Tuzla açıklarında 8 aylık sürgün: 10 Hintli mürettebat maaş almadan temiz su ve yemek olmadan yaşıyor

Türkiye’de 2023 yılından bu yana terk edilmiş durumda bulunan, daha önce Pink ve Sea Inca isimleriyle de bilinen Alan isimli gemide yaşanan insani sorunlar gündeme geldi. Gemide bulunan 10 Hintli mürettebat yaklaşık 8 aydır maaş alamadıklarını; yiyecek ve içme suyuna ulaşmakta güçlük çektiklerini belirterek yetkililerden yardım istedi.

Mürettebat üyeleri gemi sahibi ve acenteye ulaşamadıklarını, uzun süredir maaşlarının ödenmediğini ve ülkelerine dönmek istediklerini söyledi. Gemide yakıt bulunmaması nedeniyle jeneratörlerin çalışmadığı, elektrik ve ısınma konusunda da ciddi sıkıntılar yaşandığı aktarıldı. Mürettebatın bir dönem içme suyu bulamadığı için deniz suyunu kaynatarak içmek zorunda kaldığı, bazı çalışanların ise sağlık sorunları yaşadığı belirtildi.

Konuyla ilgili Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu (ITF) yetkilileri tarafından yapılan açıklamada, gemi ve mürettebatın terk edilmesine ilişkin Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) başta olmak üzere ilgili kurumlara bildirimlerde bulundukları aktarıldı. Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Tuzla Bölge Liman Başkanlığı’nın geminin durumunun çözüme kavuşturulması ve mürettebatın haklarının korunması için çalışmalar yürütüldüğü belirtilirken, Türk Kızılay’ın da mürettebata su ve gıda desteği sağladığı ifade edildi.

Gemide bulunan yükün bir bölümünün bozulduğu, yaşam alanlarının hijyen açısından elverişsiz hale geldiği ve geminin Türk kara sularında kontrolsüz kalmasının seyir güvenliği açısından risk oluşturduğu dile getirildi. Öte yandan etkililer, gemideki mürettebatın acil bir durumda gemiye müdahale ederek demir alabilecek veya gemiyi güvenli bir bölgeye götürebilecek yeterli imkân ve hâkimiyete sahip olmadığı ifade edildi. Mürettebat bir an önce maaşlarının ödenmesini ve ülkelerine dönüşlerinin sağlanmasını talep ederken, ITF yetkilileri de uluslararası kurumların ve ilgili tarafların sorumluluklarını yerine getirmesi çağrısında bulundu.

"8 aydır maaş alamıyoruz, ülkemize dönmek istiyoruz"

Gemide 3. mühendis olarak görev yapan Amar Shakti Nag, yaklaşık 8 aydır maaş alamadıklarını ve çok zor şartlarda yaşamaya çalıştıklarını söyledi. Gemideki bazı mürettebat üyelerinin şubat ayında, kendisinin de 27 Şubat tarihinde gemiye katıldığını belirten Nag, o tarihten bu yana maaş alamadıklarını ifade etti. Banka hesaplarına ödeme yapılmadığını söyleyen Nag, gemi sahibi ve acentenin kendilerine verdiği sözleri yerine getirmediğini dile getirdi. Gemide yeterli yiyecek ve içme suyu bulunmadığını belirten Nag, kendilerine verilen erzakın yaklaşık 10 gün yetecek miktarda olduğunu ancak bunun 30 gün boyunca idare etmeleri beklenerek dağıtıldığını söyledi.

İçme suyunun tükenmesinin ardından çok zor durumda kaldıklarını anlatan Nag, yaklaşık 3-4 ay sonra deniz suyunu toplayıp kaynatarak içmek zorunda kaldıklarını belirtti. Bu süreçte bazı mürettebat üyelerinin ciddi sağlık sorunları yaşadığını, iki veya üç kişinin rahatsızlandığını ifade etti. Mürettebatın yaşadığı sorunlar nedeniyle ITF’ye ulaştıklarını ve acil yardım çağrısı yaptıklarını belirten Nag, bir mürettebatın sağlık durumunun ağırlaşması üzerine acil yardım ekiplerinin gemiye gelerek müdahalede bulunduğunu anlattı.

Yakıt bulunmadığı için jeneratörlerin çalışmadığını ve yaklaşık 8 aydır elektrik kesintisi yaşadıklarını belirten Nag, daha önce jeneratörleri kısa süreliğine, bir veya iki saat çalıştırabildiklerini ancak artık yakıtlarının kalmadığını ifade etti. Soğuk havalarda gemide 10 kişi yaşamanın çok zor olduğunu dile getiren Nag, ellerindeki sınırlı yiyecekleri paylaşarak hayatta kalmaya çalıştıklarını dile getirdi.

ITF’nin son üç haftadır kendilerine destek verdiğini belirten Nag, gemi sahibi ve acentenin telefonlarına cevap vermediğini, şirketlere ve Türkiye’deki yetkililere e-postalar gönderdiklerini ancak sorunlarının henüz çözüme kavuşmadığını ifade etti. Nag yetkililere, "Türk hükümetinden ve ITF’den bize yardım etmelerini istiyoruz. Ülkemize dönmek istiyoruz. Maaşlarımızı alamadık. Sekiz aydır çalışıyoruz ancak hiçbir ödeme yapılmadı. Maaşlarımızı almadan ülkelerimize dönmemiz de çok zor. Lütfen bize yardım edin ve evimize dönmemizi sağlayın" çağrısında bulundu.

"Bu durum insan onuruna yakışmayan bir terk edilme hali"

Geminin 2023 yılından bu yana Türkiye’de terk edilmiş durumda bulunduğunu belirten ITF avukatı Arif Sinan Ünlü, geminin daha önce Pink ve Sea Inca isimlerini kullandığını, şu anda ise Alan adıyla faaliyet gösterdiğini söyledi. Konuya ilişkin Ünlü, şu ifadeleri kullandı:

"Denizcilik Genel Müdürlüğü’nün girişimleriyle, liman başkanlıklarımızın organizasyonunda, sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte terk edilmiş gemilerde bulunan insanlara, denizcilere destek verilmeye çalışılıyor. Çünkü gemi ekonomik değerini kaybettiğinde kimse sorumluluk almak istemiyor. Bu gemiler yabancı bayraklı ve mürettebatları da yabancı uyruklu. Türkiye, gemilerin transit güzergâhında bulunduğu için bu gemiler burada kalıyor. Bu gemi de 2023 yılından beri terk edilmiş durumda. İlk adı Pink’ti, daha sonra Sea Inca, şimdi ise Alan ismini taşıyor. Yaklaşık üç yıldır limanda bulunuyor. Benim şahsen bildiğim, tamamen terk edilmiş durumda olan 10’dan fazla gemi daha var. Bu gemilerin sorumlularına hukuki yollarla dahi ulaşılamadığı durumlar yaşanıyor. Gemilerde 10-15 kişilik mürettebat bulunuyor. Ancak insan faktörü ekonomik bir değer olarak görülmediği için bu insanlar da gemilerle birlikte terk ediliyor. Yiyecek, içme suyu, sağlık hizmeti ve ısınma gibi en temel ihtiyaçlardan mahrum bırakılıyorlar. Karayı görebiliyorlar ama karaya ulaşamıyorlar. Bu durum, insan onuruna yakışmayan bir terk edilme hali.

Uluslararası mekanizmaların devreye girmesi gerekiyor. Türkiye dışında çok az ülke bu konuda sorumluluk üstleniyor. Gemilerin bayrak devletleri gönderilen e-postalara dahi cevap vermiyor."

"Mürettebat aylardır bizim ve destek veren diğer kişilerin ulaştırdığı yiyecek ve suyla yaşamını sürdürmeye çalışıyor"

Geminin hukuka aykırı şekilde terk edilmesinin ardından yetkili ve gerekli tüm kurumlara çağrı yapılmasına rağmen geri dönüş alınamadığına dikkat çeken Ünlü, şunları kaydetti:

"Biz geminin ve mürettebatın terk edilmesiyle ilgili Uluslararası Çalışma Örgütü’ne (ILO), Denizcilik Çalışma Sözleşmesi (MLC) kapsamında bildirimde bulunduk. Geminin P&I sigortasına, bayrak devletine, gemi sahibine, işletmecisine ve mürettebatı temin eden Hindistan’daki insan kaynakları şirketlerine de bildirimler yaptık. Kendilerinden yükümlülüklerini yerine getirmelerini, mürettebatın maaşlarını ödemelerini ve ülkelerine dönüşlerini sağlamalarını istedik. Ancak geminin Kamerun bayraklı olmasına rağmen bayrak devleti herhangi bir sorumluluk üstlenmedi. Geminin sigorta poliçesi bulunmasına rağmen P&I sigortası da mürettebata destek sağlamadı. Gemi sahibi ise iletişim girişimlerine cevap vermedi. Geminin temsilcileri sorunları çözeceklerini söylediler ancak sürekli erteleme yaşandı. Bu süreçte mürettebata yiyecek, su ve insani yardım malzemesi ulaştırılmadı. Mürettebat aylardır bizim ve destek veren diğer kişilerin ulaştırdığı yiyecek ve suyla yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Bugün Türk Kızılayı da gemiye su ve erzak desteğinde bulundu. Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Tuzla Bölge Liman Başkanlığı, gemilerin buradan kaldırılması ve denizcilerin haklarının korunması konusunda ciddi destek veriyor. Şu anda gemide 10 Hintli mürettebat bulunuyor. Bu insanlar adeta ölüme terk edilmiş durumda. İçme suları kalmadığında deniz suyu içmek zorunda kaldıkları bir noktaya geldiler. Gemide yemek pişirmek ve ısınmak için kullanabilecekleri yakıt da bulunmuyor. Zaman zaman odun ateşi yakarak yemek pişirmeye veya balık bulabilirlerse balık pişirmeye çalışıyorlar. Güneş enerjisinden ise yalnızca telefonlarını şarj edebilecek kadar yararlanabiliyorlar. Geminin yaşam alanları son derece kötü durumda ve hijyen şartları yetersiz. Bu durum mürettebatın hastalanma riskini artırıyor. Gemide kalan az miktardaki mısır yükü de bozulmuş ve sinek oluşumuna neden olmuş durumda. Mürettebat bu nedenle maske takmak zorunda kalıyor. Ayrıca geminin Türk kara suları içerisinde bulunması seyir güvenliği açısından da risk oluşturuyor. Özellikle fırtınalı havalarda kontrol edilemeyen bir gemi sürüklenerek başka bir gemiye çarpabilir. Liman başkanlığı bu riskin farkında ve gece gündüz çalışma yürütüyor. Gemide personel bulunmasına rağmen mürettebatın gemiye müdahale edebilecek, acil bir durumda demir alarak gemiyi açığa çıkarabilecek veya güvenli bir bölgeye götürebilecek yeterli hâkimiyeti ve imkânı bulunmuyor. Bu nedenle hem mürettebatın yaşam şartları hem de deniz trafiğinin güvenliği açısından sorunun bir an önce çözüme kavuşturulması gerekiyor."

"10 Hintli mürettebatın maaşları ödenmeli ve ülkelerine dönüşleri sağlanmalı"

ITF Enspektörü Selahattin Polat, Alan gemisinde yaşanan sürecin 2023 yılından bu yana devam ettiğini belirterek geminin ve mürettebatın terk edilmesiyle ilgili uluslararası kuruluşlara ve sorumlu şirketlere bildirimlerde bulunduklarını söyledi. Polat, geminin daha önce Pink ve Sea Inca isimlerini kullandığını, şu anda Alan adıyla bulunduğunu ifade ederek şu bilgileri verdi:

"Bu gemi 2023 yılından beri terk edilmiş durumda. Geminin ve mürettebatın terk edilmesiyle ilgili Uluslararası Çalışma Örgütü’ne (ILO), Denizcilik Çalışma Sözleşmesi (MLC) kapsamında bildirimde bulunduk. Bunun yanında geminin P&I sigortasına, bayrak devletine, gemi sahibine, işletmecisine ve mürettebatı temin eden Hindistan’daki insan kaynakları şirketlerine de bildirimler yaptık. Bu kurum ve kuruluşlardan yükümlülüklerini yerine getirmelerini, mürettebatın birikmiş maaşlarını ödemelerini ve ülkelerine dönüşlerini sağlamalarını istedik. Ancak gemi Kamerun bayrağı taşımasına rağmen bayrak devleti herhangi bir sorumluluk üstlenmedi. Geminin sigortası bulunmasına rağmen P&I sigortası da gerekli desteği vermedi. Gemi sahibi ise iletişim girişimlerimize cevap vermedi. Geminin temsilcileri sorunların çözüleceğini söylemelerine rağmen sürekli erteleme yaşandı. Mürettebatın temel ihtiyaçları olan yiyecek, içme suyu ve diğer insani yardım malzemeleri de karşılanmadı. Gemideki insanlar aylar boyunca yeterli yiyecek ve içme suyu olmadan yaşamak zorunda kaldı. Bu süreçte ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için biz ve destek veren kişiler tarafından yiyecek ve su ulaştırıldı. Bugün Türk Kızılayı da gemiye su ve erzak desteği sağladı. Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Tuzla Bölge Liman Başkanlığı’nın bu süreçte ciddi desteği bulunuyor. Gemilerin bulunduğu yerden kaldırılması, mürettebatın haklarının korunması ve yaşanan sorunların çözüme kavuşturulması için çalışmalar yürütülüyor."

"Geminin yaşam alanları son derece kötü ve hijyen şartları yetersiz"

Yaşanan sıkıntıların mürettebatın sağlığı açısından da ciddi bir risk oluşturduğunun altını çizen Polat, şu şekilde konuştu:

"Şu anda gemide 10 Hintli mürettebat bulunuyor. Bu insanlar çok ağır şartlar altında yaşam mücadelesi veriyor. Bir dönem içme suyu bulamadıkları için deniz suyu içmek zorunda kaldılar. Gemide yemek pişirmek veya ısınmak için kullanabilecekleri yakıt bulunmuyor. Zaman zaman odun ateşiyle yemek pişirmeye, balık bulabilirlerse balık pişirmeye çalışıyorlar. Güneş enerjisiyle elde edebildikleri sınırlı elektrik ise yalnızca telefonlarını şarj etmelerine yetiyor. Geminin yaşam alanları son derece kötü ve hijyen şartları yetersiz. Bu durum mürettebatın sağlığı açısından ciddi risk oluşturuyor. Gemide kalan az miktardaki mısır yükü bozulduğu için sinek oluşmuş durumda. Mürettebat, yaşam alanlarında oluşan bu sorun nedeniyle maske takmak zorunda kalıyor. Geminin Türkiye’nin kara suları içerisinde bulunması yalnızca mürettebat açısından değil, deniz trafiğinin güvenliği açısından da risk oluşturuyor. Özellikle fırtınalı havalarda kontrol edilemeyen bir geminin sürüklenerek başka bir gemiye çarpma ihtimali bulunuyor. Liman başkanlığı bu riskin farkında ve sorunun çözülmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Gemide mürettebat bulunmasına rağmen gemiyi kontrol edebilecek ve acil bir durumda müdahale edebilecek yeterli imkânları yok. Muhtemel bir tehlikede demir alarak gemiyi açığa çıkarmaları veya güvenli bir bölgeye götürmeleri mümkün değil. Burada temel beklentimiz, gemi sahibi ve sorumlu şirketlerin yükümlülüklerini yerine getirmesi, mürettebatın birikmiş maaşlarının ödenmesi ve ülkelerine dönüşlerinin sağlanmasıdır. Bu insanların insani şartlarda yaşamaları ve haklarına kavuşmaları gerekiyor."