Ruble ile ticarette 5 milyarlık ihracat rallisi

Rusya'nın Haziran 2008'de gümrüklerde tam denetim başlatması ile oluşan sorunun çözümü için uzun süredir çalışmalar sürdürülüyor. Türkiye ile Rusya Haziran 2008'de gümrüklerde tam denetim başlatması ile yaşanan krizin tatlıya bağlanmasının ardından iki ülke arasındaki ilişkiler artarak devam ediyor. Rusya Başbakanı Vladimir Putin'in Türkiye ziyareti hem gerilen ilişkileri yumuşattı hem de iki ülke arasındaki ticaretin Ruble ile yapılmasına olanak sağladı.

'Ruble ile ihracat' projesi çerçevesinde Moskova'ya çıkarma yapan İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri (İTKİB), bu ülkeye beş yıl içinde 5 milyar dolarlık bir ihracat hedefi koydu. Rusya ile Türkiye arasında hazır giyim sektöründe 260 milyon dolarlık ticaret hacminin olduğunu anlatan İTKİB Başkanı Hikmet Tanrıverdi, ruble ile ticaretin başlamasının ardından bu hedefin kısa sürede ulaşılabileceğini kaydetti.

Geçen yılın ağustos ayından sonra patlak veren küresel mali kriz, Türkiye'nin Rusya'ya arasında devam eden hem bavul ticaretini hem hazır giyim sektörünü zedelemişti. Krizin artmasıyla iki ülke arasındaki alacak-verecekler ciddi anlamda sıkıntılar yaşadı. Rus işadamları, yeterli oranda döviz stokuna sahip olmamalarını sebep göstererek ödemeleri geciktirdi. Bu durum Türk tekstilcilerin kriz öncesi ihraç ettikleri malların ödemelerini zamanında tahsil edememelerine yol açtı.

Garanti Bankası başta olmak üzere 5 büyük bankanın da ruble için tüm alt yapılarını oluşturduğunun altını çizen Tanrıverdi, Merkez Bankası'nın geçmişte yaşadığı birkaç olaydan dolayı böyle bir girişime sıcak bakmadığını anlattı. Tanrıverdi, bu işlemin başlamasının üzerinden dört ay geçmesine rağmen 1 milyar 350 milyon rublelik ticari işlem gerçekleştiğini ifade etti. Bunun 450 mil-yon rublelik kısmının ise tahsilat olduğunun altını çizen Tanrıverdi, ruble kullanımının iki ülke arasındaki turizm sektörüne büyük bir canlılık getireceğini vurguladı. Başkan, buradan Türk ekonomisine 2.5 milyar dolar girdi beklediklerini belirterek ruble kullanımın artmasının ardından Romanya ve Polonya'nın para birimleriyle de Türkiye'de ticaret yapılması için girişimlere hız vereceklerini söyledi.

İTKİB Başkanı Hikmet Tanrıverdi, rubleye geçişle birlikte 2010 yılını büyük bir sıçrama dönemi olarak gördüklerini dile getirdi. Rusya'da yaklaşık 45 milyar dolarlık bir konfeksiyon pazarının olduğunun altını çizen Başkan Tanrıverdi, hedeflerinin 2015 sonuna kadar pazarın yüzde 10'una ulaşmak olduğunu ifade etti. Ruble ile ticaretin başlamasının ardından ekonomik ilişkilerin artarak devam edeceğini vurgulayan Tanrıverdi, kriz çıktığı zaman Türk girişimcilerinin Rus işadamlarından yaklaşık 1.3 milyar doları tahsil edemediklerini kaydetti. Tanrıverdi, "Bize yeterli miktarda dolar rezervine sahip olmadıklarını ifade ettiler. Bunun yanında rubleyi de dolara çevirmenin zor olduğu dile getirildi. Ancak biz, kendi paralarıyla ödeme yapmalarında bir sakınca olmadığını dile getirdik. Sonuçta devlet erkanımızın girişimi sonucunda buna imkan verildi. Artık Ruslar Türk mallarını ruble ile direk alabileceklerdir” diye konuştu. Böylelikle kayıt dışı ekonominin önüne de bir nebze geçileceğini anlatan Tanrıverdi, 260 milyonluk hacmin beş yılda 5 milyar dolara yükseleceğini söyledi. Gelecek bir kaç hafta içinde de rublenin hem Türkiye'de hem de Rusya'da tanıtımının yapılacağını belirten Tanrıverdi, şimdiden Merter, Osmanbey ve Laleli'de bulunan 5 bin dükkana 'Ruble kabul ediyorum' yazılı stiker dağıttıklarını kaydetti.

Garanti Bankası Koordinatörü İlker Yavaş tüm şubelerinin rubleyi otomatik olarak tanıdığını ve ticari işlemlerin rahatlıkla yapılabildiğini anlattı. Bundan sonra ruble üzerinde teminat mektubu da kabul edildiğini belirten Yavaş, yabancı müteşebbislerin rahatlıkla ticaret yapabilmeleri için bankalarından rahatlıkla hesap açabileceklerinin altını çizdi. Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Lemi Tolunay da dericilerin Rusya'da bulunan 300 ile 350 milyon dolar arasındaki alacakları bu yolla kısa sürede tahsil edilebileceğini umduklarını ifade etti.

Görüşmelerin bir diğer önemli konusunun da Ruble ve TL ile iki ülke arasında yapılacak ticarette karşılıklı olarak kullanılması konusu olduğunu ifade eden TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi, uygulamanın yürürlüğe koyulmasının kriz ortamında ihracatçılara önemli bir avantaj kazandıracağını kaydetti. Rusya Başbakanı Putin ile Cumhurbaşkanımız Gül'ün ruble ve TL'nin karşılıklı kullanımı için prensipte anlaştıklarını belirten Büyükekşi, durumun sadece resmi kurumların onayına kaldığını söyledi. İki ülkenin kendi para birimleriyle karşılıklı ticaretin sürdürülmesine karar verilmesi halinde para değişiminin yapılacağı banka ile de görüştüklerini anlatan TİM Başkanı, ismini açıklamadığı bankanın Rusya'da 160 şubesi ile özel sektörde faaliyet gösterdiğini dile getirdi. Büyükekşi, bankanın Türk-Rus ortaklığı iştiraki olduğunu sözlerine ekledi.