Suç enkazı

Van'da 500'ü aşkın insanın ölümüne, 2 binden fazlasının da yaralanmasına yol açan 7,2'lik depremde binaların yıkılma nedeniyle ilgili ilk teknik rapor yayımlandı. İstanbul Üniversitesi (İÜ) Doğal Afetler Arama Kurtarma Ekibi'nin (İSÜDAK) deprem sonrası hazırladığı raporda, hasarlı binaların genelinde beton kalitesinin düşük olduğunun görüldüğü vurgulandı. Depremden etkilenen binalar üzerinde yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan rapor, bölgedeki binaların çoğunda işçilik kalitesinin düşük olduğunu ve özellikle betonarme binalarda elenmemiş dere kumu kullanıldığını ortaya koydu. Rapora göre, inşaatlarda kullanılan çakıl, kırılmış taş ve kum gibi dolgu malzemelerinin oranlarında da standartlara uyulmamış.

İstanbul Üniversitesi akademik personelleri Yrd. Doç. Dr. Erdem Damcı, Dr. Gebrail Bekdaş, Rasim Temur ile Dr. Barış Sayın'ın hazırladığı teknik raporda, özellikle betonarme elemanlarda elenmemiş dere kumu kullanıldığı ve kullanılan agreganın nizami olmadığı belirtiliyor. Raporda, 'Malzeme içerisinde bulunan agrega boyutlarının 10 cm'ye varan değerlere ulaştığı ve kabul edilen sınırının çok üzerinde olduğu görülmüştür. Benzer kusurların 1 Mayıs 2003 Bingöl Depremi'nde hasar gören binalarda tespit edilen kusurlarla büyük oranda benzerlikler gösterdiği belirlenmiştir' deniliyor.

Hasarlı binaların özellikle Vanyolu Caddesi, Kışla Caddesi ile ilçe merkezinde Alkanat, Tekevler, Tugay ve Zeylan caddelerinin bulunduğu bölgelerde yoğunlaştığı belirtilen raporda 'Yıkılan binaların önemli bir kısmı toptan göçme durumunda olup, diğer ağır hasarlı binalarda ise genellikle zemin üstündeki ilk iki katın yıkılarak kısmen göçtüğü ve yüksek tehlike arz ettiği gözlenmiştir. Bazı binalarda ise ara katların yıkıldığı görülmüştür. Ağır hasar görmeyen bazı binalarda ise usulüne uygun inşa edilmeyen çatı kalkan duvarlarının devrilerek çevresine zarar verdiği, can ve mal güvenliğini tehdit ettiği bir kez daha saptanmıştır...' ifadelerine yer veriliyor.

Bu arada deprem sonrası kriz merkezi bünyesinde oluşturulan hasar tespit komisyonunun Van ve Erciş'te inceleme yaptığı 84 binadan 27'sinin 'riskli' olduğu açıklandı. Özellikle kamu binalarında inceleme yapan komisyon, 84 binadan 2'sine 'girilemez', 27'sine 'kullanılması riskli', 55'ine ise 'kullanılabilir' raporu verdi. Girilemez denilen ve yıkılmak üzere olan binaların, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi ek binası ile Erciş'teki eski hükümet konağı olduğu belirtildi.

Van ve Erciş Cumhuriyet Başsavcılıkları, depremde yıkılan binalarla ilgili soruşturma başlattı. Van Cumhuriyet Başsavcılığı'nca ilk olarak Van'da sahibi tarafından kolonlarının kesildiği iddia edilen ve yıkılan 7 katlı binayla ilgili soruşturma başlatıldı. Kent merkezindeki yıkılan diğer binaların da soruşturma kapsamına alınacağı bildirildi. Erciş Cumhuriyet Başsavcılığı da, ilçe merkezinde yıkılan binalarla ilgili soruşturma açtı.

Erciş'te 30 kişiye mezar olan 6 katlı Sevgi Apartmanı'nın müteahhidi Salih Ölmez, hakkında soruşturma açılacak müteahhitlerin başında geliyor. Yıkılan apartmanın karşısında villası olan ve Erçişliler çadır kuyruğunda saatlerce beklerken villasının bahçesine kurdurduğu 2 adet çadırda keyif süren Ölmez, kamuoyunun tepkisini çekmişti. Basında, hakkında çıkan haberler sonrası açıklamada bulunan müteahhit Salih Ölmez, suçunun olması durumunda her türlü cezaya hazır olduğunu söyledi. Ölmez, Erciş'te sadece Sevgi Apartmanı'nı inşa etmediğini, inşa ettiği 35'e yakın bina olduğunu ve bu binalardan sadece Sevgi Apartmanı'nın yıkıldığını aktardı. Ölmez, bahçesinde kurduğu çadırlarda da sadece kendisinin değil, toplam altı ailenin kaldığını iddia etti. Ölmez: "Eğer bu çadırları bana çok görüyorlarsa kaldırmaya hazırım" diye konuştu. Ölmez'in yaptığı bina ile birlikte Van'ın merkezinde yıkılan Nezir Baş Apartmanı da dikkat çekmişti. 7 katlı 32 daireli apartmanın 20'den fazla kişiye mezar olduğu ifade ediliyor. Çok sayıda öğretmen ve öğrencinin ölümüne neden olan apartmanın sahibi Nezir Baş'ın, yıllar önce binanın girişindeki dükkana bir otomobil servisi açtığı, otomobillerin rahat hareket etmesi için dükkanın içindeki kolonları kestiği ortaya çıkmıştı.