İşte Annan'ın Kıbrıs planı

BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın Kıbrıs'la ilgili öneri paketini büyük ihtimalle bugün New York ve Lefkoşa'da eşzamanlı olarak taraflara sunması bekleniyor. Paket New York'ta bulunan KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'a, kendisi rahatsız olduğu için Müsteşarı Ergün Olgun aracılığıyla iletilecek. BM Genel Sekreteri'nin siyasi işlerden sorumlu yardımcısı Kieran Prendergast'ın Ergün Olgun'u yerel saatle 10.00'da (TSİ 17.00) görüşmeye davet ettiği öğrenildi.

BM'nin Kıbrıs'ta da aynı saatlerde (TSİ 17.00) planı Güney Kıbrıs Rum Yönetimi liderliğine sunması bekleniyor. Rum kaynakları, Annan'ın özel temsilcisi Alvaro de Soto'nun Kıbrıs'a hareket etmek üzere olduğunu ve planı Rum lideri Glafkos Klerides'e büyük olasılıkla De Soto'nun bizzat sunmasının beklendiğini söylediler.

Prendergast, bugün saat 14.30'da da (TSİ 21.30) Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ümit Pamir ile görüşme talebinde bulundu. Kaynaklar, ''Genel Sekreter Yardımcısının bu görüşmede planı Türk tarafına iletmesinin bir ihtimal olduğunu'' kaydetmekle birlikte, Prendergast'ın ''büyükelçi ile Kıbrıs konusunda görüş alışverişinde bulunabileceğine'' de işaret ettiler. Kaynaklar, BM'nin planı önce Kıbrıs'taki görüşmeci taraflara sunmayı, daha sonra da garantör ülkeler olan Türkiye, Yunanistan ve İngiltere'ye iletmeyi planladığına dikkat çekiyorlar. BM'nin taraflardan 30 gün içinde cevap isteyeceği de bazı kaynaklar tarafından öne sürüldü.

New York'taki Türk ve KKTC diplomatları, ''paket alındıktan sonra Ankara ve Lefkoşa'da hukuki ve siyasi açılardan ayrıntılı şekilde inceleneceğini ve bu incelemenin zaman alacağını'' ifade ettiler. Paket, taraflarca incelendikten sonra Denktaş ile Klerides arasındaki müzakerelerde tartışılacak.

KKTC Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Ergün Olgun, ''BM yetkililerinin son günlerdeki müzakereler boyunca tarafların görüşlerini aldıklarına'' dikkat çekti. BM yetkililerinin ''Taraflara emri vaki yapmak istemiyoruz. Amacımız sürece yardımcı olmaktır'' dediklerini kaydeden Olgun, şunları söyledi: ''Sunulacak pakette yer alacak hususlar KKTC'nin hayati çıkarlarıyla bağdaşıyorsa mesele yok. Ancak bu çıkarlarımıza uzaksa o zaman paket süreci tehlikeye atabilir.''

Bu arada, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın, doktorların izin vermesi durumunda 14 veya 15 Kasım'da New York'tan Kıbrıs'a döneceği öğrenildi.

Genel Sekreter Annan tarafından hazırlanan BM çözüm paketinin yaklaşık 150 sayfadan oluştuğu ve şu başlıklar altında toplandığı belirtildi:

Güvenlikle ilgili konular

Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Papandreu, Kıbrıs konusunda varılacak çözümün ''iki tarafa da gurur vermesi'' gerektiğini söyledi. Papandreu, ''Kıbrıs'ta çözüm çabaları her iki tarafın da olumlu karşılayacağı yönde yoğunlaşmalıdır. Her iki taraf da çözümden kazançlı çıkmalıdır, aksi halde çözüm olamaz'' dedi.

Papandreu, Avrupa Koonvansiyonu Başkanı Valery Giscard d'Estaing'in ''Türkiye'nin üyeliği AB'nin sonu olur'' şeklindeki açıklamasına katılmadığını da söyledi. Papandreu, Selanik'te İhracatçılar Derneği tarafından düzenlenen yemekte yaptığı konuşmada, Türkiye'nin AB üyeliği perspektifinin tüm Avrupa için büyük bir sınav olduğunu vurguladı. Papandreu, ''Eğer bu büyük Avrupa deneyi Balkanlar bölgesinde durursa, büyük bir yanlış olacaktır'' dedi.

Türkiye'nin AB sürecinin devam ettirilmesinin Yunanistan için hayati önem taşıdığını vurgulayan Papandreu, ''Yunanistan, Kopenhag zirvesinde ve AB dönem başkanlığı süresince Türkiye ile üyelik müzakerelerinin başlatılmasına yönelik olumlu işbirliği ortamının oluşması için öncülük yapacaktır'' diye konuştu.

Bu arada, Türk-Yunan yakınlaşmasının her iki ülkeye de ekonomik alanda önemli fayda sağladığını belirten Papandreu, Yunanistan'ın dış ticaret yaptığı ülkeler sıralamasında daha önce 25. sırada olan Türkiye'nin bugün 5. sıraya yükseldiğine dikkati çekti.

Kıbrıs Rum basını, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın, bugün öğleden sonra taraflara sunulması beklenen çözüm planının içeriğine ilişkin haberler yayımlamayı sürdürüyor. Fileleftheros gazetesi, Annan'ın planının İsviçre ve Belçika modellerinden unsurlarla desteklendiğini, dönüşümlü başkanlık ve dönüşümlü başbakanlıktan söz ettiğini yazdı. Gazetenin haberine göre, ''Özlü olarak yetkiler bakanlar kurulunda olacak. Böylece başkanlık ve başbakanlık konuları önemsiz gösterilecek. Ancak bakanlar kurulunun elinde de güçlü yetkiler olmayacak. Merkezi hükümette, devletin çalışması ve birliğinin güvenceye alınması için en az gerekli olan yetkiler olacak.''

Politis gazetesi, planın ''al-ver felsefesine'' sahip olduğunu ve 3 bin Türk askerinin adada kalmasını önerdiğini belirttiği haberinde, şunları yazdı: ''BM Genel Sekreteri Kofi Annan yarından itibaren Kıbrıs konusundaki gelişmelerin hakimi durumuna geliyor. Plan, Lefkoşa'da Klerides ve New York'ta Rauf Denktaş'a sunulacak ve detaylı bir yöntemle Kıbrıs sorununun bütün safhalarına yaklaşım göstermeyi deniyor. Yürütme yetkisi konusunda dönüşümlü başkanlığı getiriyor. Bu durumun Kıbrıs Rum tarafının yoğun tepkilerine neden olması bekleniyor. Egemenlik ve güvenlik konusunda ortayol izleniyor. Toprak konusunda ise Güzelyurt'un iadesini önermesi beklendiğinden, bazı koşullar altında Kıbrıs Rum tarafını tatmin ediyor. Çözüm planının esas unsuru, 'kendi kendine uygulanan çözüm' mantığını getirmesidir.''

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------