurlar üzerinde bir tahakküm sistemi oluşturdu, ideolojik mutlakıyetçiliğin standartlarını yakalayamayan, özümseyemeyen, benimsemeyen ya da bu standartları bilinçli olarak reddeden herkesin dışlanabileceğine/aşağılanabileceğine karar verdi.

Hangi alanda olursa olsun öteki sayılanların tercih yapma hakları yok sayıldı, sayılıyor. Bugün, daha çok, Türkiye örneğinde izlenebileceği üzere, İslam dünyası toplumlarında asimile edilen unsurlar, gönüllü olarak sömürgeleştirilen aydınlar, ne pahasına olursa olsun Batılıların duymak istedikleri, dinlemek istedikleri, görmek istedikleri doğrultuda konuşuyor, yazıyor ve olaylara onların baktığı çerçeveden bakıyor.

İdeolojik mutlakıyetçilik evrensel bir algı tarzını belirleyici hale getirdiği için, biz Müslümanlar bugünün/şimdinin gerçekliğini İslami açıdan etkileyemiyoruz. Bir yanda ana akım küresel medyanın ürettiği illüzyonlar var, bir diğer yanda da İslam dünyası ülkelerinde devlet merkezli yorumlar var. Bu ortamda/iklimde, İslami sözcükler/tanımlar özgün anlamları dışında kullanılabiliyor, sömürülebiliyor, araçsallaştırılabiliyor. Bu sözcüklere kimi zaman resmi anlamlar yüklenirken, kimi zaman ideolojik anlamlar, kimi zaman da medyatik anlamlar yüklenebiliyor. Bu noktada ölümcül bir yabancılaşma ve yetersizlikle karşı karşıya bulunuyoruz. İçerisinde yaşadığımız çağın, zamanın, tarihin, toplumsal, kültürel, siyasal gerçekliğini yansıtmayan, temsil etmeyen, açıklayamayan, yansıtması, açıklaması ve temsil etmesi mümkün olmayan, yaşadığı çağa hitap edemeyen abartılı bir romantizmle malül, vulgarize edildiği için niteliksizleştirilmiş bir dil kullanıyoruz. Geçmişi güncelleştiremeyen, güncelleştirmek istemeyen, geçmişi güncelleştirmek isteyenleri sapkınlıkla suçlayan bir gelenek ya da, muhafazakarlık, İslami bugünü bütünüyle felce uğratıyor, modernliklere özgü, küstah özgüveni aşamıyor.

İdeolojik ve bilimsel mutlakıyetçilik, bütün din'i, ahlaki, kültürel, siyasal, estetik vb. Ölçütleri göreceli hale getiriyor. Evrensel ve ebedi akla yabancılaşan, modern araçsal akıl, kendisini modern olana nispet eden her şeyi dokunulmaz ve tartışma dışı kılabiliyor. İdeolojik anlamda güdülenmiş bir dil aracılığıyla, bütün dünyada, kültürel/siyasal mühendislik faaliyetleri sürdürülebiliyor. İdeolojik tasarıma dayalı, yapay düzenler-sistemler her şeyi maddi bir güce dönüştürmeye çalışıyor. Anlamlara ve ilkelere dayalı hayatların yerini, hesaplanabilir, ölçülebilir hayatlar alıyor. Hesaplanabilir hayatlar ahlaki ve vicdani hayatlara ihtiyaç duymuyor.

Bizler, Müslümanlar olarak, bizleri, öteki/nesne/marjinal/barbar olarak tanımlayan, etiketleyen, sömürgeci bir kalıba sokan otoritenin/iradenin mahiyetini ortaya koymak yerine, bu otoritenin ve iradenin bir parçası olmaya çalışıyoruz. Genel kabulün kayıtsız ve sessiz kalamayacağı ölçüde bilgili/adil/ahlaklı vb. olabilseydik, entelektüel fetihler için yeni bir ufuk açabilecektik. Halbuki, bugün, daha çok piyasa işi, günübirlik eserler üretiyoruz. Romantizmle gerçeklik arasında bir uyum sağlayamıyoruz. Tarihsel gerçekliğin, tarihsel sorunların çok ağır, çok incitici baskıları altında yaşarken, bunları konuşmak yerine, pop-sosyoloji konularını konuşmak daha çok ilgimizi çekiyor. Gündelik ve medyatik olanın rüzgarından çok etkileniyoruz. Bu etkiler sebebiyle kolonyalist ve sömürgeci müdahaleleri-tahakkümü hiç yaşamamış gibi davranabiliyoruz. Otoriter laiklikler ilgili toplumların değer sistemleriyle savaşırken, esnek laiklikler bu değer sistemleriyle uzlaşma yolunu seçiyor. Otoriter laiklikler hiç bir İslami sembole hayat hakkı tanımazken, esnek laiklikler, bu semboller karşısında tarafsız kalıyor. Ancak, esnek laiklikler de, İslam'ın bir hukuk/siyaset/ekonomi sistemi halinde kamusal temsiline izin vermiyor. Bugün, dünyanın neresinde olursa olsun, seküler kesimlere, ya da seküler azınlıklara yönelik her hangi bir baskı söz konusu olduğunda, bu baskı, dünya ölçeğinde ideolojik bir dayanışma yoluyla dünya gündeminde tutulurken, yine dünyanın neresinde olursa olsun, İslam'a ve Müslümanlara yönelik her baskı-şiddet-terör-katliam büyük bir sessizlikle karşılanıyor.

İslam dünyası toplumları, modernitenin Batılı bir tahakküm projesi olduğun farkedemedikleri için, modern-seküler dünya görüşünü kabul ederek, dolaylı sömürgece konumunu seçtiler. Dolaylı sömürge konumunu seçen toplumlar, etnik-ulus-devlet ve laiklik tercihleri sebebiyle, İslami dünya görüşü ve hayat tarzından vazgeçerek, İslamı bireysel dindarlığın sınırları içerisine hapsettiler. Etnik ve seküler ulus-devletler de İslam, gerilim/istikrarsızlık/kriz dönemlerinde bir dayanışma ve bütünlük aracı olarak kullanılırken, din adamları da, ulus – devletin propagandacılarına dönüştürülüyor. Evrensel bilinç/bakış/dünya görüşü Müslüman halklara dünya ölçeğinde rol oynama imkanı verecekken, bu büyük imkanı içerisinde bulunduğumuz bağnazlıklar, içe kapanan, milliyetçi ve mezhepçi bencillikler sebebiyle kaybediyoruz.