Haydi kızlar atölyeye

ASLIHAN ALTAY KARATAŞ / ANKARA

Araştırma, Edirne dışında İstanbul, Şanlıurfa ve Van illerinde okula gönderilmeyen kız çocuklarının genelikle Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu'dan göç eden ailelerin çocukları olduğunu ortaya koydu. Kız çocuklarının okullulaşamama probleminin yaşandığı tüm yerleşim alanlarında ortak payda yoksulluk olurken, İstanbul ve Şanlıurfa'da sorun çocuk işgücü ile yakından ilişkili çıktı.

Araştırma raporunda, diğer illerden farklı olarak İstanbul ve Şanlıurfa'da kızlar okutulmayışının ardında, maddi yetersizlikten çok ailenin çocuk emeğine muhtaç olmasının yattığı vurgulandı. İstanbul'a yerleşen göçmen aileler, yoksullukla mücadelede çocuk emeğine dayanmayı bir 'yaşam stratejisi' olarak izliyor. İstanbul'daki aileler kızlarını okula göndermek yerine tekstil atölyelerinde çalıştırdıklarına dikkat çekilen araştırmada, "İstanbul'da tekstil atölyelerinde kız çocuklarının emeğine dayalı yaşam stratejisi, Urfa'da karşımıza mevsimlik tarım işgücüne katılmak şeklinde çıkmaktadır" denildi.

Araştırma ilköğretimin ilk beş yılını tamamlayan kız çocuklarının, ergenliğe girdiği için okuldan alındıklarını da gösterdi. Van ve Şanlıurfa'da ergenlik çağının 10 yaşında başladığı ve 15'inde sona erdiği yönünde bir kanı olduğu belirtilerek, ilköğretimin ikinci kademesine denk düşen bu süreçte devamsızlıkların arttığı kaydedildi.

Araştırmada varılan çarpıcı tespitlerden birisi de anneler ile ilgili. Annesi Türkçe konuşan kız çocuklarının sadece yüzde 8'inin ilkokula gitmediği, buna karşılık annesi Türkçe konuşamayan kız çocuklarının yüzde 61'inin okula gönderilmediği vurgulandı. "Haydi Kızlar Okula" kampanyası ile ilgili televizyon programlarının özellikle Kurmanci, Zaza ve Arapça dillerinde hazırlanması istenirken, "Mümkünse kampanya sloganları bu dillere çevrilmeli ve yayın saatlerinde TV'de yayınlanmalıdır. Türkçe konuşamayan anneler Haydi Kızlar Okula Kampanyası hakkında bilgi sahibi değildir" denildi.

Göçle birlikte aşiret düzeninde çözülmeler yaşanmasına rağmen Van' da aşiret sisteminin etkisini hala koruduğu belirtildi. Van'da okula hiç kayıt olmamış kız çocuklarının oranının oldukca yüksek olduğu kaydedilirken, özellikle terör olaylarının yoğun yaşandığı 1990-1994 yılları arasında doğan kız çocuklarının arasında okula hiç gitmeyenlerin sayısının çarpıcı biçimde fazla olduğu belirtildi.

----------------- imza------------------