Tarihin tozunu alıyorlar

----------------------- Haberler başlangıç---------------------------

Oktay Mehmet

Atatürk Kataplığı'nda her biri 100 ila 500 yıllık 250 bin kitap, 100 bin harita, ünlü tarihçilere ait 4 bin yazma eser ve çeşitli dillerde yayınlanmış 150 bin cilt gazete bulunuyor. Nem, rutubet, kurt gibi etkenlerin zararlarıyla tahribata uğrayan tarihi eserlerin imdadına kütüphanenin kadrolu restaratörleri yetişti. Eserlerin hastalıklı bölümlerini falçatayla temizleyen uzmanlar, bazen bir sayfanın restorasyonunu 3-4 günde yapıyor. Atatürk Kitaplığı'nda 10 yıldır görev yapan 3 restaratör çalışmalarıyla tarihin gün yüzüne çıkmasını sağlayan çok kıymetli eserlere adeta can veriyorlar. Atatürk Kitaplığı Restorasyon Sorumlusu Nergis Uslu, kütüphanede yer alan ve tahribata uğramış her esere farklı işlem uygulandığını belirtiyor. Özellikle yazma eserlerin restorasyonunun büyük titizlik gerektiğini ifade eden Uslu çalışmalarıyla ilgili şunları söyledi:

"Restorasyonu yapılacak bir yazma eserin eğer mürekkebi akmıyorsa önce kuru, sonra da alkol su karışımı sıva ile temizliği yapılır. Daha sonra eserin hastalıklı bölümleri falçatayla temizleniyor. Daha sonra kurt yenikleri japon kağıdı lifleri ile dolduruluyor. Bir sayfanın restorasyon işlemi bazen 3- 4 gün sürebilir" dedi.

Atatürk Kitaplığı'nda restorasayon çalışmasından geçmiş bir eseri orijinalinden ayırmak neredeyse mümkün değil. Özellikle kütüphanenin depolarında rulo halinde saklanan haritalar büyük tahribata uğruyor. Parça parça olmuş bir vaziyette kütüphanenin restorasyon servisine getirilen haritaların önce (lego gibi) hangi parçanın nereye ait olduğu tespit ediliyor. Kirli ve tozlu olan haritaların önce özel silgi ve fırçayla kaba temizliği yapılıyor.

Özel bir sıvı ile de ince temizliği yapılan haritalar preslenerek bir müddet kurumaya bırakılır. Parçalarının birleştirme işlemi tamamlanan haritanın arka yüzeyi japon kağıdıyla kaplanıyor. Yüzeyindeki yırtıklar yamandıktan sonra lifleri yatırılan haritanın restorasyon işlemi tamamlanmış sayılır. Restaratör Uslu, restorasyon işlemleri tamamlanmış haritaların yeniden rulo yapılarak saklanmasının uygun olmadığını ifade etti.

Atatürk Kitaplığı'ndaki eserlerin daha uzun ömürlü olmasına büyük özen gösteriliyor. Her gün depo ve kitapların bulunduğu bölümlerde nem ve rutubet ölçümü yapılıyor. Eğer ortamın rutbeti fazlaysa, özel cihazlarla nem düşürme işlemi uygulanıyor. Rutubet düşük ise bunun tam tersi yapılarak ortama nem veriliyor. Kütüphanede işitme engelli vatandaşların kullanımına açık sesli kütüphane bulunuyor. Yine kütüphanede yabancı araştırmaların çalışma yapması için özel bir bölüm yer alıyor. Kütüphane bünyesinde hizmet veren 3 adet gezici kütüphane ise bütün İstanbul'u dolaşarak gençlere ödünç kitap veriyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından imar planında yeşil alan olarak gözüktüğü için yıkım kararı alınan Eminönü'ndeki Polonya Pazarı'nda sabah saatlerinde gergin anlar yaşandı. Pazarda bulunan yaklaşık 540 dükkan, çok sayıda çevik kuvvet ve zabıta ekiplerinin yoğun güvenlik önlemleri altında tahliye edilmeye başlandı. Tebligatın kendilerine geç ulaştığını belirten Polonya Pazarı esnafı, "Çok sayıda mallarımız içeride kaldı. Dükkanlarımızı 24 saat içinde boşaltmamızı söylediler. Tebligat elimize çok geç ulaştı. Böyle tahliye olmaz. Bize başka yer tahsis edilmeli" diyerek olaya tepki gösterdi. Tahliye sırasında elinden yaralanan bir zabıta görevlisi de ambulansla hastaneye kaldırıldı.