Tahkim'de Danıştay pürüzü

İstanbul - TBMM Anayasa Komisyonu'nda görüşülmekte olan Uluslararası Tahkim konusunda en önemli pürüz Anayasa`nın 155. maddesine göre kamu imtiyaz şartname ve sözleşmeleri inceleme yetkisinin Danıştay'dan alınması noktasında odaklaştı. Uzmanlar, söz konusu madde dışında Uluslararası Tahkim Tasarısı'nın yargı sistemini devre dışı bırakmadığını belirterek, Uluslarası Tahkim'de hakemlerin aldıkları kararların Türk mahkemelerinin kontrolünden geçeceğini söylediler. Anlaşmazlıklarda hakemlik görevi yapan Prof. Dr. Cemal Şanlı, hükümet tarafından hazırlanan Uluslararası Tahkim Yasa Tasarısı'nın Anayasa'nın 155. maddesinde getirdiği değişikliğin düzeltilmesi gerektiğini belirterek, "Kamu imtiyaz sözleşmelerinde Danıştay'ın inceleme yetkisinin elinden alınması yanlış. Bu düzeltilmeli ancak Danıştay'ın inceleme süresinin de sınırlandırılması gerekir" dedi.

Uluslararası Tahkim uygulamasının "Türk yargı sistemini devre dışı bırakacağı" yolundaki endişelerin yersiz olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Cemal Şanlı, tahkimde hakemlerin verdiği kararların icraata dönüşmeden önce Türk mahkemelerinin kontrolünden geçtiğini söyledi. Hakemler tarafından verilen kararın uygunsuzluğuna karar verildiğinde kararın uygulanmadığını belirten Şanlı, hakemlerin de tüzük ve yönetmeliklere göre karar verdiğini ifade etti.

Uluslarası Tahkim'in beynelmilel bir yargı sistemi olduğuna işaret eden Şanlı, "Uluslararası Tahkim taraflara yeni bir imkan getiriyor. İçeride ve dışarıda tahkime gidebilirsin, diyor. Yani yeni bir tercih getiriyor. Taraflar karşılıklı anlaşarak tahkime gidiyor. 10 gün içersinde taraflar birer hakem seçiyor, seçilen o iki hakem de üçüncü bir hakem seçerek, konuyu görüşüyor. Yeni yasa kimseye zorla tahkime git demiyor. Taraflar isterse tahkime gidiyor. Eğer bu uygulamaya kapılarınızı kaparsanız iş yapamazsınız" dedi.

Uluslararası Tahkim uygulamasının bütün dünyada uygulandığına dikkat çeken Şanlı, özellikle dünya ticaretine yön veren Singapur'un bütün ticaretini bu yolla yaptığını söyledi. İspanya, Fransa ve Almanya'nın da ticaretini hakemler aracılığıyla çözdüğüne dikkat çeken Şanlı, Türkiye'de de anlaşmazlıkları çözen hakemlerin olduğunu belirtti. İstanbul Barosu Başkanı Yücel Sayman, Prof. Dr. Turgut Kalpsuz, Prof. Dr. Oğuz İmregün ve Prof Dr. Ünal Tekinalp'in hakemlik yaptığını belirterek, "Konusunda uzmanlaşmış her kişi hakem olabilir. Ve bu hakemler öyle gelişigüzel kararlar vermezler. Tüzük ve yönetmeliklere göre hareket ederler" dedi.

Uluslararası Tahkim'in önemli bir uygulama olduğunu belirten Prof. Şanlı, hükümetin hazırladığı Uluslararası Tahkim Yasa Tasarısı'nın ise eksik olduğunu söyledi. Özellikle Anayasa`nın 155. maddesine göre imtiyaz şartname ve sözleşmeleri inceleme yetkisinin Danıştay'dan alınarak, Danıştay`ın bu görevinin "şartname ve sözleşmeler hakkında görüş ve düşünce bildirme" olarak değiştirilmesinin yanlış olduğuna dikkat çeken Şanlı, "Kamu imtiyaz şartname ve sözleşmelerinde Danıştay'ın inceleme yetkisinin elinden alınması yanlış. Bu düzeltilmeli ancak Danıştay'ın inceleme süresinin de sınırlandırılması gerekir. Çünkü çoğu zaman Danıştay bu süreyi çok uzatıyor. Bu da işlerin aksamasına neden oluyor" diye konuştu. ------- Geri OKU ------------------