Susurluk imajı polisi gerdi

Hayır şaşırmadım. Ben öteden beri bir şeye dikkat çekiyorum. O da Susurluk hadisesinin ortaya çıkışıyla bunu çağrıştıran tüm olumsuzlukların tek bir adresi olarak Emniyet Teşkilatı'nın kabul edilmesidir. Susurluk çeşitli unsurlardan meydana gelmesine rağmen, üzerinde durulan polis oldu ve daha sonra da Türkiye'deki tüm olumsuzlukların nedeni olarak sadece Emniyet gösterildi. Tabii, her kurumda çürük elmalar vardır. Bunlar ayıklanır ama sistematik olarak kurumlar üzerinde baskı uygularsanız, bu birikir. Ayrıca, polis teşkilatının özlük hakları konusunda, ekonomik anlamda, terfi sisteminde, tayinde vesairede çok ciddi problemleri vardır. Bu konularda bir iyileştirme yapmazsanız ve buna karşılık birinin başına taş düşse bunu polisten bilirseniz olacağı budur.

Başta, polise eğitim verilirken yapılan yanlışlar var. Buna ilk dikkat çeken Bakanlardan birisiyim. Bu yüzden hiç Polis Okulu açmadım. Çünkü, 8 aylık eğitimin polis memurluğu için yetmeyeceğini düşünüyordum. Çevik Kuvvet'in diğer Emniyet mensuplarından düşük maaş alması da sözkonusu da değil. Ama, en fazla itilip kakılan onlar olduğu için onlar patladı.

Genç, liseyi bitiriyor sonra da sekiz aylık bir eğitimden sonra polis oluyor. Bu sürede silah kullanmayı, silahlar arasındaki deneyimi, kanunu, hukuku, halkla ilişkileri, insan hakları, bedensel becerileri öğrenecek. Tabii ki yeterli değil. Sadece Çevik Kuvvet değil, akademi eğitimi almayan bütün polisler böyledir. Sonra çalışma şartları çok ağır. Ama, Susurluk'a kadar bu insanların sırtı sıvazlanıyordu. "Allah razı olsun" deniyordu. Şimdi bu da yok. Susurluk'un faturası tamamen polisin sırtına yüklendi. Onlar da haklı olarak "Bu ağır şartlarda görev yapıyorum. Ama, vatandaş bana bütün olumsuzlukların nedeniymişim gibi bakıyor" diye düşünüyor. 200-300 milyon maaş alıp, 12 milyar dolarlık banka hortumlanmasını seyreden; üç vesaitle evine gidip, ertesi gün çocuğuna okul parasını nasıl vereceğini düşünen polis, bir de günah keçisi ilan edilmişse doğal olarak patlar.

Eylemleri izledim, yüz ifadelerine baktım. Ben 12 Eylül öncesini de o dönemin aktörlerinden birisi olarak biliyorum; yüzlerinde o dönemi çağrıştıran ifadeler yoktu. Ötesini berisini eşelemeyi bırakalım. Herkese düşen bir an önce bu insanların sorunlarını çözmektir.

Canına tak etmiş insanların ruh halini gördüm...

Herhalde en pahalı, hayat şartlarının en zor olduğu iller olsa gerek. Buralarda en fazla canı yanan insanlar bulunuyor. Bir taraftan Af Kanunu, üç polisin şehit edilmesi gibi faktörler de etkili oldu. Bir el var idiyse bile polisi harekete geçirmeye müsait bir vasat da vardı. Provokasyon iddiasına değil, bu insanların neden provoke olduğuna bakmamız lazım.

Evet, şimdi sıra bu polisi yürüten vasatın ortadan kaldırılmasına gelmiştir. Tantan sevdiğimiz saydığımız bir isimdir. Gerekeni yapacağına inanıyoruz.

Olayın ilk tepkisi. Fakat, Tantan'ı Tantan yapan bu teşkilattır. İnsaflı olmakta fayda vardır.

Türkiye'de siyaset kurumunun iktidar olmakla muktedir olmak arasındaki farkı göremediği anlaşılıyor. Olup-biten siyaset kurumunun muktedir olamama durumunun sonucudur. 28 Şubat'ta da aynı şey olmadı mı? Hükümet açısından ipin elden kaçtığı bir yapı var ortada. İpin uçu kaçtığı zaman o boşluğu birileri doldurur.

Bunun tamamen kitle psikolojisiyle ilgili olduğunu düşünüyorum. Ağır görev şartlarının yansımasıdır. Spontane bir hareket olduğuna inanıyorum. Çok fazla eşelenmesinin faydası yok. İşte o zaman, korktuğumuz başımıza gelir. Teşkilatın yöneticileri de o mantıkla bakmalı meseleye...

Herhalde, eski bir İçişleri Bakanı olarak böyle bir aracılık için uygun bir isim sayılmam. Şimdi, biliyoruz ki örgüt liderleri bir kenarda oturuyor bir sekilde o örgüte girmiş genç insanlar ölüm orucu için zorlanıyor. Fakat, temel problem devletin cezaevlerinde yıllardır bir otorite sağlayamamasıdır. Cezevleri örgütlerin eğitim alanları haline gelmiştir. Buna rağmen madem ki olay bu noktaya gelmiştir elbette ki diyalog yolu açılmalıdır.

Değişim, dönüşüm sancıları çeken ülkelerde bu tür uç vermeler olur. Mesela, laik-dinci kutuplaşması gibi. Bu ve benzeri kutuplaşmalar birer tuzaktır. Asıl kutuplaşma Türkiye'yi şeffalığın, bilginin, demokrasinin öne geçtiği bir ülke yapmak isteyenlerle; 1930'lara götürmek isteyenler arasında olduğunu düşünüyorum. Siz çok önemli bir dönüşümü talep ediyorsunuz. Tam demokrasi dediğiniz zaman, sınıflar arasında geçirgenliğin çoğalmasını talep ediyorsunuz. Anadolu'nun sermayeden pay almayı istediği yeni bir dönem bu. İktidar erki elindeki gücü sizinle paylaşmak ister mi? Altındaki sandalyenin kaymasından korkanlar bile bu kutuplaşmanın bir tarafı olabiliyorlar. Bu durumda tabii ki birileri düğmeye basmak isteyecektir.

21. yüzyılın eşiğinde, globalleşen dünyada, internetin hayatımıza girdiği dönemde bunun mümkün olacağını düşünmüyorum. Birçok kişinin benim gibi düşündüğünü sanıyorum.

Türkiye'de toplumsal, kurumsal ve bireysel olarak bir perspektif çarpılması yaşıyoruz. Değişim ve dönüşümün kaçınılmaz olduğu görülünce bireyler de kurumlar da korkmaya başlıyor. Güvenin tesis edilmesi lazım. Siyasi irade sakin, sükünetli bir söylem ve kararlı bir duruşla bunu tesis edecek. Endişeler, otoriter yapının arkasına gizlenir. Bunun önüne açıklık ve şeffaflıkla geçebilirsiniz.

İstikrar diye talep edilen şey aslında statüko da ondan. Bunun temelinde de "öğrenilmiş acizlik" denilen olay vardır. Bilimsel bir deney... Bir akvaryuma büyük ve küçük balıklar konuyor. Bir süre sonra, yiyecek bulamayan büyük balıklar küçükleri yiyor. Daha sonra araya bir cam bölme yerleştiriliyor. Tam 29 saat büyük balıklar küçük balıkları yemek için o cama kendilerini vuruyorlar. Sonra, yiyemeyeceklerini öğrenip vazgeçiyorlar. Ardından cam bölme çekiliyor. Küçük balıklar büyük balıkların gözlerinin önünde tur atıp duruyorlar ama büyük balıklar onları yemiyorlar ve yem verilmediği için de açlıktan ölüyorlar. Bunun adına sosyal psikolojide "öğrenilmiş acizlik" deniyor. Örneklerini siyasette, toplumda görebilirsiniz. Mahkemelik olmamak için ayrıca örnek vermiyorum ama bu şablonu koyarsanız birçok şey açığa çıkar. Buna karşılık yeni yüzyılın en önemli değeri farkındalığın artmasıdır. Ben bu anlayışın öğrenilmiş acizliği yıkacağını düşünüyorum.

Tansu Hanım'ın mücade azmi kırılmış

"Yeter artık" diyen ya partiden atılıyor ya da bir daha seçilemiyor. Doğru bildiğinizi yapmaya kalkınca da sonuçta hep yalnız kalıyorsunuz. Doğrusu, mevcut siyasi partiler ve seçim yasalarıyla da bu yapının kırılması çok zordur. Parti disiplini denilen şey milletvekilini etkisizleştiriyor...

Bakın, biz parti olarak "Ne oluyor kardeşim?" sorusunu sorduk. Belki bazı iletişim hataları yaptık ama o sorgulamanın neticesinde beklediğimiz kadar oy alamadık. Bu sonuç yaptığımızın yanlışlığını göstermiyordu. Sebat etmeliydik. Siyasette de yapılan en büyük yanlış doğru bildiğinizde sebat etmemektir. Problem burada...Bir de iradeyi kıran olaylar yaşanıyor. Kendimden örnek vereyim. Ben bu mücadelede hem maddi hem de manevi bedel ödemiş bir politikacıyım. 53 milyar lira tazminata mahkum oldum, kendim ödüyorum.

İşte bu soru, aslında bir cevap.

Burası önemli değil. Bir tarizim ya da sıkıntım yok. Anlatmak istediğim yalnızlığın görülmesidir. Yani, başınızın verilebileceğini görüyorsunuz. Size sahip çıkılmadığını görüyorsunuz. Korkuların, endişelerin bazı insanlarda egemen olduğunu görüyorsunuz. Aslında, beklediğiniz en fazla sırtınızın sıvazlanması. O da yapılmadığı zaman başka bir sorgulama başlıyor.

Bunu konuşmayalım. Ben sadece bir başkasını örnek veremeyeceğim için kendi özelimden yola çıkarak önemli bir konuyu anlatmaya çalışıyorum. Dürüst kalmış, cesur davranan politikacılara sahip çıkılmıyor. Bir süre sonra "Sen de çok fazla konuştun kardeşim" deniyor. Bir genel başkan yardımcısı "Ağzından çıkan lafı kulağın duymalı" diyor. Yani, Mustafa Muğlalı vak'aları yaşanmaya başlıyor.

Benim genel başkanım, ben de DYP'nin bir üyesiyim. Bu çerçevede bir ilişkimiz var.

18 Nisan seçim sonuçlarının analizi konusunda farklı noktalarda kaldık. Tespitlerime çok fazla kulak verilmediğini gördüm. Bunun için de genel başkan yardımcılığından istifa ettim. Ben, DYP'nin 1997-99 dönemindeki mücadelesinin çok haysiyetli bir mücadele olduğunu düşünüyorum.

O dönemdeki mücadele azminde biraz kırılma olduğunu görüyorum.

Onu bilemem ama, eski ilişkilerin kurulabilmesinin yolu arkanızda halk desteğinin olmasından geçer. Bu güce sahip olmak zorundasınız.

Bizim partimiz kökü çok eskilere dayanan kurumsal kimliğini oluşturmuş bir parti. Bazı hataları yapmazsak, bazı hatalarımızda direnmezsek iyiye gider. Mesela, altında benim de imzamın olduğu kararlarla 125 bin partili ihraç edilmiş. Kendimi bu konuda sütten çıkmış ak kaşık saymıyorum. Bu tür hatalardan vazgeçersek, küstürdüğümüz insanları kazanırsak; sonra, 4 milyon 800 bin genç yeni seçmenin beklentilerini karşılayacak politikalar ortaya koyabilirsek DYP'den elbette ki umutluyum. --------------- imza ve tarih ---------------- --------------- imza ve tarih ---------------- Geri OKU