Özelleştirme kapsamına alınıp bazı işletmeleri satılan Et ve Balık Kurumu, sektör çöküşe geçince hayvancılığı desteklemek üzere yeniden etkin hale getiriliyor
Devlet kasaplık mı yapar" düşüncesiyle 1992 yılında özelleştirme kapsamına alınan Et ve Balık Kurumu (EBK), yeniden etkin hale dönüştürülüyor. Resmi Gazete'de yayımlanan EBK Genel Müdürlüğü Ana Statüsü'ne göre EBK yeniden yapılanarak hayvancılık sektöründe düzenleyici ve destekleyici bir rol üstlenecek. EBK, tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir iktisadi devlet teşekkülü olacak. Tarım Bakanlığı'nın ilgili kuruluşu statüsünde yer alacak teşebbüsün sermayesi 400 milyon YTL olacak.
Yeni statüye göre EBK, kasaplık hayvan, et, balık ve kümes hayvanlarını satın almak, satmak, gerektiğinde ithal etmek, işleyerek mamul hale getirmek, yan ürünlerini üretmek ve bunları muhafaza etmek, iç ve dış piyasada satmak ve değerlendirmek gibi görevler üstlenecek. Ülke hayvancılığını teşvik ederek istikrarlı bir şekilde geliştirilmesine yardımcı olma görevini de yürütecek EBK, firmalarla lisans, teknik beceri ve her türlü sınai mülkiyete dair anlaşmalar yapmak, yurt içinde ve yurt dışında faaliyet konusuyla ilgili tesislerin kurulması ve işletilmesi için taahhütlere girmek, yerli ve yabancı hakiki ve hükmi şahıslarla kendi faaliyet konusu ile ilgili işbirliği ve ortaklık anlaşmaları yapmak, kurulmuş olan şirketlere iştirak etmek veya yeni şirketler kurmak gibi işler de yapabilecek.
Özel kesim; bağlı ortaklıktaki hisse oranı yüzde 20 ile yüzde 40 arasında ise yönetim kurulunda bir üye, yüzde 40 ve daha fazla ise iki üye bulundurma hakkına sahip olacak. Bağlı ortaklık genel müdürü hariç, teşekkülün payını temsil etmek üzere atanmış olan bütün yönetim kurulu üyeleri ile denetçiler başka bir bağlı ortaklık veya iştirakte yönetim, denetim ve tasfiye kurulu üyesi olamayacaklar. Teşebbüslerin bağlı ortaklıklarını da kapsayan yıllık genel yatırım ve finansman programı takvim yılı başından en az 75 gün önce karara bağlanacak.
Özelleştirme kapsamına alındığı 1992'den sonraki 13 yıl içerisinde yarım milyar dolardan fazla ödeme yapılan EBK, 1952 yılında kuruldu. Hayvan ıslahı, canlı hayvan iç ve dış ticareti, kasaplık hayvan üretimi, hayvancılık kredileri konusunda çalıştı. Bazı kombinalarda özellikle Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) ihtiyaçlarının karşılanması için faaliyet sürdü. Ancak TSK'ya maliyetin altında fiyatla satış yapıldığı için zarar giderek arttı. Özelleştirme kapsamında bulunduğu 13 yılda EBK'ya zararlarına karşılık Özelleştirme Fonu'ndan 581 milyon dolar aktarıldı. EBK'nın piyasadan çekilmesi ile hem kurum hem de sektör çöküşe geçti. EBK, son olarak 2003'te 61,7 trilyon, 2004'te 22 trilyon trilyon lira zarar etti.
