Çörtük'ün bankasını Ecevit de kurtaramadı

Türkiye ile Romanya arasındaki ilişkileri kopma noktasına getiren Kamuran Çörtük'e ait Banca Turco Romana'yı "kurtarma operasyonu"nda yaşananlar su yüzüne çıktı. Yeni Şafak'ın ele geçirdiği yazışmalar, Banca Turco Romana'nın kurtarılmasında, hükümet üyeleri arasında büyük tartışmaların yaşandığını gösterdi. Bayındır Grubu'na ait olan ve Romanya'da faaliyet gösteren Banca Turco Romana SA.'nın Türk kökenli genel müdür yardımcılarından biri 2000 yılında ülkeden 500 bin dolarla yurtdışına çıkarken yakalandı. Bu olayın ardından, banka likidite krizine girdi ve yoğun para çekişi yaşanmaya başladı.

Hükümet, bankaya kaynak aktarmak için Bayındır Grubu'nun Güney Ege Enerji şirketindeki, Eti Soda Üretim Pazarlama Şirketi hisselerinin Vakıfbank tarafından alınmasını kararlaştırdı. Banka şirketlerdeki hisseleri toplam 118 milyon dolar bedelle satın aldı. Ancak hisselerin değeri 37 milyon 782 bin dolardı. Vakıfbank bu hisse alımından 80 milyon 217 bin dolar zarar etti. Bayındır Grubu, şirketlerin hisselerinin satışından elde ettiği geliri, Romanya'daki bankaya aktardı.

Olayın patlak vermesi üzerine, dönemin Başbakanı Bülent Ecevit, BDDK'ya 17 Kasım 2000 tarihinde bir yazı göndererek, Romanya'daki bankanın kurtarılmasını istedi. Dönemin BDDK Başkanı Zekeriya Temizel, aynı gün Ecevit'in yazısına olumsuz cevap verdi. Temizel yazısında, "Romanya'da meydana gelen gelişmelerin Türk bankacılık sektörüne etkilerinin Romanya'daki problemin çözülmesi suretiyle halledilmesi hususunun Bankalar Kanunu çerçevesinde kurumumuzun yetki alanına girmediği ve hükümetin alabileceği tedbirlere bağlı olduğu düşünülmektedir" dedi.

Bu plana da dönemin Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli'nin karşı çıktığı ortaya çıktı. Bahçeli'nin konuyla ilgili, Ecevit'e gönderdiği yazıda, "YPK tarafından böyle bir karar alınması, BDDK'nın özerkliğine gölge düşürür, konunun BDDK'ca çözümlenmesi daha doğru bir karar olur" dedi. Bayındır Grubu'nun, bankanın kurtarılması için Hazine'nin garanti vermesinin düşünüldüğü, ancak bu plana da dönemin Hazine Müsteşarı Selçuk Demiralp'in karşı çıktığı belirlendi. Demiralp, DPT'ye gönderdiği yazıda, "Romanya ile herhangi bir kredi ilişkimiz yoktur" açıklamasını yaptı. Yazışmalardan, Bayındır Grubu'nun Romanya'daki bankasının kurtarılmasına, BDDK, Hazine ve DPT'nin karşı çıktığı, son çare olarak grup hisselerinin Vakıfbank tarafından satın alınmasının kararlaştırıldığı anlaşıldı.

Ecevit, Temizel'in red yazısının ardından BDDK'ya ikinci bir yazı daha gönderdi. Ecevit'in, 20 Kasım 2000 tarihli yazısında, hükümetin Banca Turco Romana'nın kurtarılması için bir karar alması halinde BDDK'nın özerkliğinin tehlikeye gireceğini belirterek, sorunu BDDK'nın çözmesi gerektiğini vurguladı. Ancak, Temizel'in, Ecevit'ten gelen ikinci yazıya rağmen, bankanın kurtarılması işlemini BDDK'nın üstlenemeyeceğini bildirdi. Bunun üzerine, YPK kararıyla bankanın kurtarılması düşünüldü.

HÜSEYİN ÖZAY / ANKARA

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------