Beyrut, sanki Paris

Ortadoğu'nun efsanevi şehri Beyrut, önceleri büyüleyici güzelliğiyle anılırken, sonraki yıllarda, şiddetli çatışmalara sahne oluşuyla, kan ve göz yaşlarıyla anıldı. Beyrut denince, duvarları kurşun deliklerinden kalbura dönmüş binalar, bir mahalleden diğer mahalleye atılan roketler, kısacası ölümün kol gezdiği, sözün bittiği ve hayatın durduğu bir şehir akla gelirdi.

Beyrut, savaştan önce, Ortadoğu'nun Paris'i, Akdeniz'in incisi iken, iç çatışmalar yüzünden hemen her mahallesi, her sokağı birer savaş meydanına dönen ve binlerce insanın hayatını kaybettiği bir ölüm şehri haline gelmişti.

O dönemde birçok kez gittiğim Beyrut'ta gördüğüm manzaralar anlatılanları doğruluyordu. Sonraki yıllarda taraflar arasında varılan ateşkes kararı umutların yeniden yeşermesine ve şehrin canlanmasını da beraberinde getirdi.

Çatışmalar yüzünden ülkelerini terk eden insanların çoğu geri döndü. Beyrut artık kötü günleri geride bırakmış, yeniden Ortadoğu'nun Paris'i olma yolunda hızla ilerliyor. Daha birkaç yıl öncesine kadar ölümün insanlara bir nefes kadar yakın olduğu Beyrut sokaklarında şimdi yaşama dair geleceğin umutları göze çarpıyor.

Ateşkesle birlikte birkaç yıl öncesinden başlatılan restorasyon çalışmaları şehri yeniden Ortadoğu'nun incisi haline getirmiş. Geniş caddeleri, modern bulvarları ve binalarıyla birçok Avrupa başkentinden daha güzel. Savaş yıllarında Beyrut'ta kalacak güvenli bir otel bulunamazken, bugün 5 yıldızlı otellerden geçilmiyor. O dönemde diğer otellerden daha güvenli olduğu için hemen her yabancının konakladığı ancak savaş yüzünden bakımsız olan Le Bristol Oteli bile şimdi Beyrut'un aranan önemli lüks otellerinden biri haline getirilmiş.

150 bin cana malolan savaş

Başkent sokaklarında artık silahlı milisler dolaşmıyor. Kentin hareketliliği ve modern görüntüsü sanki burada hiç savaş yaşanmamış hissini veriyor insana.. İnsanlar mutlu, geride bırakılan kötü günleri kimse bir daha hatırlamak bile istemiyor.

Çünkü 25 yıl devam eden kirli savaşta 150 bin Lübnanlının hayatını kaybettiği, 350 bin kişinin yaralandığı, 2139 kişinin de örgütler tarafından kaçırıldığı belirtiliyor. Sadece başkent Beyrut'ta 170 bin bina ya tamamen yıkılmış ya da kurşun ve top mermilerinden kalbura dönmüş hale gelmiş. Bir türlü bitmek bilmeyen kanlı iç savaş, 900 bin Lübnanlının da ülkelerini terk etmesine neden olmuş.

1990 yılının sonlarına doğru ateşkes sağlanınca, savaşın acılarından bıkan halk bir parça nefes aldı. Farklı dinlerden, farklı mezheplerden 18 ayrı etnik gruptan oluşan Lübnanlılar, yıllarca birbirleriyle savaştılar ama savaş, sonunda onlara birarada ve birlikte yaşamayı da öğretmiş.

Mozaikler ülkesi

Lübnan, aslında bizim Hatay ilimizin yüzölçümüne eşit Doğu Akdeniz'in küçük bir ülkesi. Çoğunluğu Beyrut'ta olmak üzere 3 milyon 500 bin yerli, 2 milyona yakın da Suriyeli, Mısırlı, Sirilankalı ve diğer Ortadoğu ülkelerinden gelme insanlar yaşıyor.

Başkent Beyrut, ülkenin tam ortasında, sırtını yeşile bürünmüş dağlara dayamış 1 milyon 500 bin kişilik nüfusuyla Lübnan'ın gözbebeği. Beyrut'un dışında kıyı boyunca yükselen Lübnan Dağları ve Suriye sınırına paralel giden Antilübnan Dağları arasında Bekaa Vadisi yer alır. Yıllardır en azılı silahlı örgütlere ev sahipliği yaptığı için, adını hep bir 'terör yuvası' olarak duyduğumuz Bekaa Vadisi, aslında Lübnan'ın Çukurovası. Asi Nehri ve Litani Nehri de kaynağını Bekaa'dan alıyor. Her türlü sebze ve meyvanın yanısıra üzüm, elma, armut, tütün yetiştiriliyor Bekaa'da..

Lübnan aynı zamanda bir dinler ve kültürler mozayiği... Çoğunluğu teşkil eden Arapların dışında 250 bin Ermeni, 400 bin Dürzi, 400 bin de Filistinli mültecinin yaşadığı sanılıyor. Yıllardır ülkede ciddi bir nüfus sayımı yapılmadığı için rakamlar her etnik grubun kendi tespitleriyle veriliyor. Bunun dışında 1950'lerde ve sonraki yıllarda başta Mardin olmak üzere Güneydoğu'dan göç etmiş insanlar yaşıyor Lübnan'da...