Selçuklu’dan günümüze kokular

M.Ö 3 ve 19. yüzyıllar arasında Mısır, Mezopotamya ve Rodos kökenli tütsü ve parfüm yapımında ve muhafazasında kullanılan eserlerin yer aldığı sergiyi koku uzmanı ve koleksiyoner Bihter Türkan Ergül ile gezdik. 29 Nisan’a kadar açık olacak serginin ilk katında Selçuklu, Osmanlı ve Pera bölgesinde kullanılan parfüm şişeleri, ikinci katında antik dönemde kullanılan malzemelerin replikaları yer alıyor. Alt katta orjinali Louvre müzesinde olan, Bronz Çağı’na ait bilinen ilk parfüm formülünün bulunduğu kil tabletin replikası sergileniyor.

SEVDİĞİNİN KOKUSUNU SAVAŞA GÖTÜRMÜŞ

Sergide görülen eserler için Bihter hanım uzun bir çalışma yürütmüş. Avrupa’da tek tek izlerini sürdüğü şişeleri büyük emeklerle koleksiyonuna dahil etmiş. Süreci şöyle anlatıyor: “287 parçalık koleksiyonun hepsi bana ait ve orijinal. Arkeologlarla yaptığımız alt kat eserlerinin tamamı replika. Diğer eserler ise peşine düşüp, sekiz yılda topladığım parçalar. Zamanında Kapalıçarşı’ya alışverişe gelen turistler ülkelerine kokular götürmüş, şişelerini de hatıra diye saklamış. Fransa ve Balkanlar’dan böyle çok eser getirdim. Aralarında beş bin yıllık olanları var. Amacımız Türk kamu kültürünü yaşatacak objeleri bir araya getirmek ve gelecek nesillere aktarmak.”

Cam, porselen, bakır, gümüş ve altın şişelerin parfüm saklamak için tercih edildiğini söyleyen Ergül, cam ürünlerin günümüze ulaşmasının zor olduğunu dile getirdi: “Daha çok demir, metal, bakır, pirinç ürünler çağımıza ulaşmış. Sergide Birinci Dünya Savaşı’na ait bir koku şişesi var. İnsanlar sevdiklerinin kokularını savaşa götürmüşler. Kokuları genelde mermer kaplarda karıştırmışlar. Bakır imbikleri ise damıtma işlemlerinde kullanmışlar.”