Devletin 303 bin emlâkı işgal altında

Devlet mallarının korunmasından sorumlu Maliye Bakanlığı'nın bir bürokratının yaptığı araştırma, Hazine'ye ait taşınmazların nasıl yağmalandığını, devletin de bu konuda ne kadar yetersiz kaldığını gözler önüne serdi. 24 yıldır Maliye Bakanlığı'nda çeşitli görevlerde bulunan ve halen Personel Genel Müdür Yardımcılığı yapan İlhami Söyler'in, "Devlet Mallarının Yönetimi ve Kamu Finansmanı Açısından Değerlendirilmesi'' konulu doktora tezi, mülkiyet anlamında Türkiye'nin yaklaşık yüzde 60'ına sahip bulunan Hazine'nin mallarına nasıl sahip çıkılamadığını ortaya koydu.

Araştırmada, devlet mallarına yönelik şu tespitler yer alıyor: "Haziran 2004 sonu itibarıyla ülkemiz genelinde 15 bin 393 bina, 47 bin 126 arsa, 24 bin 592 arazi, 174 bin 72 tarla, 19 bin 814 bağ-bahçe, 9 bin 45 orman alanı, 7 bin 220 orta malı (kamunun kullanımında olan mallar), 3 bin 906 deniz dolgu alanı, bin 106 su ve su ürünü alanı, 534 tarih ve kültür alanı, 140 adet de maden ve ocak alanı olmak üzere toplam 302 bin 946 adet devlet malı işgal edilmiş durumda bulunuyor. Toplam büyüklüğü 2 milyar 241 milyon 76 bin 612 metre kare olan bu alanlardan devlet, ecri misil alıyor. 2004 yılında buralardan 50 trilyon lira ecri misil geliri beklendiği dikkate alındığında, işgal edilen bu alanlar için devlete metre kare başına yıllık ortalama 22 bin 310 lira ödeniyor. Kentsel alanda olsun, kırsal alanda olsun orman sınırları dışına çıkarılmış yerlerde de aynı durum kendisini gösteriyor. Orman Bakanlığı, ülkemizde orman vasfını yitirmiş araziler üzerindeki kaçak yapıların sayısını yaklaşık 400 bin olarak veriyor. Bunların altyapılarının devletçe sağlanmış olması da bir başka çarpıcı gerçek olarak ortada duruyor.

Söyler'in araştırmasında devlete ait taşınmazların işgalini kolaylaştıran faktörler arasında psikolojik etkenler, talep yoğunluğu, politik kaygılar, örgütsel yapıdaki dağınıklık ve eşgüdümsüzlük, doğa ve kent bilincinin yetersizliği, rant oluşumuna elverişlik, kamuoyu denetimindeki yetersizlik, yasal düzenlemelerdeki yetersizlik ve yasal güç odaklarının varlığı geliyor.

Sonuçta, devlete ait malların kamu finansmanına katkıları, mevcut malvarlığı potansiyeli ile çok orantısız bir görünüm sergiliyor. ABD, Almanya, İngiltere ve Fransa gibi ülkelerde vergi dışı normal gelirler içerisinde yer alan devlet malları gelirleri, toplam bütçe gelirlerinin yüzde 7'sini oluştururken, bu oran ülkemizde yüzde 0.7 civarında kalıyor.

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------