Bayramınız kutlu olsun

Hep bir "Nerde kaldı o eski bayramlar" nostaljisi yükselir bayram günlerinde. Herkes çocukluğunun bayramını anlatır. Zihinlere yer eden günler olduğu içindir bu belki ama, bugün de çocuk olup, çocukluğunun bayramını yaşayanlar var aramızda. Onların zihinlerinde kalacak bayrama yakışır bir bayramı yaşatmak ve yaşamak elimizde. Maksadımız "nerde o eski bayramlar" nostaljisine düşmek değil. Çünkü: bugün bayram. Bayramı bir tatil fırsatı olarak değerlendirenlerin dışında, bayramı "bayram ederek" yaşamak isteyenler bunu zaten yerine getirecek. Çocuklara özgü günler gibi algılansa da, bayram hepimizin. Bayramınız kutlu olsun...

Bayramınız kutlu olsun. Bizden önceki fıkra yazarları bayram günlerinde eski bayramları yazarlardı. Zamanın neyi ne kadar rötuşladığını anlatırlardı. Eski bayram özlemi olurdu. Benim özlediğim eski bayram yok. Çünkü, ilkokul üçüncü sınıfta yatılı okula verilmiştim. Ailem burda olmadığından bayram tatilinde gidebileceğim bir yerim olmazdı. Yurt müdürleri bir tramvay kiralayarak yurtta kalan 10-15 çocuğu İstanbul'da gezdirirdi. Biz, çocuklar yalnız başımıza boş yemekhanenin bir masasında yerdik yemeğimizi. Yalnızlık vardı çocukluğumda. Gençliğimde de parasızlık ve mahkemeler. Bunun nesini özliyeyim ki! Ama iyi ki kitaplar vardı. Zaten yazarların bayramı olmaz.

İnsanların bayramdan kaçmadıkları bir bayram özlüyorum. Bayramla tatil özdeşleşmeye başladı, şehirlerdeki hayat yüzünden insanlar buna alıştırılıyor. Bunun için insanları suçlamamak lazım. Bayramı bayram olarak yaşayalım diyenler var ama bunun önünde engeller de var. İnsanlar kurbanını nerede keseceğini düşünüyor. Tabii buna çözümler üretiliyor. Yaşadığımız hayattan kopuk bir bayram özlemek de farz-ı muhaldir. Gerçekçi yaklaştığımız zaman bırakıp kaçanlar meselesini dramatik bulmamak lazım. Onlar da bu sistemin gereğini yerine getiriyorlar. Yardımlaşmanın, bayramlaşmanın güzellikler getirdiğini düşünüyorsak sıkıntılarına katlanmalıyız.

AYLA AĞABEGÜM

Eskisi gibi insanların birbirine gidip geldiği, tatil yapmadığı, misafirlere hazır tatlıların değil el emeğinin olduğu tatlıların ikram edildiği bayramları arzuluyorum. Büyük şehirlerde bayramın zorluğu var, ama mesela bütün akrabalarını ziyaret etme imkanı bulamayanlar her bayram bir akraba toplanarak bayram kutlayabilirler.

Bugünlerde bayramdan ziyade tatil ihtiyacı içinde olsam da bayramla tatili sütlükahve kıvamında birbirine karıştıran zevatı hoşgörmediğim bilinmelidir. "Bayram" etmeyi hakkettiğimizi düşünmüyorum; komşu-akraba ziyaretleşmesi güzeldir ama içinde "sulh"tan ziyade "adet yerini bulsun" endişesinin hakim olduğu protokol görüşmeleri bunlar; vakti, hakikaten "bayram" kılacak bir gönül ve ruh yumuşaklığından, bir kafa selametinden ve fikir cehdinden hâlâ çok uzaklardayız. Bayram, muvakkat bir "silah bırakışması"nı değil bir sulh ihtiyacını hatırlattığında bayram olabilir. Cümlenin bayramını tebrik ederim; umulur ki hayırlara vesile olur.

60 yıl önceki bayramı özlüyorum, herkesin güleryüzlü, sevinçli oluduğu bayramları. Bayram sevgi, sevinç, dostluk, beraber olmak demek. Biz, bayram denilince bir ay öncesinden heyecanlanmaya başlardık. Kimsede o sevinç yok artık. Çocuklarda bile yok. Şimdi bayram ne zaman diye soruyorum. Eskiden bayram yerleri olurdu. Bunun ekonomiyle de ilgisi yok. Yamalı çoraplar, entariler giyilirdi ama temiz olurdu, heyecanla giyilirdi. Gönül zenginliği vardı. Şimdi galiba artık o yok.

İlkokul çağında olmuş olsaydım, bir Kurban Bayramı havası içinde bulunacaktım; Kadıköy'e anneannemlere, dedemlere gitmiş olacaktım. Şimdi, o bayram havasını yakalamak zor. Evde yalnız başıma olacağım. Akşama da bir canlı radyo programı var, onu yapacağım.

Sanatçı olduğum için öncelikle yaptığım sanatın ve sanatçının hakkettiği değeri bulduğu bayramları özlüyorum. Bu yozlaşmanın, bozulmanın hakim olduğu sistem içinde eski güzellikler geri gelmeyecektir. Bayramı yaşatacak örf ve adetler yitirildikten sonra tatile dönüşüyor. Bu yüzden gerçek bayramlar insanların içinde.

Şu an bayramı kutlamak için ailemin yanında Samsun'dayım. Çünkü Anadolu'daki bayramları ve çocukluğumun bayramlarını özlüyorum.