Türkiye ile İsrail arasında bir süredir Akdeniz havzasındaki Kıbrıs ve İsrail karasularında keşfedilen gazın, yeni boru hatlarıyla Avrupa pazarına Türkiye üzerinden taşınması çalışmaları sürüyor. İki ülkenin önümüzdeki günlerde anlaşma imzalaması planlanıyor. Anlaşmayla iki ülke ilişkilerinin yumuşaması beklenirken konuyu değerlendiren uzmanlar, imzalanacak protokolle bölgenin stratejik dengelerinin değişeceğini, Rusya ve İran gibi petrol ülkelerin alanlarının daralacağını öngörüyor. Muhtemel anlaşmayla rekabetin kızışacağını, fiyatların düşeceğini savunan uzmanlar, Türkiye'nin bu avantajı iyi kullanmasıyla bölgede söz sahibi olacağı işaretini verdi. Uzmanlar, yeni hattın yeni doğal gaz projelerini getireceği beklentisini de taşıyor.
2009 yılında Leviathan ve Tamar'da keşfedilen doğalgazla İsrail'in, sahibi olduğu gazı en uygun maliyetle AB pazarına ihraç etmek istediğinin altını çizen Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) Uzmanı Prof. Dr. Erdal Tanas Karagöl, “Doğal gaz arz ve talep eden ülkeler arasında köprü görevi gören ve aynı zamanda enerji merkezi olmak isteyen Türkiye, İsrail için alternatif ülke konumunda. Türkiye burada coğrafi konum avantajını iyi kullanmalı" dedi. Karagöl, şöyle devam etti: “İsrail keşfettiği doğal gazı, Rusya'ya bağımlılığını azaltma yolunda alternatif arayışlar içerisinde olan AB pazarına bir an önce ulaştırmak istiyor, Türkiye ise enerjide kaynak ve pazar çeşitliliği sağlama yolunda alternatif güzergâhları değerlendirmek istiyor."
Türkiye-İsrail ilişkilerinin normalleşmesinin bölgede dengeleri iki ülke lehine çevireceğini ifade eden Karagöl, “Doğu Akdeniz'de keşfedilen doğal gaz kaynaklarının işletilmesinde Rus enerji şirketlerinin de faal olmak istemeleri, bölgede gerginliğe sebep olabilir" dedi. Keşfedilen gazın Güney Kıbrıs Rum Kesimi'nin ekonomik bölgesinde olması sebebiyle, Rum Kesimi'nin adımlarının da bölgede stratejik dengeleri değiştirebileceğini vurgulayan Karagöl şöyle konuştu: “İsrail-Türkiye anlaşması ile inşa edilecek olası bir boru hattı ve TANAP, kaynak sahibi diğer ülkelerin de AB pazarına girmelerine öncü olacak."
Türkiye'nin enerji maliyetlerini ucuzlatacak iki hamleden biri
SETA Ankara Ekonomi Araştırmacısı Prof. Dr. Erdal Tanas Karagöl, Kuzey Irak'ın TANAP ile, İsrail'in de Akdeniz gazını Türkiye ile olası yeni yapılacak projeyle AB pazarına götürmesinin Rusya ve İran'ın bölgedeki hakimiyetini daraltacağı görüşüne hakim. Bunun yanında Karagöl, bu iki stratejik hamlenin özellikle İran'ı Türkiye'ye yüksek fiyatlardan sattığı doğalgazda indirime götüreceğini öngörüyor. HASEN Strateji ve Politika Direktörü Dr. Rüçhan Kaya da İsrail, Irak ve Türkmenistan menşeli doğalgazın Türkiye'ye ve Avrupa piyasasına ulaşması İran ve Rusya'nın AB ile pazarlık payına darbe vuracağını, ancak Rusya'nın Avrupa gaz piyasasına hakimiyetini de tamamıyle bitiremeyeceğini ifade etti. Kaya, İsrail'in yaklaşık 6 ila 15 milyar metreküplük doğal gazı Türkiye'ye ve Avrupa'ya ihraç edebileceğinin tahmin edildiğini kaydetti.
İsrail gazının Avrupa pazarına ulaşabilmesi için farklı seçeneklerin bulunduğunu belirten HASEN Strateji ve Politika Direktörü Dr. Rüçhan Kaya, Türkiye'den geçirilmek istenen boru hattının Yunanistan'a göre yaklaşık üç kat daha düşük maliyetli olduğunu ifade etti. Kaya, şöyle devam etti: “Ancak yine de bu gazın taşınmasının önündeki engeller mali engeller değil. İsrail'in iç sıkıntılarının da ötesinde bölgedeki jeopolitik dengeler de boru hattının geleceği açısından önem arz ediyor."


Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.