Hariçten gazel okuyanlar

İSTANBUL- Gazel yazan Mamak/Lalahanlı yoksul genç, siyaset-bilimci Nuray Mert ile edebiyat araştırmacısı Beşir Ayvazoğlu'nun kapışmasına sebep oldu. Nuray Mert, Birikim (Temmuz- Ağustos-1998, Yerlilik: Şeffaf Bir Maske) ve Cogito dergilerinde, Beşir Ayvazoğlu ise Kaşgar Dergisi'nde görüşlerini dile getirdiler. Son olarak Nuray Mert, Kaşgar dergisinin Nisan sayısında 'Gazel Yazma Özgürlüğü' başlıklı bir yazıyla Ayvazoğlu'nun eleştirilerine cevap verdi.

İlk yazı Nuray Mert'ten

Cogito'nun Kış 1999 tarihli sayısında 'Sağdan Yükselen Muhalefet: Yerlilik' başlıklı yazı yazan Nuray Mert, Divan şiirinin Osmanlı saray şiiri olduğunu, üst tabakaya ait kültürün cumhuriyet döneminde 'yanlış bilinçlilik' nedeniyle taşralı gençler tarafından 'yerlilik' söylemiyle içselleştirilmeye çalışıldığını ileri sürdü.

Gazel yazan Lalahanlı

Kaşgar dergisinin Mart sayısında 'Gazel Yazar Lalahanlı' başlığıyla bir yazı kaleme alan Beşir Ayvazoğlu ise Divan şiirinin saray şiiri değil, imparatorluğun şehir hüviyeti taşıyan bütün birimlerinin ortak ifade vasıtası olduğunu vurguladı. Divan şiiri yazmış her meslekten binlerce taşralı şair olduğunu belirten Ayvazoğlu, "Divan şiiri belli bir sınıfın değil, bir kültürün dilidir. Bu dil adeta genetiğimize kodlanmış bir kültürün dilidir" dedi.

Mert: 'Saray' elittir

Nuray Mert, bir sonraki yazısında Divan edebiyatının saray kültürünün parçası olduğu şeklindeki görüşünden geri adım atarak, "Saray kültüründen kastettiğim elit kültürüdür" dedi. Divan şiiri yazmanın ciddi bir eğitim gerektirdiğini belirten Mert, bu dilin bir sınıfın değil bir kültürün dili olduğu iddiasını tartışılabilir bulduğunu, ancak bu kültürün genetiğimize kodlanmış olduğu iddiasını asla kabul edemeyeceğini belirtti.

'Dede Efendi dinleme hakkı'

Ayvazoğlu, Mert'in Osmanlı toplum yapısının sınıfsal olduğu şeklindeki görüşünü de eleştirerek, "Böyle bir açıklama sosyal sınıfların çok belirgin olduğu bir toplumda anlam taşıyabilir; ama Lalahanlı gencin tercihini anlaşılır kılmaz" dedi. Tezini, "Kölelerin bile bürokrasinin tepe noktasına tırmanabildiği Osmanlı toplumunda, insanlara, aralarında aşılmaz duvarlar bulunan sınıfları anlatamazdınız, şimdi de anlatamazsınız" görüşüyle sürdüren Ayvazoğlu, "Bizde okuyup adam olmak, ikbale kavuşmak, toplumun üst tabakalarında yer almak anlamına gelir; yükselme hırsı ve meziyetleri olan herkes ikbal basamaklarına hiçbir engelle karşılaşmadan tırmanabilir" şeklinde devam etti. Ayvazoğlu'na göre, 'Lalahan'da büyüdü diye bir gencin Dede Efendi veya Mozart dinleme hakkı' engellenemezdi. Osmanlı kültürü vakıflar ve tekkeler vasıtasıyla kitleleştirilmiş yaygın bir kültürdü. --------------- imza ve tarih ---------------- --------------- imza ve tarih ---------------- Geri OKU