Yıkılmayacak SÖZÜ

Suudi Arabistan'ın Kâbe'de hacıların tavafı için daha fazla yer açmak amacıyla gündeme getirdiği Osmanlı revaklarının yıkımı projesi, Türkiye'nin girişimleri sayesinde ertelendi. Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, Suudi Arabistan yönetiminin yıkım kararını 4 ay uygulamayacağını söyledi. Türk hükümetinin Suudi Arabistanlı muhataplarıyla yaptığı görüşmelerin olumlu sonuç verdiğini anlatan Bozdağ, “Dışişleri Bakanımız Ahmet Davutoğlu, Suudi Dışişleri Bakanı ile yaptığı görüşmede yıkım kararını 4 ay süreyle durdurma sözü aldı. Bu süre zarfında Kâbe'nin yüce maneviyatı ruhaniyesinin korunması için revakları yıkmadan Kâbe alanını genişletme konusunda görüşmeler yapacağız” dedi.

Bozdağ, Suudi makamlarının tavaf alanının özellikle Hac döneminde yetersiz kalması yönündeki gerekçesine karşı, Kâbe'nin manevi atmosferinin de korunması gerektiğini söyledi. Bozdağ, “Çevresindeki tarihi yapıları kaldırdığımız zaman Kâbe'nin maneviyatı ruhaniyesi açısından hoş olmayacağını düşünüyoruz” diye konuştu. Önümüzdeki günlerde revakların durumunu konuşmak üzere Suudi Arabistan'dan Türkiye'ye bir heyet geleceğini ifade eden Bozdağ, “Diyanet İşleri Başkanlığımızın misafiri olarak gelecek heyette, Kâbe ve civarını iyi bilen mimar ve mühendisler ile Kâbe'nin sorumluluğunu yürüten yetkililer olacak” şeklinde konuştu.

Kâbe'nin etrafını çeviren ancak Kâbe yüksekliğini aşmayan kubbeli yapılar olan revakların yapımı için çalışmalara Kanuni Sultan Süleyman döneminde başlandı. Revakların projesini Mimar Sinan çizdi. Revaklar, Kanuni Sultan Süleyman'ın oğlu Sultan İkinci Selim döneminde de yapılmış ve Müslümanların hizmetine sunulmuştu. Son 80 yılda Kâbe'nin etrafındaki 300'e yakın eski eser, alan genişletme çalışmaları kapsamında yıkıldı. Suudi yönetiminin son aldığı karara dayanılarak hazırlanan projeyle, Ömer dağındaki düzleştirme çalışmalarıyla birlikte 230 bin metrekarelik alanda oteller, alışveriş merkezleri, otoparklar ve sosyal tesislerin inşa edilmesi planlanıyor.

Suudi Arabistan'dan gelen heyetle toplantı yapacak Türk heyet arasında İslam mimarisi eksperi ünlü mimar Sami Angawi de bulunuyor. Angawi, revakların korunarak alanın genişletilmesi için Suudi yönetimine alternatif proje önerecek. İslami Miraslar Araştırma Komisyonu yetkililerinin de yer alacağı heyet, Kâbe'nin etrafında yer alan çoğunluğu Osmanlı dönemine ait tarihi yapıların yıkılmaması için Türk hükümeti ile ortak çalışma yürütecek. Mekke'de kentsel planlama alanında çalışmalar yapan Suudi mimar Sami Angawi, “Bu proje, doğa ve Allah'ın kutsallığı ile tamamen çelişiyor. Bu proje gerçekleşirse yakında bölgede gökdelenlerden başka bir şey bulamayacaksınız. Gökdelenler ve otellerle Allah'ın evi ticarileştirilmemeli. Hacda, her zaman herkesin eşit olması gerekiyor. Ulus yok, sınıf yok. Kâbe, bu dengeyi bulabildiğimiz tek yer. Kâbe'de dünyevi şeyleri arkanızda bırakmanız lazım” diyerek projeye karşı çıkıyor.