Dinden uzaklaşarak Batı yakalanamaz

1960 ihtilali ile İstanbul Edebiyat Fakültesi Arap Dili ve Edebiyatı Bölümü'ndeki görevine son verilmesinin ardından Almanya'ya giden ve halen Johnn Wolfgarg Geothe Üniversitesi'nde Arap-İslam Bilim Tarihi Enstitüsü Direktörlüğü görevini sürdüren Prof. Dr. Fuat Sezgin, batının yüzyıllardan beri İslam bilginlerinin buluşlarını takip ederek, bir yerlere gelmeye çalıştığını söyledi. Sezgin, Batı biliminin İslam biliminin devamı olduğunu yurdışındaki bilim adamlarının da kabul ettiğini vurguladı.

Prof. Sezgin, uzun bir aradan sonra İstanbul'a gelerek, İTÜ Maçka Kampüsü'nde 'İslam Kültür Dünyasının İlimler Tarihindeki Yeri' konulu bir konferans verdi. Yaptığı konuşmayla 60 yılda edindiği bilgileri dinleyenlerle paylaşan Sezgin, Müslümanların, özellikle Türklerin İslamın kültür dünyasındaki yerini yeterince bilmediğini kaydetti. Batı dünyasının bugünkü gelişmişlik durumu karşısında Müslümanların eziklik hissine kapıldığının inkar edilemez bir gerçek olduğunu vurgulayan Sezgin, "Gözden kaçmayan bir gerçek var ki, maalesef bugün bir çok Türk aydını Batı dünyasına ulaşmanın çaresini Türk topluluğunu dinden kurtarmakta buluyor. Altmış yıldır edindiğim tecrübe, İslam uygarlığını tanımanın batı dünyasına ulaşmada en doğru yol olduğunu ortaya koyuyor" dedi.

Prof. Sezgin, genç Batı uygarlığının, İslam uygarlığının coğrafi ve iktisadi şartları altında geliştiğini ve İslam uygarlığının devamı olduğunu ifade etti. Sezgin, konferansının amacının insanları 'dine davet' etmek olmadığını, ister dindar ister dinsiz olsun, insanlara bilimin gerçeğini tanıtarak, yanlış yargılardan kurtulmalarını sağlamak olduğunu söyledi. Avrupalıların 7. yüzyıldan itibaren kendilerini İslam dünyasından üstün görmeye başladıklarını kaydeden Sezgin, 13. yüzyıldan itibaren Rönesans ile Avrupa'da Yunan bilim adamlarının eserlerini Latinceye çevrilmesinin ilmi kalkınmanın başlangıcı olarak değerlendirildiğini söyledi.

1943 yılında Şarkiyat Enstitüsü'ne başladığında dünyanın en önemli şarkiyatçısı olarak bilinen Helmud Riter'in öğrencisi olma fırsatını yakalayan Prof. Sezgin, Riter'in kendisine modern matematiğin temelinde islam bilginlerinin hesaplarının bulunduğunu söylediğini ifade etti. Yunan biliminin temelinin eski Mısır ve Babilonya'ya dayandığını kaydeden Sezgin, 'Benim için bilimler tarihi bir bütündür. Bilim tarihçisinin önemi bütünü meydana getiren parçaları gerçeğe uygun şekilde, önyargılardan uzak objektif olarak dünyaya tanıtmak olmalıdır" diye konuştu.

İslamın 150. yılında Müslümanlar arasındaki okur yazar oranına hiç bir topluluğun ulaşamadığına dikkat çeken Sezgin şunları söyledi: "11. yüzyılda Ömer Hayyam çoğalan denklemleri bir sisteme bağladı. Uluğbey'in hocası Gıyasettin'in geometri ve trigonometri de elde ettiği başarıyı Batı yıllar sonra kabul etti. Müslümanlar 15. yüzyılda geliştirdikleri bir yöntemle deniz uzaklıklarını hesapladılar. Ekvator çizgisinin hesaplanmasında elde edilen sonucu da batı ancak 20. yüzyılın ilk yarısında elde edebildi. Bu dönemde İslam bilginlerinin buluşları papazlar tarafından Latince'ye çevrildi. Papazlar, İslam bilginlerinin eserlerini tercüme ederken kaynak göstermedikleri gibi, bazı buluşları kendi bilimadamlarına da mal etmekten geri kalmadılar.

OKTAY MEHMET / İSTANBUL

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------