Müzik uyuşturur mu?

Müzik, çağdaş dünyanın yeni uyuşturucusu (mu)dur?" Bu cümleyi, soru ekini çıkarıp okuduğunuzda bir aforizmayla karşılaşacaksınız. Bu aforizma, Emniyet Genel Müdürlüğü'nün yayınladığı, "mesleki fikir, hizmet içi eğitim, haberleşme ve kültür dergisi" olarak tanımlanan Polis Dergisi'nde, Komiser Kadir Ömeroğlu imzalı yazıda yer aldı. Yazının konusu, "Müzik ve Anarşi". Komiser Ömeroğlu, yazının amacını özellikle Narkotik, İstihbarat ve Terörle Mücadele Şube'lerinde çalışan (klasik müzik konserleriyle eğitilmeye çalışılan) meslekdaşlarına "bakış açısı" sunmak olduğunu belirtiyor ve "dinlenen müzik türüne göre işlenen suçlar"ı sıralıyor. Yazar, kimyasal uyuşturucuların genellikle sert müzikle geldiğini belirterek, fakir arabesk dinleyenlerin hap ve esrar, zenginlerin ise kokain kullandıklarını iddia ediyor. Komiser Ömeroğlu yazısına Aristo'dan alıntılarla devam ediyor. "Aristo insanın ruh ve platformdan oluştuğunu söyler. Bazı müzik türlerini dinleyenler tatminden öte tatminsizliğe sürüklenmektedir. Müzik modern dünyanın yeni ruhsal uyuşturucusudur.' Emniyet görevlilerine "bakış açısı" sunan bu yazıda yer alan iddia ve tespitlerin, muhataplarında önyargı oluşturabileceği ve bunun sonucunda bazı müzik kasetlerinin "suç aleti", insanların müzik zevklerine göre "zanlı" sayılabileceği ve sonuçlarının nerelere varabileceği ayrıca tartışılması gereken bir konu. Biz, "müzik ve suç" arasında bir bağlantı kurulup kurulamayacağını, seçilen müziğin kişiyi uyuşturucu kullanımına yöneltip yöneltemeyeceğini sorguladık.

"Aristo, Huizinga ve Adorno Açısından bir ön çalışma: Müzik ve Yabancılaşma" adlı bir çalışması bulunan Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ünsal Oskay, müzik türleri ile uyuştucu kullanımı ve suç arasında herhangi bir bağlantı kurulmasının son derece yanlış olacağını söylüyor. Değişen dünyada konjonktüre bağlı olarak yeni müzik türlerinin çıkmasının doğal olduğunu, bu tür müzikleri dinleyenlerin seçimlerinde farklı etkenlerin belirleyici olabileceğini belirtiyor. Klasik müzik gibi durmuş oturmuş bir müziği seçmenin dahi, üst sınıfın arasına karışmak, güzel görünmek gibi birbirinden farklı bir çok nedeni olabileceğini belirten Oskay, hayatımızın pek çok alanında olduğu gibi dinlediğimiz müziklerin seçimini de, birbirinden bağımsız "müdahil değişkenler"in etkilediğine dikkat çekiyor.

Amerika'da alkol ve madde bağımlılığı Ttedavisi konusunda çalışma yapan psikiyatr Doç. Dr. İlhan Yargıç, araştırmalarının komiser Ömeroğlu'nun çıkarımını doğrulamadığını söylüyor. Yargıç, bazı önermeleri tersinden okuyarak doğru sonuçlara ulaşılamayacağının altını çiziyor.

"Arabeskin babası" kabul edilen, Orhan Gencebay, sanatın işlevlerine dikkat çekiyor. Sanatın güldürmek, ağlatmak, düşündürmek, tedavi etmek, protesto etmek ve yaşamın tüm değerlerini olumlu-olumsuz ele alıp yorumlamak, yaşama yeni anlamlar ve güzellikler kazandırmak gibi işlevleri olduğunu hatırlatıyor. Gencebay şunları söylüyor: " Ülkemizde klişeleşmiş gibi görünen bazı türleri varsa bile, gerçekte halkımız müzik ayrımı yapmadan içinde bulunduğu halet-i ruhiyeye göre tercihini yapmaktadır. Herkes güzel olan herşeyi sevebilir. Küçük grupların benimsediği müzikler tüm kitlelerin beğenisi olarak ifade edilemez."

Giyimden saç-sakal modellerine, okunan kitaplardan dinlenen müziğe kadar kişisel insiyatiflerin geçerli olduğu ve insanları 'kendileştiren' bir alanı, şablonlar aracılığıyla katagorize edip önyargılarla suç isnad etmek, yabancısı olmadığımız ancak tehlikeli bulduğumuz anlayışın yeni bir versiyonu bu yaklaşım. Komiser Ömeroğlu'nun yazısında sık sık başvurduğu Aristo'da, 'özgür' insanların zamanlarını ussal etkinlikler ile değerlendirebilmeleri ve kendilerini yüceltebilmeleri için 'müziği' gerekli görür, ancak, egemen ve özgür olan soylularla özgür olmayan halkın aynı müzikleri dinlemesini sakıncalı bulur. Belli müzik türlerine ait kasetlerin polisin masa düzenleme sanatının bir örneği, dinleyicilerinin de suçlu ilan edilmemesi için öncelikle, 'asayiş'in müzikle bir ilgisi olmadığının hatırlanması, Aristo'dan yüzyıllarca sonra, "özgür" insanların yaşadığı söylenen bu ülkenin insanlarının müzik seçiminde de "özgür" olduklarının ispatı gerekiyor. ------- Geri OKU ------------------