Koruculuk da göç nedeni

Ankara- Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu tarafından Doğu ve Güneydoğu bölgelerinde yapılan bir araştırma bölgedeki göçlerde 1994'e kadar PKK'nın, bu tarihten sonra da devlet ve korucu baskısının önemli rol oynadığını ortaya koydu. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu tarafından yaptırılan ve şu anda milletvekili olan Prof. Dr. Abdülhaluk Çay, Doç. Dr. Zakir Avşar, Dr. Mustafa Aksoy ve Ahmet Türkyılmaz'ın imzasını taşıyan "Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan Terör Nedeniyle Göçeden Ailelerin Sorunları" adlı araştırma bölgeyle ilgili çarpıcı gerçekleri ortaya çıkardı.

Araştırmaya katılanların, "Göç etmenizdeki en önemli sebep nedir?" sorusuna verdikleri "Örgüt etkisiyle" cevabı yüzde 33,9'u bulurken, göç etmelerinde "devletin etkisinin" ve "köy korucularının baskısının" rol oynadığını ifade edenlerin toplam oranı daha fazla oldu. Bu üç neden toplam göç nedenlerinin yüzde 70'ini oluştururken, bölgenin ekonomik şartlarının elverişsizliğinin, buna bağlı olarak işsizliğin de örgüt baskısı ve devlet etkisi kadar göçlerde etkili olduğu belirtilerek, "Ancak terörün ve teröre yönelik devlet politikalarının ekonomiye kötü etkileri düşünüldüğünde göçün temel sebebinin terör olduğu söylenebilir" denildi.

Araştırmanın yıllara göre göç nedenlerini gösteren bölümü çarpıcı bazı gerçekleri ortaya koydu. Buna göre, 1983 yılından önce terör dışı nedenler yüzünden göçedenler büyük bir kesimi oluştururken, bu tarihten sonra teröre bağlı göçte büyük artış görüldü. Özellikle 1991-1994 yılları arasında örgüt baskısı, devlet ve köy korucularının tesiriyle yaşanan göçlerde artma yaşandı. 1994 yılından itibaren korucuların baskısı ve devletin etkisiyle göçedenlerin toplamı örgüt yüzünden göçedenlerle neredeyse aynı seviyeye yükseldi.

Doğu ve Güneydoğu Bölgesi'nden göçedenlere yöneltilen "Anadiliniz nedir?" sorusu da göçedenlerin yüzde 64,4'ünün Kırmançı, yüzde 18,4'ünün Zazaca, yüzde 7,8'inin ise Türkçe konuştuğunu gösterdi. Bu arada ailede Türkçe bilmeyen olup olmadığına yönelik soru ise, göç nedenini örgüte bağlayanlar arasında Türkçe bilme oranının daha yüksek, devleti göçün sorumlusu olarak görenler de ise daha düşük olduğunu ortaya koydu.

Araştırmada, ağalık, şeyhlik gibi yapılanmaları sona erdirecek sürece katkıda bulunacak önlemler alınması gerektiği hatırlatılarak, "Bölge insanı devletin herkesle aynı şartlara sahip bir vatandaşı olduğuna inandırılmalıdır" denildi. Öneriler arasında ayrıca koruculuk sisteminin olumsuz etkilerine vurgu yapılarak, bu sistemin ıslah edilerek amacına hizmet eder hale getirilmesi istendi