Çin, maliyetleri düşürerek yatırımcıları büyüledi

YAKUP KOCAMAN / İSTANBUL

Peki 1991 yılında ne olmuştu? 1991'de tarihi bir karar veren Çin yönetimi yabancı yatırımcı için "özel endüstri bölgeleri" oluşturdu. Yabancı girişimciler için kolaylaştırıcı hukuki düzenlemeler ve alt yapı imkanları hazırlandı. Sermayenin giriş ve çıkışı rahatlatıldı. Girişimcilere cezbedici vergi muafiyetleri getirildi. Yatırımcıyı Çin'e çeken olguların başında, hammadde fiyatlarının aşırı ucuzluğu ve asgari ücretin 70 dolar olması geliyor. Çin'de benzin ve elektrik fiyatları Türkiye'deki fiyatlardan sırasıyla 3 kat ve 10 kat daha ucuz. General Motors, Volkswagen, Ford Motor Co. ve Toyota firmaları yakın zaman önce burada 10 milyar dolarlık yatırım yapacağını ilan etmişti.

Toplam nüfusu 1 milyar 300 milyon, işgücü nüfusu ise 700 milyonu bulan Çin'de halk kırsaldan kentlere akın ediyor. Şehirlerindeki fabrikalaşma ve inşaatlaşma oranı 2003'te yüzde 43 oranında artan Çin, adeta dünyanın yeni imalathanesi haline geldi.

Dünya ticaretinde kotaların kaldırılması 2005'ten 2008'e ertelenemezse, Çin'in dünya tekstil ihracatının yüzde 50'sini ele geçireceği, bu durumda gelişmekte olan ülkelerdeki 30 milyon kişinin işsiz kalacağı belirtiliyor. Özel sektörde haftanın 7 günü çalışılan Çin'de, halen 150 milyon insan işsiz durumda bulunuyor

Amerikan Tekstil İmalatçıları Enstitüsü (ATMI) tarafından hazırlanan "Dünya Tekstil ve Giyim Ticareti Üzerinde Çin Tehdidi" başlığını taşıyan rapora göre ise sadece ABD'de üç yıl içerisinde bin 300'ün üzerinde tekstil fabrikasının kapanacağı ve 2006'ya kadar tekstil ve hazır giyim sektöründeki toplam iş kaybının 630 bine ulaşabileceği belirtiliyor.

Türkiye tekstilinin tam olarak ne kadar darbe yiyeceği kestirilemiyor. Türk ve Amerikan tekstilcilerin ortaklaşa başlattıklaı "İstanbul Deklarasyonu" girişimine bugüne kadar 47 ülke katıldı. Girişim başarılı olursa, Dünya Ticaret Örgütü (WTO) kotaları kaldırma kararını 1 Ocak 2005'te değil 31 Aralık 2007'de uygulayacak. Fakat WTO'dan bugüne kadar olumlu bir sinyal gelmedi.

Uzmanlar, 4 bin yıllık geçmişinde dünya medeniyetine barutu, pusulayı, kağıt parayı ve kredi bankacılığını kazandıran Çin'in, 21 yüzyılda sarsılarak ve dünyayı da sarsarak büyüyecek bir ekonomi olduğu konusunda hemfikir. Bu ülkede geçen 50 yıl içerisinde kırsal kesimdeki nüfus yüzde 250 oranında arttı. Kırsalda 900 milyon insanın yaşadığı Çin'de, tarımın yeterli istihdamı sağlayamaması nedeniyle fakirlik sınırındaki 100 milyon işsiz, kentlere göç etti. Önümüzdeki 15 yıl boyunca kırsaldan 150 milyon Çinli'nin daha şehirlere akın edeceği kaydediliyor. Çin Halk Cumhuriyeti'nde halkın yüzde 50'si tarımda, yüzde 23'ü sanayide ve yüzde 27'si de hizmet sektöründe çalışıyor.

----------------- imza------------------