27 Mayıs''la tehdit etti

Milli Güvenlik Kurulu Genel (MGK) Sekreterliği, 28 Şubat kararlarının alındığı 28 Şubat 1997 tarihli MGK toplantısının tutanaklarını mahkemeye gönderdi. Davaya bakan Ankara 13 Ağır Ceza Mahkemesi'nin görevlendirdiği Naip Hakimler Süleyman Köksaldı ve Hakan Oruç, tutanakları okuyarak inceleme tutanağı hazırladı. Hakimler, 29 sayfa olan tutanağın sadece son 8 sayfasında yer alan ifadeleri davayla ilişkili görerek kayda geçirdi. Dönemin Genelkurmay Güvenlik Dairesi Başkanı Tümgeneral Tevzi Türkeri'nin kuruldaki 'irtica' konulu sunumuma ulaşılamadığı belirtildi. Hakimlerin mahkemeye verdiği inceleme tutanağında tarihi toplantıda dönemin kurul üyeleri arasındaki diyaloglar dikkat çekti.

MGK'da askerlerin hazırladığı 'irticaya' karşı alınması gereken tedbirler listesi okundu. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, 'kamuoyunda Kur'an kursları ve imam-hatipler kapatılıyor' imajı doğdurulmamasını istedi. Genelkurmay Başkanı Orgeneral İsmail Hakkı Karadayı'nın ise üstü kapalı 'darbe uyarısı' içeren ifadeler kullandığı ortaya çıktı. Karadayı, 1960, 1971 ve 1982 darbelerinin olacağını önceden hissettiğini aktarırken kuvvet komutanları ile arasında anlaşmazlık olmadığını, emir komuta birliği içinde olayları değerlendirdiklerini kaydetti. İnceleme tutanağında, tarihi 28 Şubat 1997 tarihli MGK toplantısındaki 18 maddelik kararlarla ilgili askerler ile siviller arasında yaşanan tartışma da yer alıyor.

Erbakan'ın 'sağlıklı inceleme için yarın kararlaştıralım' önerisine Karadayı itiraz ediyor. Karadayı, '10 dakikada tamamlarız' diye bastırıyor. Erbakan, 'Önümüze koydular, imzalamak zorunda kaldık diyemeyiz…' karşılığını verince devreye Demirel giriyor. Konu ertesi güne bırakılıyor. Naip hakimlerin inceleme tutanağı, toplantıya ilişkin ayrıntılar içeriyor. Cuma günü saat 15.00'te başlayan toplantı tam 8 saat 54 dakika sürdü.

MİT Müsteşarı Sönmez Köksal, 'Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti devletine yönelik irtica tehdidinin boyutları nelerdir ve bunlara karşı alınması gereken önlemler nelerdir?' konulu takdimde bulunuyor. Genelkurmay Başkanı söz alarak kendi yaptıkları çalışmanın sunularak müzakere edilmesini istedi. Genelkurmay İstihbarata Karşı Koyma ve Güvenlik Dairesi Başkanı Tümgeneral Fevzi Türkeri salona girdi ve takdimi tamamladı. Naip hakimler, inceleme tutanaklarına söz konusu irtica ile ilgili takdim metininin ana tutanakta olmadığı yönünde not düştü.

Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Tansu Çiller, 'İrtica yeni bir olay değildir. Senelerin birikimi olan bir olaydır. Buna da müsaade etmek mümkün değildir. Cumhuriyetin tüm niteliklerini değiştirmek asla mümkün olmayacaktır. Anayasa'yı değiştirmek mümkün değildir. Bu hükümet, icraatıyla bu hassasiyet içinde olmuştur. Bizim isteğimiz hem laik hem demokrat bir Türkiye'dir. Çare demokrasidedir. Bizim gayretimiz bunun içindir. Kanunlara aykırı bir durum varsa biz bunu uygularız. Dıştan müdahaleler varsa (İran gibi) bunun da gereği yapılır, yapılmıştır da. Tırmanışa geçmeden. Eğitim reformu gündeme gelecek ve 8 yıllık temel eğitim Meclis'e gönderilecektir. Dinin siyasallaşmasını yanlış buluyorum. Bunu hep söyledik. Din hiçkimsenin uhtesinde değildir. Bunun üzerinden oy avcılığı yapmak ülkeyi böler. Bu arada laikliği de dini de partizanlaştırmamalıyız. Mezhepler üzerinden de partizanlık yapılmamalıdır. Özet olarak, bu uzun senelerin birikimi olan bir olaydır. Bir anda, zecri tedbirlerle çözülmesi ters tepki yaratır' diyor.

Dönemin Başbakanı Necmettin Erbakan, dünyanın daha çok dine önem vermeye başladığını belirterek 'Halk bir şeye karar vermişse ona güvenmeliyiz. Onun kararına saygılı olmalıyız. Yoksa halk partisi zihniyeti, laikliği din düşmanlığı anlayışı hakim olur.' ifadelerini kullanıyor. Basının konuyu iyice abarttığını vurgulayan Erbakan, basına verilecek bildirinin dikkatli hazırlanmasını istiyor. Dönemin Başbakanı merhum Necmettin Erbakan, komutanlara samimi ifadelerinden dolayı teşekkür ediyor. 'Burada her şeyi açık kalplilikle yüz yüze konuşma fırsatını bulduk. Çok faydalı oldu' diyen Erbakan, şunları söylüyor: 'Laiklik Müslümanlığa en uygun bir kuraldır. Bizim yapmamız gereken şey insanlara aydın çağdaş Müslümanlığı öğretmektir. Çocuk Müslüman oldukça dinini öğrendikçe vatanına devletine daha çok sever. Bazı insanlar dini istismar ederek devlete karşı geliyorlar. Bu konuda tedbirler alırken işin aslına inmek lazım. Halk bir şeye karar vermişse ona güvenmeliyiz. Onun kararına saygılı olmalıyız. Bunun için insanlara dinini öğretirken vatanı milleti demokrasiyi devleti sevecek insan yetiştirmeliyiz.'

Tutanakta, Demirel'in sözleri şöyle kayda geçirildi: '678 sayılı Din ve Vicdan Hürriyeti Hakkındaki Kanun da dinin siyasete alet edilmesini önlemek için çıkarılmıştır. 1982 Anayasası'nın dibacesinde kutsal din duygularının devlet işlerine ve politikaya kesinlikle karıştırılmayacağı vurgulanarak, yine dinin siyasete alet edilemeyeceği belirtilmektedir. Şimdi bu takdimde Genelkurmay'ın iddiası çok önemli bir beyandır. İrticanın, Cumhuriyet'in kurulduğundan beri en büyük tehlike halini aldığını belirtiyor. Bu çok önemli bir husustur. Devlet, kendisine yönelen tehlikelere karşı gerekli tedbirleri alır. Genelkurmay Başkanlığı takdiminde tedbirler de sıralanıyor. Nedir bunlar? Savcılar ve hakimler kanunları eksiksiz ve istismarsız uygulamalıdır. İnkılap Kanunları, Anayasa'nın 174. maddesindeki kanunlar uygulanmalıdır. 8 yıllık temel eğitim uygulanmalıdır. Tarikatlar kapatılmalı, kıyafet kanunu uygulanmalıdır. Şimdi bu tedbirler arasında hassas bir konu var. O da kamuoyunda Kur'an Kursları, İmam Hatip Okulları kapatılıyor imajı yaratılmamalı.'

Cumhurbaşkanı Demirel ve asker kanadını dinleyen Başbakan Necmettin Erbakan'ın ortaya konulan görüşlerin yanlışlığına vurgu yaptığı ortaya çıktı. Halkın dini inançlarına saygı gösterilmesi gerektiğinin altını çizen Erbakan, MGK toplantısında 'Dünya dine çok önem vermeye başladı. Materyalist anlayış yerini yavaş yavaş dine bırakmaya başladı. Çocuk Müslüman olursa vatanını ve milletini daha fazla sever. İşin aslına inmek gerek. Halk bir şeye inanmışsa ona güvenmek, verdiği karara saygı duymak gerek. Halk Partisi (CHP) zihniyeti laikliği din düşmanlığı olarak yansıtıyor. Baskıyla bu tedbirlerin alınması zordur. Ekonomik tedbirlerle hükümetin geldiği olumlu nokta ortadadır. Dışarıda buradan çıkacak kararları bekleyen basın mensupları var. Özenle bir bildiri hazırlanmalı. Dışarıya da diğer ülkelere kaos vari açıklamalar yapılmamalı' ifadelerini kullandı.

Toplantı bitimine doğru Başbakan Erbakan'ın, asker kanadının hazırladığı 18 maddelik teklifi MGK kararı haline getirmek istemediği görülüyor. Asker ise Erbakan'a kararların biran önce imzalanması yönünde baskı yapıyor. Erbakan, '9 saatten sonra sağlıklı bir neticeye varılamaz. Ayaküstü incelenemez' diyor. Erbakan'a itiraz eden Genelkurmay Başkanı Org. Karadayı ise '10 dakikada hallederiz' cevabını veriyor. Erbakan'ın direnmesi üzerine Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, MGK kararlarının incelenmesinin sonraya bırakılmasına karar vererek toplantıyı sona erdiriyor.

Şu an sanık sandalyesinde oturan ve masum olduğunu savunan Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Hikmet Köksal da, 28 Şubat 1997 tarihli MGK toplantısında skandal açıklamalarda bulunuyor. İslam dininde reform yapılmasını isteyen Orgeneral Köksal, 'Muhafazakâr bir aileden geliyorum. Ama bunları gördükçe acaba Müslüman mıyım diye kendime soruyorum. Toplumu Müslüman olan ve olmayan diye ikiye bölmeye çalışıyorlar' ifadelerini kullanıyor. Dönemin Genelkurmay Başkanı Karadayı ise, 'Laiklik olmazsa demokrasi olmaz. Laiklik Türkçe ezanla başlamıştır. Benim hala kulaklarımdadır; ezanın Türkçe okunduğu zaman duyduğum huşu ve heyecan. PKK da ilk çıktığında küçük bir örgüttü' değerlendirmesini yapıyor.

İrticaıyla mücadelede yargının kullanılması görüşünü dillendiren ve 28 Şubat sürecinin mimarı olarak bilinen Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Güven Erkaya, tesettürlü bayanlara hakaret ederek, 'Parayla kadınlara tesettür kıyafeti giydirip Atatürk Bulvarı'nda gezdiriyorlar. Yurtdışında MEB laikliğe aykırı kitaplar dağıtıyor. Savcılar kendiliğinden harekete geçmiyor' sözlerini sarf ediyor.

MGK'nin 26 Şubat 1997 tarihli 'gizli' ibareli bir tutanağında, 28 Şubat saat 15.00'de Cumhurbaşkanlığı Köşkü'nde toplantı gerçekleştirileceği, burada, 'özel müzakere (Kurul üyeleri) başlığı altında', 'Atatürk milliyetçiliğine bağlı, demokratik laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti Devletine yönelik irtica tehdidin boyutları nelerdir ve bunlara karşı alınması gereken önlemler neler olmalıdır?' konusunun ele alınacağı belirtildi. Toplantıya dair MGK'nın basın bildirisinde ise 'Türkiye'de laikliğin sadece rejimin değil, aynı zamanda demokrasinin ve toplum huzurunun da teminatı ve bir yaşam tarzı olduğu' ifadesi geçti.

MGK'nın, '406' karar sayılı 'gizli' ibareli belgesinde şunlar kaydedildi:

'1- MGK, 28 Şubat 1997 günü sayın Cumhurbaşkanı başkanlığında, Başbakan, Genelkurmay Başkanı, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı, Milli Savunma Bakanı, İçişleri Bakanı, Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sektereterliği'nin iştirakleri ile aylık olağan toplantısını yapmıştır.

2-Kurulun bu toplantısında, esasları ve nitelikleri Anayasa'da belirlenmiş Atatürk milliyetçiliğine bağlı demokratik, laik ve sosyal hukuk devletimizin ve cumhuriyet rejimimizi yıkmak, onun yerine bir siyasal yeni düzen kurmak amacıyla yürütülen yıkıcı faaliyetler ve yapılan beyanlar ile bunların oluşturduğu tehdit ve tehlikeler gözden geçirilerek değerlendirilmiştir.'

Toplantıda görüş birliliğine varılan hususlar şöyle:

'a- Ülkemizde şeriat hukukuna dayalı bir İslam cumhuriyeti kurmayı hedefleyen grupların, Anayasa'nın tanımladığı demokratik laik ve sosyal hukuk devletimize karşı çok yünlü bir tehdit oluşturduğu,

b- Cumhuriyet ve rejim aleyhtarı aşırı dinci grupların laik ve anti laik ayrımı ile demokratik laik ve sosyal hukuk devletini güçsüzleştirmeye yeltendikleri,

c-Türkiye'de laikliğin sadece rejimin değil, aynı zamanda demokrasinin ve toplum huzurunun da teminatı ve bir yaşam tarzı olduğu,

d- Devletin yapısal özünü oluşturan sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleri anlayışından vazgeçilemeyeceği, yasalar gözardı edilerek yapılan çağdışı uygulamaların takipsiz kalmasının hukukun üstünlüğü ilkesiyle bağdaşmayacağı.'

Toplantıda alınan kararlar şöyle:

'a- Türkiye'de şeriat hukukuna dayalı bir İslam cumhuriyeti kurmayı amaçlayan aşırı dinci grupların, demokratik laik ve sosyal hukuk devleti olan cumhuriyetimize karşı oldukları, çok yönlü tehdidin önlenmesi amacıyla EK A'daki tedbirleri kısa, orta ve uzun vade içerisinde alınmasının Cumhuriyet Hükümeti'ne tavsiye edilmesi,

b- 2945 sayılı MGK ve MGK Genel Sekreterliği Kanunu'nun 9. maddesine uygun olarak MGK Genel Sektereterliği tarafından; ekte belirtilen tedbirlere ilişkin Bakanlar Kurulu kararları ile Bakanlar Kurulu kararı haline getirilmeyen uygulamaların sonuçları hakkında belli süreler içerisinde Başbakan, Cumhurbaşkanı ve MGK'ya bilgi verilmesi.'

Bu kararın altında, dönemin Cumhurbaşkanı, Başbakanı, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı, Milli Savunma Bakanı, İçişleri Bakanı ile kurulun asker kökenli üyeleri olan Genelkurmay Başkanı İsmail Hakkı Karadayı, Kara Kuvetleri Komutanı Hikmet Köksal, Deniz Kuvvetleri Komutanı Güven Erkaya, Hava Kuvvetleri Komutanı Ahmet Çörekçi ile Jandarma Genel Komutanı Teoman Koman'ın imzaları bulunuyor.

28 Şubat davasında ilk savunmayı veren Çevik Bir, emirleri Genelkurmay Başkanlığı'ndan aldığını söyledi. Bir ayrıca Batı Çalışma Grubu'nun adını kendinin verdiğini belirtti. Mahkemeye sunulan belge ve dokümanların fotokopi olduğunu ileri süren Bir, 'Bunların aslı mevcut ise sunulsun ve her soruya cevap vereyim. İddianameye bakıldığında bu hususların temelsiz ve birbiri ile ilgisi yok. Batı kelimesi tarafımdan verilmiştim. Çünkü yönümüz irticaya karşı batıya dönük olduğunu göstermek istedim' şeklinde savunma yaptı.