Felsefi düşünceler

"...Romantizm, Rouseau'dan kaynaklanır ve anahtarı 'İnsan özgür doğar ve kendisini her yerde zincirler içinde bulur' şeklindeki Le Contrat Soceal'in ilk cümlesinde bulunabilir. Bir başka deyişle, insan tabiatı itibariyle iyidir, sınırsız güçlere sahiptir ve eğer bu zamana kadar bu güçleri ortaya koymamışsa, bunun sebebi, ortadan kaldırılması toplumsal politikanın temel ve asli işi olması gereken harici mania ve prangalardır. Klasik düşüncenin insan kavramı ise bunun tam tersidir. O, insanın tabiatı itibariyle kötü olduğuna, dolayısıyla ilk günah dogmasına inanır" 1883 yılında İngiltere'de doğan ve 1917 yılında I. Dünya savaşı esnasında Fransa'da öldürülen eleştirmen, şair ve felsefeci Thomas Ernest Hulme'nin "Hümanizm, Din ve Sanat Üzerine Felsefi Düşünceler" adlı kitabı Ahmet Aydoğan'ın çevirisiyle İz Yayıncılık tarafından yayınlandı. Modern-soyut sanat, imajizm olarak bilinen şiirsel hareket ve anti-politikalar hakkındaki ilginç düşünceleri ile tanınan (ancak ülkemizde pek bilinmeyen) Hulme'de dikkati çeken şey; onun tezlerinin orjinalliğinden çok bu tezlerin öne sürüldüğü zaman dilimi ve o dönemde gerçekleştirdikleriyle ilgilidir. Hulme, bir bakıma çağının bütün uzlaşmalarına, hatır-gönül gözetmeden bir balyoz gibi inen adamdır. İyi bir tarih şuuruna sahiptir fakat, bu tarih şuuru onu geleceğe yönelik iyi şeyler ummaktan alıkoyacak kadar yetkin değildir. Hulme'ün "yeni bir kavrayış tarzı, yeni bir gerçeklik algılayışı oluşmakta ki, bu etkisini çok geçmeden sanatta gösterecektir" şeklindeki öngörüsü gerçekleşti ancak, onun gösterdiği istikamette değil ummadığı bir doğrultuda.