Rus'tan ilk çalım

Mavi Akım Projesi kapsamında BOTAŞ ile Rus Gazprom arasında yapılan anlaşmaya göre ilk Rus gazının 15 Mayıs 2001 tarihinde, yani dün Samsun'a gelmesi gerekiyordu. Ancak Ruslar kara ve deniz boru döşemesini gerçekleştiremediği için bu alım gerçekleşmedi. Sözleşmede Türkiye almadığı gaz için para ödeyeceğini taahhüt ederken, Rusya'nın gecikmesi için bir yaptırım bulunmaması dikkat çekiyor.

BOTAŞ'ın İran'la yaptığı doğalgaz anlaşması çerçevesinde de böyle bir anlaşmaya imza koyduğunu hatırlatan enerji çevreleri, "İran'la da aynı şekilde bir anlaşma imzalanmıştı. Türkiye, anlaşma çerçevesinde projeyi zamanında bitirmezse almadığı gazın parasını ödeyecekti ve korkulan oldu. Türkiye projeyi zamanında bitiremedi ancak İran, BOTAŞ'a son bir şans daha verdi ve anlaşma meddelerinde yer almasına rağmen hakettiği parayı almadı" değerlendirmesinde bulundular.

Öte yandan Amerika'nın dünyaca ünlü petrol şirketi Shell'in Mavi Akım Projesi teklifini geri çevirdiği ortaya çıktı. Rus Gazprom Şirketi ile yıllardır birlikte çalışan Shell'in Mavi Akım'a girmeme gerekçesi bazı çevrelerce Türkmenistan ve Azerbaycan'daki faaliyetlerine bağlanıyor. Ancak Energy Intelligence Group'a (EIG) göre ise "Shell Mavi Akım Projesi'ne, gerçekleşmesi ve işletmesi zor bir proje olduğu için" karşı çıktı. Shell'in reddetmesi üzerine Bluestream Pipeline Company BV (BSP) kuruldu.

BSP'nin büyük ortağı Rus Gazprom, Rusya'daki doğal gaz rezervlerinin 95'ini, dünya doğal gaz rezervinin de yüzde 23'ünü elinde bulunduruyor. Toplam 149 bin kilometrelik gaz boru hattı olan Gazprom'un bizzat kendi elamanlarının hazırladığı ropara göre boru hattından 16 bin 500 kilometrelik bölümünün ciddi tamirata ve yalıtıma ihtiyacı var. 21 bin 500 kilometrelik bölümünde ise, korozyon nedeni ile, olması gerekenin altında basınçlarda pompalama yapılabiliyor.

Mavi'de avans kıyağı

Beyaz Enerji Operasyonu kapsamında DGM Savcısı Cengiz Köksal tarafından mercek altına alınan Mavi Akım Projesi'nin Samsun-Ankara kısmında OHS Konsorsiyumu'na BOTAŞ'ın yüzde 15'lik avansı, ödenek izni olmamasına rağmen ödediği belirlendi.

Yeni Şafak'ın ele geçirdiği, Yatırımlar Grup Başkanlığı'nın 30 Temmuz 1999 tarihli Genel Müdürlük makamına yazdığı yazıda, OHS'ye yüzde 15'lik avans bedeli olarak 50 milyon 962 bin 500 dolar ödenmesi isteniyor. Genel Müdür Gökhan Yardım yazıyı, altına "Uygun görüşle arzolunur" notunu düşerek onaylıyor. BOTAŞ, 3 Kasım 1999'da ödenek olmadığı için DPT'den ödenek talep ediyor. n Hüseyin ÖZAY / ANKARA

Savcı Rusya'dan bilgi isteyecek

Yeni Şafak, kamuoyunun büyük bir dikkatle takip ettiği Beyaz Enerji ve Mavi Akım soruşturmalarına ışık tutuyor. Mavi Akım soruşturmasını bir hafta önce Savcı Nuh Mete Yüksel'den devralan DGM Savcısı Cengiz Köksal'ın, yoğun bir şekilde eldeki belge ve bilgileri inceleyip olaya hakim olmaya çalıştığı öğrenildi.

Mavi Akım olayının Yeni Şafak yazarları Nazlı Ilıcak ve Fehmi Koru tarafından gündeme getirildiği tarihten itibaren Yeni Şafak'ta yayımlanan köşe yazısı ve haberleri derleyip kalın bir dosya haline getiren Köksal, her gün düzenli olarak Yeni Şafak okumaya başladı.

Bu arada Mavi Akım tartışmalarında önemli bir yer tutan fotoğraf üzerinde de hassasiyetle duran Köksal, ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz, eski Enerji Bakanı Cumhur Ersümer, Turgut Yılmaz, Yılmaz Karakoyunlu, Erdal Aksoy ve işadamı Şarık Tara'ın yer aldığı fotoğrafta, Moskova Belediye Başkanı Lujkov'un sağ yanındaki yüzü görünmeyen siyah saçlı kişinin kim olduğunu saptayacak. Soruşturmanın şimdilik çerçevesini ve yönünü belirlemeye çalışan Köksal, fotoğrafta yer alan kişinin Gazprom Yönetim Kurulu Başkanı Çernomirdin'in olup olmadığını belirlemek için gerekirse Adalet ve Dışişleri Bakanlıkları kanalıyla Rusya'ya yazı yazıp yetkililerden bilgi isteyecek.