Satışlar yüzde 60 düştü: Pazarın yeni hakimi elektrikli araçlar mı?

Küresel çapta yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik en çok konuşulan konuların başında gelirken, dünya genelinde gelişen teknoloji ve artan imkanlar, otomotiv tercihlerini değiştirerek yeni trendleri belirliyor.

İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında daha çevre dostu bir alternatif olarak elektrikli otomobiller öne çıkarken, bu alandaki güçlü kullanıcı talebi otomotiv firmalarını üretim bantlarında elektrikli araçlara daha fazla yer ayırmaya yönlendiriyor

Buna paralel olarak, dünya genelinde elektrikli araçlara yönelik şehir planlamaları ve altyapı yatırımları hız kazanırken, bazı bölgelerde fosil yakıt kaynaklı emisyonları azaltmaya yönelik ilave önlemler alınıyor.

Bu kapsamda Mart 2023'te Avrupa Birliği (AB) Konseyi tarafından alınan tedbirlere göre, AB ülkeleri, 2035'ten itibaren benzinli ve dizel motora sahip yeni otomobillerin satışını yasaklama girişimine onay vermişti. AB Konseyi, üye ülkelerin söz konusu yıldan itibaren otomobillere ve hafif ticari taşıtlara katı karbon emisyon standartları getirecek yasayı onayladıklarını açıklamıştı.

Almanya'da Stuttgart ve Hamburg gibi şehirlerde eski dizel araçların belirli bölgelere girişi 2019'da yasaklanmıştı. Oslo'da da düşük emisyon politikaları nedeniyle dizel araçların kullanımına yönelik kısıtlamalar uygulanıyor.

Öte yandan, Norveç, yeni otomobil pazarından benzinli ve dizel araçları fiilen yasaklayan ilk ülke olmaya hazırlanıyor. Ülkedeki elektrikli araç sahiplerini temsil eden Norveç EV Derneği'nin (NEVA) Genel Sekreteri Christina Bu, ülkenin bu hedefe ulaşmasını beklediğini aktardı.

Uluslararası gelişmelere paralel olarak Türkiye otomobil piyasasında da değişim yaşanıyor.

Dizel otomobillerin payı, ocak itibarıyla yüzde 31,7'ye düştü

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre, son 4 yılda dizel motorlu otomobillerin toplam otomobil parkı içindeki payı sürekli azalırken, ocak ayı itibarıyla yüzde 31,7'ye indi.

2020 yılında dizel otomobillerin payı %38,3 olarak kaydedildi.

2021’de bu oran %37,6’ya geriledi.

2022 yılında %36,9’a düşerken,

2023’te ise %35,6 seviyesine indi.

2024 yılı Ocak ayı itibarıyla dizel araçların oranı %31,7’ye kadar geriledi.

Geçtiğimiz yıl toplam trafiğe kayıtlı otomobil sayısı 16,2 milyona ulaşırken, bunların 5,5 milyonunun dizel motorlu olduğu belirlendi. 2024 yılı itibarıyla ise 16,3 milyon kayıtlı otomobil içinde dizel araçların sayısı 5,6 milyona düştü.

Satışlar yüzde 60 düştü

Öte yandan ODMD verilerine göre, sıfır dizel otomobil satışlarında belirgin bir düşüş yaşanırken, satış rakamları 100 binin altına indi.

2020'de 240 bin 819 dizel otomobil satılırken, 2024'te bu sayı 95 bin 985'e düştü. Böylece, söz konusu dönemde dizel otomobil satışlarında yüzde 60'lık bir azalma kaydedildi.

Dizel araçlara karşı küresel önlemler

Dizel araç kullanımındaki düşüş sadece Türkiye ile sınırlı değil. Dünya genelinde dizel motorlu araçlara yönelik kısıtlamalar ve yeni regülasyonlar giderek artıyor.

Avrupa Birliği, 2035 yılından itibaren benzinli ve dizel motorlu yeni otomobil satışlarını yasaklamayı planlıyor.

Almanya'da Stuttgart ve Hamburg gibi şehirlerde eski dizel araçların belirli bölgelere girişi 2019'dan beri yasak.

Norveç, tamamen elektrikli araçlara geçiş sürecini hızlandırarak dizel ve benzinli araçları yeni otomobil pazarından kaldıran ilk ülke olmaya hazırlanıyor.

Oslo, düşük emisyon politikaları kapsamında dizel araçların kullanımına yönelik çeşitli kısıtlamalar uyguluyor.

Elektrikli araçlar dizelin yerini alıyor

Dizel otomobillerin yerini elektrikli ve hibrit araçlar almaya devam ediyor. Elektrikli araçlara yönelik teşvikler, şehir planlamalarında yapılan değişiklikler ve şarj altyapısındaki yatırımlar bu geçişi hızlandırıyor.

Sürdürülebilirlik ve karbon emisyonlarının azaltılması hedefiyle, önümüzdeki yıllarda dizel araçların payının daha da düşmesi bekleniyor.