İhracatın ateşi dış açığı eritti

Türkiye'nin ihracatı 2012 yılı Haziran ayında, 2011 yılının aynı ayına göre yüzde 16,9 artarak 13 milyar 266 milyon dolara ulaştı, böylece aylık bazda rekor ihracat rakamına ulaşıldı. TÜİK ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan 2012 Haziran ayına ilişkin geçici dış ticaret verilerini açıklandı. Buna göre, bu yılın haziran ayında, geçen yılının aynı ayına göre ihracat yüzde 16,9 artarak 13 milyar 266 milyon dolar, ithalat yüzde 5,4 azalarak 20 milyar 441 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı yüzde 10 milyar 255 milyon dolardan, 7 milyar 176 milyon dolara geriledi.

Haziran 2011'de yüzde 52,5 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı, 2012 Haziran'da yüzde 64,9'a yükseldi. Türkiye'nin bu yılın ilk 6 ayında ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13,4 artarak 65 milyar 588 milyon dolardan 74 milyar 373 milyon dolara yükseldi. Bu dönemde ithalat ise yüzde 2,1 azaldı ve 119 milyar 735 milyon dolardan 117 milyar 163 milyon dolara geriledi. Söz konusu dönemde, dış ticaret açığı önceki yılın ayını dönemine göre yüzde 21 azalarak, 42 milyar 790 milyon dolara indi.

Bu yılın Haziran ayında en fazla ihracat yapılan ülke, mayıs ayındaki gibi yine İran oldu. İran'a yapılan ihracat 2011 Haziran ayına göre yüzde 471,2 artarak 1 milyar 594 milyon dolar olurken, ithalatta ise ilk sırada Rusya Federasyonu yer aldı. Bu ülkeden yapılan ithalat yüzde 33,5 artarak 2 milyar 424 milyon dolar oldu. Söz konusu dönemde, fasıllar düzeyinde en büyük ihracat kalemini 1 milyar 622 milyon dolarla 'kıymetli taşlar ve metaller' oldu.

Dış ticaret verileri, beklentilere yakın gerçekleşti. Beklentiler ithalatın 20.4 milyar dolar, ihracatın ise 13 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmesi yonöndeydi. Buna göre, ihracat oranı beklentilerin üzerinde hesaplandı. Uzmanlara göre, cari açığın yıl sonunda 60 milyar doların altına inme olasılığı arttı. Uzmanlar, yıl sonunda dış ticaret açığının da 90 milyar doların altına düşebileceğini belirtiyor.

Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, dış ticaret verilerini yorumladı. Çağlayan, "Haziran ayı ihracatı bugüne kadar aylık bazda gerçekleşen en yüksek ihracat rakamıdır' dedi. Çağlayan, şu ifadeleri kullandı: 'Yılın ilk yarısını geride bıraktığımız bu dönemde önümüzdeki resim, Avrupa borç krizi nedeniyle hem dünya ekonomisinin büyüme hızının, hem de ticaretinin 2011'e göre zayıf olduğunu gösteriyor. Ama biz buna rağmen ihracatımızı artıran bir ülkeyiz. 'Avrupa krizinden asla etkilenmeyeceğiz' diyemem, zaten etkileniyoruz. Enerji açığının giderek artmasına rağmen dış ticaret açığımızda sağlanan iyileşme, ihracatçılarımızla birlikte dünyayı karış karış dolaşmamız, yeni pazarlara ulaşmamış, uzak pazarları yakın etmemizin sonucudur. Avrupa'daki krizi, Türk ihracatçısının fırsata dönüştürme başarısıdır.'

İhracat yapılan ülkeler listesinde ilk sırayı İran alırken, veriler bu tabloda altın ihracatının önemli bir pay aldığını gösteriyor. TÜİK'ten yapılan açıklamada ise, İran'a yapılan altın ihracatının büyük oranda peşin ödeme yoluyla gerçekleştirildiğinin tespit edildiği belirtildi. Açıklamada, altının hampetrol veya doğalgaz ithalatında ödeme aracı olarak kullanıldığına ilişkin bir bulguya rastlanmadığı belirtilerek, altın ihracatının, hampetrol ve doğalgaz bedelinin ödenmesi amacıyla yapılmış olsa bile takas işlemi olarak değerlendirileceğinden, ihracat olarak kaydedilmesi gerektiği vurgulandı.

Avrupa Birliği ülkelerine yapılan ihracatın toplam ihracata oranı 2012 Ocak - Haziran döneminde yüzde 39,56 ile son 10 yılın en düşüğüne geriledi. AB'nin, Türkiye ihracatındaki payı 2007 yılına kadar yukarı yönlü seyrederken, 2008 yılında yaklaşık yüzde 50'ye kadar geriledi. AB'ye ihracat oranı Avro'daki borç krizinin yayılmasının ardından 2012 Ocak-Haziran döneminde yüzde 40'ın altına inerek son on yılın en düşük seviyesini gördü.