Van'ı görünmeyen fay salladı

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dekanı ve Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Danışma Kurulu üyesi Prof. Dr. Orhan Tatar, Van depremini oluşturan fayın, sıkışma etkisi altında oluşan bir ters faydan kaynaklandığını belirtti. Jeoloji Bölümü öğretim üyesi de olan Tatar, Türkiye'deki deprem kuşaklarının belirlenmesinde aktif ve diri fayların konumunun esas alındığını belirtti. Prof. Dr. Tatar, aktif fayların son 10 bin yılda bir deprem üretmiş olup halen üzerinde enerji biriktiren ve gelecekte üzerinde bir deprem olma potansiyeli bulunan faylar olarak tanımlandığını ifade ederek, bu fayların üzerinde yılda belli bir hızda hareket olduğunu bildirdi.

Prof. Dr. Tatar, 'Çaldıran Muradiye civarındaki bir bölge. Burada da yine Bingöl Karlıova civarında son bulduğunu düşündüğümüz Kuzey Anadolu fay zonunun uzanımına paralel, yani kuzeybatı-güneydoğu uzantılı, daha kısa uzanımlı doğrultu atımlı birtakım faylar var. 1976 Çaldıran depremi bunlardan bir tanesi üzerinde meydana geldi. Ama Van'ın güneyinde kalan bölgede, 'ters fay' diye adlandırdığımız, sıkışma sonucunda meydana gelen faylar var" dedi. Prof. Dr. Tatar, şöyle dedi: " Güneyde Arabistan, kuzeyde de Avrasya plakası var. Bu iki plaka belli bir hızla birbirine yaklaşıyor ve bölgede sıkışmayla ilişkili deformasyonlar oluşturuyor. 23 Ekimde meydana gelen Van depremini oluşturan fayın böyle bir sıkışma etkisi altında oluşan bir ters faydan kaynaklandığını görüyoruz. Bu bugüne kadar MTA'nın hazırlamış olduğu Türkiye Diri Fay Haritası üzerinde gözükmeyen bir fay. Bu, sürpriz bir deprem. Kuzeyinde birtakım aktif fay zonları var ama depremin merkez üssü olan Van'ın kuzeyindeki Tabanlı köyü civarında, yani Erçek Gölü'nün olduğu kesimde bu depremi meydana getiren fayın yüzeyde izini göremiyoruz.'

Bir bölgedeki 'mikrosismik aktivite' diye adlandırılan çok küçük boyuttaki depremlerin izlenebilmesinin önemli olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Tatar, 'Bu da bize şunu söyleyecek, burada deprem oluyorsa demek ki bunu üreten aktif bir fay var. Ama bu aktif fayın izini yukarıda, yüzeyde göremiyoruz. Bu, derinlerde var olan aktif bir fay. Dolayısıyla bu fayın üzerinde birtakım mikro depremler meydana geliyorsa 'bu gelecekte büyük bir depremi oluşturabilecek bir enerjiyi biriktirebilir' diye yorum yapmanız mümkün. Bu anlarda mikro sismik aktiviteyi izlemek çok önemli' dedi.