Depodan hastaneye aşının yolculuğu: İnsani hata payı yok

Sağlık Bakanlığı'nın depolarından titizlikle taşınan ve takip edilen Sinovac ile Biontech aşıları, belirlenen öncelik gruplarına sırasıyla uygulanıyor. Sinovac aşıları, saklama ve uygulama sürecinde 2 ile 8 derece arasında bekletilebiliyor. Biontech aşılarında ise süreç daha farklı işliyor.

Eksi 70 derecede saklanması ve taşınması gereken Biontech aşıları, ana depolardan özel kutularda, kuru buzlarla illere gönderiliyor. Aşılar, burada eksi 70 ile 80 derece aralığındaki dolaplara aktarılıyor. Sıcaklığı artmadığı veya çıkarılmadığı takdirde aşılar, son kullanma tarihlerine kadar burada saklanabiliyor.

Eksi 70 dereceden çıkarılan aşıların, önce 2 ile 8 derece arasında soğuk hava depolarına alınarak, 3 saat boyunca erimesi bekleniyor. Bu sıcaklıktaki depolarda 120 saat saklanabilen aşılar, hastanelerde aşı için alınan randevu sayısına göre günlük olarak ayrılıyor. Ardından aynı sıcaklıktaki mini dolaplarla aşı odalarına taşınıyor. Odalardaki sıcaklıkları takip edilen dolaplarda bekletilen aşılar, son olarak vatandaşa uygulanıyor.

Aşıların zorlu yolculuğunda ise hataya fırsat verilmiyor. Aşı, depo çıkışından vatandaşa ulaşana kadar barkod sistemiyle takip ediliyor. Her birimden çıkışında ve girişinde barkodları okutulan aşıların nerede olduğu takip ediliyor. Aşıların bulunduğu dolaplardaki ve taşınma sırasındaki sıcaklıkları da sensörlerle takip ediliyor. Herhangi bir sıcaklık değişikliğinde sensörler, sesli uyarı veriyor. Aşı farklı durumda bulunduysa ve kullanılamayacak hale geldiyse okunan barkod ile kullanılamayacağı uyarısı veriliyor.

Aşıların taşınma ve saklanma süreciyle ilgili bilgi veren Antalya İl Sağlık Müdürlüğü Aşı Birimi Sorumlusu Dr. Özge Abacı Bozyel de “Her iki aşımız da ana depodan il depomuza geliyor. Sinovac aşıları 2-8 derece arasında geliyor ve saklanıyor. Biontech aşılarının saklama koşulları biraz daha farklı. Bioentech aşısı yine merkez depodan özel kaplarda kuru buz içinde eksi 70 derecede bize geliyor. Burada eksi 70 derecelik dolaplarda son kullanma tarihine kadar saklanabiliyor.

Kuru buzdan çıkıp eksi 25 dereceye aktarıldığında 14 gün muhafaza ediliyor. Uygulamadan önce 2-8 derecelik dolaba alıp, 3 saat erimesini bekliyoruz. 2-8 derecede de aşıyı 120 saat saklayabiliyoruz. Bu dolaptan çıktıktan sonra aşı sulandırılıyor ve bir flakondan 6 kişilik doz oluyor. Sulandırıldıktan sonra da 6 saat bekleyebiliyor" diye konuştu.

Aşıların titizlikle takip edildiğini belirten Dr. Bozyel, “Bütün dolaplarımızın dereceleri aşı takip sistemi üzerinden otomatik olarak takip ediliyor. Dolapların ısı derecesi düştüğünde veya yükseldiğinde sistem alarm veriyor. Dolaptan sorumlu kişinin cep telefonuna mesaj gönderiyor, arıyor. 'Dolabın derecesi düştü veya yükseldi. Kontrol edin' diye uyarılar veriliyor. Aşılar çok büyük titizlikle takip ediliyor. Vatandaşlarımız tüm aşıların etkinliğinden ve güvenliğinden emin olabilir" diye konuştu.

Antalya Eğitim ve Araştırma Hastenesi Aşı Birimi'nde görevli Uzm. Dr. Aysime Bulca Acar ise şu ana kadar ciddi aşılama sayısına ulaştıklarını söyledi. Acar, “İlk başlarda halkımızda da hepimiz gibi bazı şüpheler vardı. Özellikle aşıların yan etkilerine dair. Şu ana kadar aşılarda hayatı tehdit edecek yan etkiyle karşılaşmadık. Aşı olmaya gelenler daha çok aşıların koruyuculuğu ve yan etkileriyle ilgili soru işaretleriyle geliyor. Beklediğimiz basit etkiler var. Aşılar dünyada yeni uygulanmaya başlandığı için koruyuculuk oranlarıyla ilgili net veriler yok. Ancak sonuçlar yüz güldürücü" diye konuştu.