Tek kutuplu ekonomi tsunami etkisi yapıyor

MÜSİAD 3. Dönem Başkanı Dr. Ömer Bolat, yeni krizler yaşamaması için tek kutuplu finans modeli yerine çok kutuplu yeni bir sistem oluşturulması gerektiğini söyledi. MÜSİAD Hizmet Sektör Kurulu Genişletilmiş İstişare Toplantısı'nda konuşan Bolat "ABD ve İngiltere başta olmak üzere birçok ülkede uygulanan mortgage sistemi titan zinciri gibi devam ederken birden domino kağıtları gibi çöktü. Emtia ve gıda ürünlerindeki astronomik artışlar enflasyonu yükseltti" dedi.

Bolat, "Dünyadaki reel ekonominin karşılığı 50 trilyon dolar iken, dünyadaki mali varlıkların değeri 175 trilyon dolardı. Yani 3.5 katıydı. Finans sektöründe türev ürünler adı altında inanılmaz kâğıtlar çıktı. Aktörler ve ürünler çeşitlendi. Bunu da finans kuruluşlarının yöneticileri tetikledi. Çünkü milyon dolarlar seviyesinde maaş ve primler alıyorlardı O yüzden riskli ürünlere girmekten kaçınmadılar. Devletelerin hatası da bu finans kuruluşlarını denetleyememek oldu" dedi.

Yeni bir düzenin kurulamaması durumunda iniş ve çıkışların 10-15 yıl içinde yeniden yaşanacağını öne süren Bolat, "Alınan tedbirlerle 2009 sonundan itibaren çıkış başlayacak. ABD ve dolar odaklı tek merkezli ve tek para birimli sistem yerine Çin ve Ortadoğu merkezli çok kutuplu bir finansal sistem ve yeni ağırlık merkezlerinin oluşturulması lazım. Yoksa bugün olduğu gibi ABD'de oluşan küçük bir deprem dünyaya tsunami olarak yansır" dedi.

Dünyada ve Türkiye'de güven probleminin aşılamadığını kaydeden Bolat, "MB ve hükümetin kararlı adımlarına rağmen bankaların uyguladığı faiz oranları hâlâ fahiş seviyeler. Aylık 1.5'lara inen banka faizleri yüzde 1.2'lere düşerse tüketim de giderek canlanır. 2009 yılında Avrupa'ya ihracattan hayır yok. O nedenle iç tüketimin canlanması lazım. Bunun için de faizlerin düşmesi gerekiyor" dedi.

Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Dr. İbrahim Turhan, gelecek dönem perspek-tifleri için "Belki de Merkez Bankası, tarihinde ilk defa dengeleyici para politikası izleyecektir" dedi. Müstakil Sanayi ve İş Adamları Derneği (MÜSİAD) Gençlik Kurulu'nun düzenlediği ve 2008 yılı değerlendirmesi ve 2009 beklentilerinin tartışıldığı toplantıda konuşan İbrahim Turhan, bankalar arası döviz piyasasında, Merkez Bankası'nın riske aracılık etmesini sağladıklarını, böylelikle faiz oranlarını aşağıya çektiklerini ve bankalara ihtiyaç duydukları likiditeyi eksiksiz olarak ve zamanında sağladıklarını belirtti. İbrahim Turhan, gelecekteki çalışmaları için, "Perspektifimiz, Merkez Bankası'nın kendisine kanunla verilmiş olan fiyat istikrarını sağlamak amacıyla çelişmemek kaydıyla, finansal sektörün, kredi mekanizmasının sağlıklı işlemesini sağlamak ve ekonomik devrelerdeki aşırı dalgalanmaları önlemektir. Belki de Merkez Bankası, tarihinde ilk defa dengeleyici para politikası izleyecektir" diye konuştu.