'Cumhur' söz istiyor

23 Ekim 1923'te kurulan Türkiye Cumhuriyeti kuruluşunun 77. yıldönümünü bugün yapılacak törenlerle kutlanıyor. 77. yılda, sivil kuruluşlar ve siyasi liderler, 'cumhur' kelimesinin anlamına uygun olarak, 'daha çok demokrasi ve daha çok hukuk' taleplerini bu yıl da tekrarlıyor.

Cumhuriyet, sözlüklerde 'halkın kendini kendini yönetmesi' olarak tanımlanıyor. Bugün, Türkiye'de belli çevreler 'halka rağmen halk için' sloganını yaşatmaya çalışırken, toplum ülke yönetiminde gerçekten söz sahibi olmak istiyor.

Hak-İş Başkanı Salim Uslu, "Türkiye'de hiç kimsenin cumhuriyet yönetimi ile bir sorunu yoktur ve olamaz da. Rejime yönelik birkaç marjinal hareket de ülkemizi tehdit edecek boyutta değildir ve devletten önce yurttaşlar bu hareketlerin karşısındadır" diye konuştu.

Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hayri Kırbaşoğlu, "İslam ile cumhuriyet birbiri ile çelişen kavramlar değildir. Cumhuriyet içi boş bir kavramdır. Bunun içinin ne ile dolduracağınız önemlidir. İslam'ın ilk devirleri olan Asr-ı Saadet döneminde halifelerin seçimle gelmesi İslam ile cumhuriyet arasındaki ilişkiye en güzel örnektir. Ancak, İslam'ın kabul ettiği cumhuriyet yolsuzluk ve talanlara meydan veren bir cumhuriyet değildir tabii ki" dedi.

DYP Van Milletvekili Doç. Dr. Hüseyin Çelik'e göre de Türk halkının cumhuriyeti benimsememesi için bir sebep yok. Çelik, "Devletin başındaki insanın 'seçilmesi' Müslüman Türk toplumuna daha uygundur. Cumhur, cumhuriyeti tamamen benimsemiştir" görüşünü ifade ediyor.

Bazı ülkelerin isimlerinin 'cumhuriyet' olmasına rağmen halkın yönetimde söz sahibi olamadığı açık gerçek. Bazı ülkelerde ise adı 'krallık' olmasına rağmen halk yönetimde söz sahibi. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun bugüne kadar 77 yıla bakıldığında halkın zaman zaman yönetimde söz sahibi olabildiği ancak bazı çevrelerin devreye girmesiyle devre dışı bırakıldığı görülüyor.

Cumhuriyetin kurulmasının ardından 1950 yılına kadar Türkiye 'Tek Parti' dönemini yaşadı. 1950 yılında Demokrat Parti'nin iktidar olması ile halk söz sahibi olmaya başladı. Ancak 27 Mayıs darbesi ile bu yetkisine son verildi. 27 Mayıs'ı 12 Mart Muhtırası, ve 12 Eylül darbesi izledi. 'Darbeler dönemi kapandı' denilirken, 28 Şubat ile halkın iradesine bir darbe daha vuruldu.

Halkın iradesinin yönetime ne kadar yansıdığı ise ayrı bir tartışma. Türkiye Yazarlar Birliği Şeref Başkanı Mehmet Doğan'a göre, "Seçim yapılabildiği sürece halkın söz sahibi olduğu söylenebilir. Fakat bu çok sınırlı çerçevede kalıyor. Halkın kimlere rey vereceğine liderler karar vermektedir." --------------- imza ve tarih ---------------- --------------- imza ve tarih ---------------- Geri OKU