AYM, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı bulunan subaylara lisansüstü eğitim nedeniyle kıdem verilmesini engelleyen düzenlemeyi iptal etti. AYM, HAGB’nin kesinleşmiş mahkûmiyet sayılamayacağını belirterek, bu karara dayanılarak kişiye suçlu gibi muamele edilemeyeceğine hükmetti.
Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nda yer alan ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı bulunan subaylara lisansüstü öğrenim kıdemi verilmesini engelleyen düzenlemeyi iptal etti. Karar, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin başvurusu üzerine alındı. Dosya, bir subayın lisansüstü eğitim nedeniyle nasıp düzeltme talebinin reddedilmesi üzerine açılan davada gündeme geldi. Yerel mahkeme, başvuruya konu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanaatine vararak konuyu AYM’ye taşıdı.
HAGB KIDEME ENGEL SAYILIYORDU
İptal edilen düzenleme, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen subayların, bazı suçlar ve cezalar yönünden lisansüstü eğitimden doğan kıdem hakkından yararlanmasını engelliyordu. Buna göre, yüksek lisans, doktora, uzmanlık veya benzeri eğitimleri tamamlayan subaylara verilebilecek ilave kıdem, HAGB kararı gerekçe gösterilerek tanınmıyordu.
AYM, HAGB kararının kesinleşmiş mahkûmiyet anlamına gelmediğini vurguladı. Mahkeme, HAGB’de hükmün açıklanmasının belirli şartlara bağlı olarak ertelendiğini, denetim süresi içinde yeni bir suç işlenmemesi ve yükümlülüklere uyulması hâlinde davanın düşebileceğini hatırlattı.
SUÇLU GİBİ MUAMELE EDİLEMEZ
Yüksek Mahkeme, HAGB kararına doğrudan hukuki sonuç bağlanarak subaya kıdem verilmemesinin masumiyet karinesiyle bağdaşmadığını belirtti. Kararda, bir kişinin suçlu sayılabilmesi için hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet hükmü bulunması gerektiği ifade edildi.
AYM’ye göre, HAGB kararı bulunan bir kişiye sırf bu karar nedeniyle lisansüstü öğrenim kıdemi verilmemesi, kişiye kesinleşmiş mahkûmiyet varmış gibi muamele edilmesi anlamına geliyor. Mahkeme, bu durumun Anayasa’nın 38. maddesinde güvence altına alınan “masumiyet karinesini ihlal ettiğine” hükmetti.
OYBİRLİĞİYLE İPTAL
Anayasa Mahkemesi, Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 36. maddesinde yer alan “haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline oybirliğiyle karar verdi.
