Kalp ameliyatı oldu darbe yattı

Balyoz Darbe Planı davasında İstanbul 10. Ağır ceza Mahkemesi gerekçeli kararını tamamladı. Eski kuvvet komutanlarının da yargılandığı davada sanıklar hakkındaki hükmünü 21 Eylül 2012'de açıklayan mahkemenin gerekçeli kararı 1435 sayfa tuttu. Gerekçeli karara, 3 Kasım 2002'de demokratik yollarla işbaşına gelen yürütme organını antidemokratik yollarla idareden uzaklaştırma amacıyla sanık Çetin Doğan liderliğindeki 1. Ordu merkezli bir cunta yapılanmasının oluştuğu belirtildi. Gerekçeli kararda delillerin değerlendirilmesi bölümünde ise AK Parti'nin iktidara gelmesini istemeyen sanıkların 3 Kasım 2002 tarihinde yapılan seçim öncesinden başlayarak, cunta yapılanmasını oluşturduğu ifade edildi.

Gerekçeli kararda Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necdet Özel hakkında ilginç bir bilgi de yer aldı. Darbe planına destek vermeyen dönemin Kara Harp Akademisi Komutanı Özel için Balyoz'da ikna hareketi düzenlendiği ortaya çıktı. Gerekçeli kararda emekli Korgeneral Doğan Temel'in hukuki durumunun değerlendirildiği bölümde, sanığın suç tarihinde Harp Akademileri Komutan Yardımcısı olduğu ve kendisine 'Balyoz Güvenlik Harekat Planı' kapsamında 'ikna' görevi verildiği ifade edildi. Sanık Doğan Temel'in adının geçtiği 'Gen Etüd' isimli belgede, Kara Kuvvetleri komutanlığı bünyesinde genaral rütbesinde çalışan 212 personelin isimlerinin yer aldığı bir tablo bulunduğu belirtildi. Tabloda 'düşünce' ve 'Ordu Komutanı' başlıkları altında bazı değerlendirmelerin yapıldığı vurgulanan kararda, sanığın isminin karşısındaki 'düşünce' hanesinde '++' ibaresinin yer aldığı, aynı listede Necdet Özel'in de isminin görüldüğü, Özel hakkında ise 'ikna edilmeli, Doğan Paşa yakın takip' şeklindeki bir değerlendirme notunun bulunduğu belirtildi.

Necdet Özel'in o tarihte tümgeneral rütbesinde Kara Harp Akademisi Komutanı olduğu, 'Gen Etüd' belgesinde isminin karşısında darbe harekatına destek vermeyecek anlamına gelen '-' işaretinin bulunduğu ifade edilen kararda, 'Sanık Doğan Temel'in suç tarihinde Harp Akademiler Komutanı Yardımcısı olup darbe harekatına destek vermediği anlaşılan Necdet Özel'i ikna ile görevlendirildiği' ifadesi yer aldı. Kararda, Temel Doğan'ın kendisine tevdi edilen bu görevi kabul ettiği ve 'Balyoz Harekat Planı' kapsamında görev aldığı kaydedildi.

Gerekçeli kararında tek tek sanıkların hukuki değerlendirmesini yapan mahkeme 1. Ordu Komutanı Çetin Doğan hakkında, ilk celselerdeki beyanlarında plan seminerinin sadece 1. Ordu Bölgesini kapsadığını söylemesine rağmen sonraki celselerde diğer sanıkların savunmalarının alınması, tanıkların ve ses kayıtlarının dinlenmesi üzerine savunmasını değiştirdiğini belirtti. Doğan'ın beyanlarına rağmen ses kayıtlarının incelenmesinden sonra, 'sıkıyönetim hali ya da deprem, sel, doğal afetler gibi gerekçeleri üretmeye çalıştığı, bu nedenle de bu seminerin rutin bir plan semineri olmadığı, seminer görüntüsü altında amacın darbeyi gerçekleştirmek olması nedeniyle yapılan çalışmaların provası olduğu' ifadeleri kullanıldı.

Davanın bir numaralı sanığı emekli Orgeneral Çetin Doğan'a ayrı bir bölümün ayrıldığı gerekçeli kararda, 'Doğan'ın Mayıs 2003'te kalp am eliyatı olması ve Ağustos 2003'te emekli edilmesi nedeniyle gibi nedenlerle, Çetin Doğan liderliğindeki cunta yapılanmasının darbe harekâtını ellerinde olmayan nedenlerle tamamlayamadığı' belirtildi. Kararda ayrıca Milli Mutakabat hükümeti ismiyle harekat sonrasında işbaşına getirilmesi planlanan hükümetin dizayn edilmesi gibi icra aşamasına geçildiği, ancak icra hareketlerinin tamamlanamadığı kaydedildi.

Balyoz yapılanmasının lideri olarak hüküm giyen eszki 1. Ordu Komutanı Çetin Doğan'ın Mayıs 2003'de kalp ameliyatı olması ve Ağustos 2003 yılında ise emekli edilmesi nedeniyle harekatın ellerinde olmayan nedenlerle tamamlanamadığı anlatılan kararda şu ifadeler yer aldı: 'Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini Cebren Iskat veya Vazife Görmekten Cebren Men Etme' suçunun eksik teşebbüs aşamasında kalmıştır. Suçta icra hareketlerinin yani teşebbüs aşamasının silahlı olarak sokağa dökülmekle başladığı yönündeki düşüncelere katılma olanağının bulunmadığı, zira darbe suçunun icra hareketlerinin tankların sokağa çıkmasıyla sınırlı olmadığı, aksine cunta yapılanmasına bağlı birimlerin sokağa çıkmasının neticeye en yakın son icra hareketidir. Suçun, düşünce ve planlama aşamasından çıktığı, gözaltına alınacak, tutuklanacak, görevden uzaklaştırılacak ve bunların yerine getirilecek kişilere ilişkin çalışmalar yapıldığı, sokağa çıkılarak istihbari çalışmaların yapıldığı, darbe sonrası milli mutabakat hükümetinin de belirlendiği tüm bu çalışmalarla suçun icrasının başladığı kabul edilmiştir.'

Gerekçeli kararda, dava dosyasına farklı zamanlarda giren delillerden bir kısım belgelerin birbirleri ile aynı olduğu belirtildi. Ayrıca Mehmet Baransu tarafından savcılığa teslim edilen 2 bin 229 yazılı belgenin asıllarının, Genelkurmay Başkanlığınca askeri birimlerde bulunduğu ve dijital deliller arasında yer almadığı belirtilerek 'Delillerin doğruluğu konusunda sanıkların aksi yöndeki savunmalarını bertaraf ederek mahkemede tam bir kanaat oluşturmuştur' denildi.

Gerekçeli kararda sanık avukatlarının sık sık dile getirdiği 'Seminere katılanların hepsi neden yargılanmıyor' tepkisine de cevap verildi. Kararda, seminere katılan kişilerin Balyoz Harekat Planı'ndan haberdar oldukları belirtilerek, seminere bu plandan habersiz olan kişilerin de katıldığına vurgu yapılarak 'Bu nedenle bizzat seminere katılmanın ve seminer içerisinde konuşulanların tamamının gerçek anlamının seminerdeki tüm katılımcılar tarafından bilinmediği, bilmesi gereken kişilerin bildiği' şeklinde ifadeler yer aldı.

Mahkemeye teslim edilen belgelerden bazılarının 12 Eylül 1980 askeri darbesine ilişkin olduğu, içerik ve başlıkları dikkate alındığında Balyoz Harekat Planı ekindeki belgelerin de bunlardan etkilenilerek oluşturulduğunun anlaşıldığı değerlendirmesi yapıldı. Gerekçeli kararda, 'Başka bir anlatımla 12 Eylül 1980 askeri darbesinde kullanılan askeri planlar, sanıklar tarafından Balyoz Harekat Planının hazırlanmasında da baz alınmıştır' denildi. 12 Eylül dönemine ilişkin birçok belgenin, Balyoz ekleri ile uyuştuğu belirtildi.

Gerekçeli kararda, Çetin Doğan'ın duruşmadaki bir savunması sırasında, seminerde, 'darbe planı görüşüldü' şeklinde beyanda bulunduğu anlatıldı. Ancak, Doğan'ın böyle bir ifade kullanmadığı yönündeki itirazı üzerine duruşma CD'si izlendi ve reddedilen cümlenin kullanıldığı görüldü. Doğan, bu kez 'dil sürçmesi' diyerek ifadeleri reddetti. Mahkeme, 'Diğer deliller de gözetildiğinde bunun bir dil sürçmesi olarak kabul edilmesi mümkün değil.' dedi.

Mahkemes, 21 ay süren yargılamanın ardından 21 Eylül 2012'de kararını açıkladı. Mahkeme, sanıklara 16 ile 20 yıl arasında ceza verdi. Çetin Doğan, İbrahim Fırtına ve Özden Örnek, darbeye eksik teşebbüsten 20 yıl hapis cezası aldı. MHP Milletvekili Engin Alan'ın da aralarında bulunduğu 10 general ve amiral ise 18 yıl hapisle cezalandırıldı.

Sanıkların da avukatlarının duruşmalarına katılmayacağına ilişkin ortak imzalı bir dilekçe sunduklarının belirtildiği kararda, 'İstanbul Barosundan, mahkemeye avukat tayin edilmeyeceği belirtildi. Savcılık mütalaasının ardından sanık müdafilerinin karar verilmesini engellemek veya yargılamayı uzatmak amacıyla savunma yapmayacakları anlaşıldı. Mahkememizce tüm yapılan usulsüz davranış ve yargılamayı kilitleme çabalarına karşı gösterilebilecek azami sabır gösterilmiş ve bir kez daha sanık avukatlarına savunma hakkı için fırsat verilmiştir' denildi.

Mahkeme, sunulan bütün imkanlara rağmen sanıkların haklarının ihlal edildiğini ileri sürmesinin mümkün olmadığını belirterek 'Mahkememizce yargılamayı uzatma amacı güttüğü değerlendirilen davranışlara hukuksal koruma sağlanırsa, sanıkların diğer temel bir hakkının ihlali sonucu doğar ki, bu da hukuken kabul edilebilir bir durum değildir' dedi. Sanık avukatlarının 'adil yargılama ve savunma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla duruşmaya katılmaması da değerlendirildi. Bazı taleplerin usule uygun olarak reddedildiği hatırlatılarak avukatların temyiz merciine gitmek yerine hukuka aykırı olarak duruşmalara girmeme şeklinde tepki de bulundukları belirtildi.

Gölcük Donanma Komutanlığı İstihbarat Şube Müdürlüğü odasının zemininde 6 Aralık 2010'da yapılan aramalarda 9 çuval belge çıkmıştı. Zulaya saklanan belgeler arasından Balyoz dokümanları da çıktı. İçinde Sakal, Çarşaf, Oraj ve Suga eylem planlarının bulunduğu 11 No'lu CD ile aynı içerikteki 1 No'lu CD Donanma Komutanlığı'nda ele geçirildi.

EK-A görevlendirmede yetkili personel isimli belgenin bulunduğu ve Engin Alan'ın da 2. Ordu Komutanlığı alt başlığında 1. sırada yer aldığı belirtildi. Alan'a, Balyoz'da görev teklif edildiği, sanığın bu görevi kabul ettiği anlatıldı. Alan'ın seminere katıldığı ve sunum yaptığı anlatılan kararda '...Önce liderleri hemen toparlamak lazım. Süratle bir gece yapılacak özel bir operasyonla bu liderleri derhal toparlayıp bir defa bu yangını kaynağından halletmek lazım. Ondan sonra devam etmek suretiyle kontollü bir şekilde ve suratle bu işi bitirmek lazım. Yani bu kuvvet buraya yetmez komutanım' şeklinde beyanlarda bulunduğu, bu şekilde sanığın Balyoz Herakat Planı kapsamında atılı suça iştirak ettiği sonucuna varılmış, delillerin değerlendirilmesi bölümünde anlatılan gerekçeler ve mevcut belgeler karşısında savunmasına itibar edilmemiştir' denildi.

Gerekçeli kararda eski Genelkurmay Başkanı Yaşar Büyükanıt'ın tanık olarak verdiği ifadeye de değinildi. Suç tarihinde Genelkurmay 2. Başkanı olan Büyükanıt'ın mahkemedeki ifadesinde, hukukçulara bu semineri Genelkurmay Başkanına arz etmeden önce incelettiğini belirttiği vurgulandı. Mahkeme, 'Bu ifadeler seminerde olağan dışı faaliyetler olduğu sonucunu oluşturmaktadır' dedi.

Balyoz mahkemesi, sanıklar ve avukatların TÜBİTAK'ın Başbakanlık'a bağlı olması nedeniyle buradan bilirkişi görevlendirilemeyeceği yönündeki iddialara karşı çıktı. Mahkeme, sanık ve avukatlarının askeri bilirkişi raporlarını kabul etmelerinin ise iddiaları konusunda tutarsız olduklarını gösterdiğini belirtti. 'Çünkü askeri bilirkişiler muvazzaf olup Genelkurmay'a bağlıdır. Genelkurmay Başkanlığı ise Başbakanlık'a bağlıdır' dedi.

Gerekçeli kararda eski Genelkurmay Başkanı Hilmi Özkök ile eski Kara Kuvvetleri Komutanı Aytaç Yalman'ın neden tanık olarak dinlenmediği tartışmalarına da değinildi. Kararda, '(...) tanık gösterilmesi isteğinin mahkeme üzerinde kamuoyu nezdinde baskı oluşturmak amacıyla yapılması, seminer ve diğer belgelerin gerçek olması nedeniyle de tanıkların dinlenilmesinin sonuca etkili olmadığı kanaatine varılarak talep reddedilmiştir' denildi.