En acil ihtiyaç sivil anayasa

Türkiye'nin yeni bir anayasa'ya ihtiyaç duyduğu her platformda dile getirilmeye devam ediyor. Son zamanlarda yapılan oturum, panel, konferans ve seminerlerin hemen hemen tamamının konusu Anayasa oluyor. Bunlardan bir tanesi de İnsan ve Kültür Vakfı tarafından düzenlenen “Çağdaş anayasalarda bireysel demokratik haklar ve ülkemizdeki durum” konulu panelde konuşan panelistlerin tamamı yeni bir anayasaya ihtiyaç olduğunu vurguladılar.

Eski bakanlardan Hasan Celal Güzel, Türkiye'nin Anayasa tecrübesinin eskilere dayanmasına rağmen şimdiye kadar bir halk anayasası mevcut olmadığını söyledi. Güzel şunları kaydetti: “Cumhuriyet kurulduktan sonra yapılan Anayasalar halktan uzak anayasalardı. 1921 Anayasa'sı halkın iradesini biraz olsun yansıtıyordu. Ancak ondan sonraki anayasalarda bunu göremiyoruz. 1982 Anayasası tam bir darbe anayasasıdır. Anayasa felsefesinde birey devlete karşı korunurken gariptir ki bizdeki anayasada devlet bireye karşı korunmaktadır” dedi. Güzel, “Demokrasi için TSK'nın ne olduğu açıkça belirtilmelidir. İç Hizmet Kanunu'nun 35. maddesi, EMASYA Protokolü gibi unsurlar kesinlikle yer almamalıdır. Yargı tekrar ele alınmalı. Kalıpcı, ideolojik, sloganlaştırılmış formüllerden uzak bir anayasaya ihtiyaç vardır. Türkiye 1982 Anayasa'sıyla yarım asır geriden gelen bir anayasanın içine sığmıyor” dedi.

Anayasa Hukukçusu Prof. Dr. Mustafa Kamalak da, “Bir kısım vatandaşlarımızın bazı haklarını kısıtlayan bir anayasa olamaz. Örneğin adalet dağıtan hakim ve savcılar HSYK'nın kararıyla görevlerinden atılabiliyorlar. YAŞ kararlarıyla görevden atılabiliyorlar. Bunlara yargı yolu kapatılmış” dedi. Kamalak, “Anayasa'ya hakim ilkeler Kemalizm ilkeleri değildir. 1960'dan önce Kemalizm ilkeleri vardı ama 1980'den sonra Kemalizm adına bir şey kalmadı” şeklinde konuştu. Mahkemelerin “Türk Milleti” adına karar verdiğini ifade eden Kamalak, “Peki sana bu yetkiyi kim verdi?” diye sordu.

Eski TBMM Başkanvekili Uluç Gürkan da yeni bir anayasanın kaçınılmaz olduğunu söyledi. Anayasa'nın birçok kez değiştirildiğini dile getiren Gürkan, “Benim Meclis'te bulunduğum dönemlerde sanırım 50'e yakın maddesi mıncıklandı. Hala da mıncıklanıyor” dedi. Uluç Gürkan şunları kaydetti: “Ben hakkımda 'kovuşturmaya gerek yoktur' kararına istinaden tutuklandım ve 3 ay hapis yattım. Askerde bize 'kötü hal ve tutumlarımızdan' dolayı rütbe takılmadı. Ben bu yaşadıklarımı bir daha yaşamamak için yeni bir anayasa istiyorum.” Bireysel hakların günümüz anayasalarının meşruiyeti olduğunu söyleyen Gürkan, “Anayasa'da 10 sözcükle tanımlanan özgürlük ve hakların 100 sözcükle sınırlandırıldığını belirten Gürkan, “Hiç kuşkusuz toplumsal mutabakatla yeni bir anayasa gereklidir” şeklinde konuştu. Vakıflar Bankası toplantı salonunda, İnsan ve Kültür Vakfı tarafından düzenlenen “Çağdaş anayasalarda bireysel demokratik haklar ve ülkemizdeki durum” konulu panelin oturum Başkanlığı'nı Yargıtay Onursal Başkanı ve Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sami Selçuk yaparken konuşmacı olarak Eski Bakanlardan Hasan Celal Güzel, eski TBMM Başkanvekili Uluç Gürkan ile Anayasa Hukukçusu Prof. Dr. Mustafa Kamalak katıldı. Vakıf Başkanı Mustafa Özel'in açılış konuşmasıyla başlayan panelde panelistler katılımcıların sorularını da cevaplandırdı.